• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Wat werkt?

Wat werkt bij scheiding?

Kinderen die een scheiding van hun ouders meemaken lopen meer risico op het ontwikkelen van psychosociale problemen dan kinderen van ongescheiden ouders. Vooral kinderen die langdurige en frequente conflicten tussen hun ouders hebben meegemaakt hebben op langere termijn een verhoogd risico op problemen. Andere risicofactoren voor problemen bij kinderen na een scheiding zijn: een niet goed functionerende ouder, financiële achteruitgang, en het niet nakomen van afspraken tussen ouders. Toch hoeft een scheiding niet altijd tot problemen te leiden. Een goede relatie met minstens één van de ouders, ouderlijke warmte en steun, en steun van broers en zussen kunnen juist ook bescherming bieden.

Drie typen interventies

In de onderzoeksliteratuur wordt onderscheid gemaakt in drie typen interventies voor gezinnen in scheiding: 1) groepsgerichte interventies voor kinderen, 2) groepsgerichte interventies voor ouders, en 3) mediation. De eerste twee zijn vooral gericht op het bieden van sociale steun, het vergroten van copingvaardigheden en op psycho-educatie. Mediation is voornamelijk gericht op het komen tot afspraken over allerlei zaken die te maken hebben met de scheiding (bijvoorbeeld ouderschapsplan, voogdij).

Goed (recent) onderzoek naar de effecten van interventies voor gezinnen in echtscheiding is schaars. Het onderzoek dat er wel is, kent vele methodologische beperkingen en richt zich voornamelijk op de vorm van de interventie (bijvoorbeeld groepswerk voor kinderen, duur van de bijeenkomsten en groepsgrootte) en niet op de inhoud en effectiviteit van de interventie (theoretische uitgangspunten, werkvormen en inhoud van bijeenkomsten). Het is dan ook lastig om harde uitspraken te doen over ‘wat werkt bij scheiding’.

Op grond van de beschikbare gegevens kan desondanks met voorzichtigheid een aantal conclusies getrokken worden.

Kindgerichte interventies

  • Kortdurende (maximaal 10 bijeenkomsten),gestructureerde groepsgerichte interventies kunnen kinderen helpen bij het omgaan met scheiding;
  • Interventies hebben het meeste effect als zij in de eerste twee jaar na de scheiding worden ingezet;
  • Interventies gericht op kinderen van 9-12 jaar laten het meeste effect zien;
  • Het Amerikaanse Children of Divorce Intervention Project is het meest uitgebreid onderzocht en laat positieve effecten zien op onder andere copingvaardigheden, probleemoplossingsvaardigheden, en externaliserende en internaliserende problemen.

Oudergerichte interventies

  • ‘Parent education programs’, gericht op o.a. het bevorderen van het contact tussen kind en uitwonende ouder en het verminderen van conflicten tussen ouders, voldoen aan een behoefte van zowel ouders als rechtbanken. Er is echter weinig bewijs dat ze erin slagen hun doelen te behalen;
  • Er zijn aanwijzingen dat als een interventie erin slaagt het opvoedend handelen van de ouders te veranderen, dit een significante bijdrage kan leveren aan het welzijn van de kinderen en dat psychosociale problemen bij kinderen hierdoor kunnen afnemen;
  • Het New Beginnings Program is het meest uitgebreid onderzocht met methodologisch goed onderzoek. Deze interventie laat op de langere termijn bij kinderen positieve effecten zien op onder andere externaliserende problemen en middelengebruik. Zogenaamde hoog risico groepen hebben het meeste baat bij deze interventie.

Mediation

Mediation laat betere uitkomsten zien op de relatie tussen de partners, het begrip voor behoeftes van kinderen en de tevredenheid over het proces dan op juridische procedures die gericht zijn op het komen tot afspraken tussen ouders.

Meer informatie

Meer informatie over onderzoek naar interventies voor gezinnen in scheiding is te vinden in: Wat werkt bij scheiding?

Zie ook

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.