• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Wat werkt?

Wat werkt bij opzettelijke zelfbeschadiging?

Opzettelijke zelfbeschadiging kan onderverdeeld worden in grofweg twee vormen, namelijk non-suïcidaal zelfbeschadigend gedrag en suïcidaal gedrag waarbij het gedrag als doel heeft een einde aan het leven te maken. Non-suïcidaal zelfbeschadigend gedrag betreft veelal het snijden of krassen in de huid, meestal in de armen, benen of buik.

Systematische reviews en meta-analyses naar de effectiviteit van interventies gericht op zelfbeschadiging geven slechts in algemene zin zicht op wat werkt. Onderzoek specifiek gericht op adolescenten is daarbij zeer beperkt. Desondanks kan voorzichtig geconcludeerd worden dat cognitief gedragstherapeutische interventies veelbelovend zijn bij de aanpak van opzettelijke zelfbeschadiging. Zo laat onderzoek naar verschillende vormen van cognitieve gedragstherapie (waaronder dialectische gedragstherapie en probleemoplossende therapie)  positieve resultaten zien bij patiënten die zichzelf opzettelijk verwonden, zoals een verminderde kans op herhaling van zelfbeschadigend gedrag en een vermindering van depressieve gevoelens. Geen van de studies toont echter aan welke inhoudelijke componenten precies verantwoordelijk zijn voor de effecten, de zogenaamde werkzame factoren. Hoewel niet met zekerheid vast te stellen, lijkt een aantal elementen belangrijk bij het werken met patiënten die zichzelf opzettelijk verwonden. Van belang zijn:

  1. Een veilige en sterke vertrouwensrelatie tussen patiënt en therapeut die steun biedt in tijden van crisis.
  2. Specifieke aandacht voor het vergroten van emotieregulatievaardigheden, gericht op vermindering van vermijdingsgedrag en het ontwikkelen van een ‘mindful’ attitude.
  3. Het vergroten van functionele cognities door het identificeren en herstructureren van irrationele gedachten, vooral in verband met hopeloosheid en het verminderen van denkfouten.
  4. Training van gedragsmatige vaardigheden waaronder  probleemoplossingsvaardigheden (met name het  bedenken van alternatieve oplossingen voor een probleem), leren accepteren van tegenslagen en het bevorderen van coping- en communicatievaardigheden.
  5. Het betrekken van de ouders of sociaal netwerk van de jongere in de behandeling.

Meer informatie

Meer informatie over werkzame principes bij opzettelijke zelfbeschadiging vindt u in: Wat werkt bij opzettelijke zelfbeschadiging

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.