• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Databank Effectieve Jeugdinterventies

Ouderschap met liefde en grenzen

Ouderschap met Liefde en Grenzen (OLG) is een intensief, relatief kortdurend behandelprogramma voor gezinnen met jongeren in de leeftijd van 12-18 jaar die matig tot ernstige externaliserende gedragsproblemen vertonen en bij wie sprake is van (dreigend) delictgedrag. Er is sprake van problematische en verstoorde gezinsrelaties in combinatie met (ernstige) opvoedingsonmacht bij ouders/opvoeders. Het primaire doel van OLG is het herstellen van verstoorde relaties in het gezin en het verbeteren van opvoedingscompetenties waardoor gedragsproblemen verminderen en ook (de kans op) recidive vermindert. Dit gebeurt door de gezinsstructuur te herstellen en de affectie en zorgzaamheid te vergroten. OLG maakt hierbij gebruik van een systeemgerichte, oplossingsgerichte en cognitief gedragsmatige aanpak. De interventie start met zes groepsbijeenkomsten, parallel aan deze groepsbijeenkomsten worden ook individuele gezinsgesprekken aangeboden.

Doelgroep

De doelgroep bestaat uit opvoeder(s) en jongeren van 12 tot 18 jaar die matig tot ernstige externaliserende gedragsproblemen vertonen en bij wie sprake is van (dreigend) delictgedrag. Er is sprake van problematische en verstoorde gezinsrelaties in combinatie met (ernstige) opvoedingsonmacht bij ouders/opvoeders. De jongeren vertonen antisociaal gedrag, er is bij hen volgens de DSM-5 tenminste sprake van een andere gespecificeerde disruptieve, impulsbeheersings- of andere gedragsstoornis en/of de Oppositionele-Opstandige Stoornis (ODD) Zij hebben een ‘matig’ en ‘matig tot hoog’ recidiverisico.

Doel

Het primaire doel van OLG is enerzijds het herstellen van verstoorde relaties in het gezin en het verbeteren van opvoedingscompetenties waardoor gedragsproblemen verminderen. Anderzijds gaat het om het verminderen van de (kans op) recidive van (huiselijk) geweld en andere vormen van antisociaal gedrag (waaronder delictgedrag) in de toekomst.

Aanpak

OLG bestaat uit zes groepsbijeenkomsten waaraan meerdere gezinnen deelnemen. Daarnaast zijn er coachingsgesprekken met het individuele gezin, het aantal gesprekken varieert van 6-24 en is afhankelijk van de ernst van de gedragsproblemen en achterliggende problematiek. OLG maakt gebruik van een systeemgerichte, oplossingsgerichte en cognitief gedragsmatige aanpak. Doorlopend wordt er gebruik gemaakt van motiverende gespreksvoering die past bij alle gezinsleden. Er worden concrete handvatten aangeboden om de negatieve interactiecirkel tussen ouder en kind te doorbreken en om de sfeer in huis te herstellen. Onder andere met behulp van een duidelijk stappenplan (waaronder uitleg en tips om negatieve patronen te doorbreken), specifieke OLG-oefeningen, filmfragmenten, praktische tips, positieve bekrachtiging en huiswerkopdrachten worden de OLG-doelen bereikt.

Materiaal

Het materiaal van de interventie bestaat uit diverse handleidingen, zoals een theoretische handleiding, een programma- en managementhandleiding voor behandelaren en managers van een instelling. Verder is de inhoud van het groepsaanbod voor het gezin, de jongere en de behandelaar nauwkeurig beschreven in een werkboek. De inhoud van de coachingssessies die aan het gezin worden aangeboden worden samengevat in  de algemene programmahandleiding en is te vinden in het coachingshandboek. Er zijn ook specifieke OLG-videofragmenten die ter ondersteuning van de behandeling worden gebruikt. Daarnaast is er een beknopte opleidingshandleiding. Voor de werving kan er gebruik gemaakt worden van een folder en een PowerPointpresentatie.

Onderbouwing

De criminogene risicofactoren die kunnen leiden tot het ontwikkelen van antisociaal gedrag worden verklaard vanuit de systeemtheorie en het sociaalecologisch ontwikkelingsmodel voor probleemgedrag (Van der Ploeg, Scholte & Nijkerk, 1990). Volgens dit model spelen zowel individuele risicofactoren (biologisch en psychisch) als omgevingsgebonden risicofactoren (gezin en sociale omstandigheden) een rol bij de ontwikkeling van probleemgedrag (zoals antisociaal gedrag c.q. delictgedrag). Het sociaalecologisch model is transactioneel van aard: het model houdt rekening met veranderingen in het kind / jongere en in zijn omgeving, en de wisselwerkingen hiertussen die gedurende de ontwikkeling plaatsvinden. Deze wederzijdse beïnvloeding vindt plaats binnen verschillende socialisatiekaders (sociaal-ecologische ringen).

Binnen OLG wordt het wederkerig proces tussen de intrapsychische factoren van de jongere en de verschillende socialisatiekaders verder uitgewerkt aan de hand van de structurele-strategische systeemtheorie.

Onderzoek

Er hebben diverse onderzoeken plaatsgevonden naar de uitvoerbaarheid en de doeltreffendheid van OLG. De procesevaluaties werden in 2013 en 2014 uitgevoerd, maar ook later tijdens het doen van onderzoek naar de doeltreffendheid werd de programma-integriteit (PI) doorlopend getoetst. Uit de procesevaluaties bleek dat de groepsbijeenkomsten lang niet altijd in voldoende mate werden uitgevoerd, de individuele gezinsgesprekken liepen echter een stuk beter. Vanaf het moment dat de gebruikte formulieren om de PI te meten waren aangepast aan de Nederlandse context, was de PI score ook voor de groepsbijeenkomsten in orde. Er is in Nederland ook onderzoek gedaan naar de doeltreffendheid van OLG. Dit onderzoek laat zien dat OLG leidt tot afname van de kans op geweldsrecidive en huiselijk geweld. OLG leidt volgens ouders en jongeren tot een verbeterde onderlinge communicatie, minder agressief gedrag en aandachtsproblemen bij de jongere. Volgens ouders werkt OLG ook aan het realiseren van minder normafwijkend gedrag en verbeterde opvoedingscompetenties. Jongeren rapporteren geen veranderingen op het gebied van cognitieve vervormingen.

 


Onderwerp:

Delinquentie,
Gedragsproblemen,
Gedragsstoornissen,
Opvoedingsproblemen

Doel:

Voorkomen van recidive

Leeftijd:
12 - 18 jaar

Uitgebreide beschrijving

Oordeel Erkenningscommissie

Erkenningsdatum:
13 december 2017
Beoordeeld door:
Erkenningscommissie Interventies:
Deelcommissie Justitiële interventies
Oordeel:
Effectief volgens eerste aanwijzingen

Meer weten?

Heeft u vragen over deze interventie? Neem dan contact op met de ontwikkelaar of contactpersoon.

Ontwikkeld door:

De Waag, onderdeel van De Forensische Zorgspecialisten
Oudlaan 9
3515 GA Utrecht
www.dewaagnederland.nl

Contactpersoon:

Larissa Hoogsteder
06-29082293

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies