• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Databank Effectieve Jeugdinterventies

VRIENDEN

VRIENDEN is een preventie- en behandelprogramma voor kinderen en jongeren met depressieve en/of angstklachten of met een angst- en/of stemmingsstoornis. VRIENDEN is een cognitief gedragstherapeutisch programma, dat jeugdigen vaardigheden wil aanleren waarmee zij hun gedrag, gedachten en lichamelijke reacties kunnen aanpakken die angst en depressie in stand houden. Wanneer VRIENDEN wordt toegepast in een groep, kunnen kinderen elkaar observeren en helpen en de geleerde vaardigheden oefenen met leeftijdgenoten in een veilige omgeving. De kindvriendelijke en vele speelse oefeningen stimuleren de deelnemers om actief te leren en te leren van hun eigen ervaringen.

Doelgroep

VRIENDEN is bedoeld voor kinderen van 4 tot en met 7 jaar, 8 tot en met 12 jaar en jongeren van 12 tot en met 16 jaar met angst- en/of depressieve klachten of met een angst- en/of stemmingsstoornis.

Doel

VRIENDEN richt zich op het voorkomen en behandelen van angstige en depressieve gevoelens bij kinderen en jongeren.

Aanpak

De jeugdigen die meedoen aan VRIENDEN, volgen tien groeps- of individuele bijeenkomsten. Daarin leren zij aan de hand van oefeningen verschillende vaardigheden en technieken die hen helpen om met gevoelens van angst en depressie om te gaan. De oefeningen hebben betrekking op de drie gebieden die van invloed zijn op het ontwikkelen en in stand blijven van angst of depressie: lichamelijke reacties, gedachten, en leer- en gedragsprocessen. VRIENDEN maakt gebruik van leren in groepsverband en van ervarend leren. Door de oefeningen te doen leren jeugdigen op zo’n manier om te gaan met gevoelens van angst en depressie dat deze zich niet tot een stoornis ontwikkelen. Jeugdigen die al een angst- en depressiestoornis hebben, leren de stoornis onder controle te krijgen. VRIENDEN kan ook individueel worden toegepast. Bovendien voorziet het programma voor kinderen en jongeren in respectievelijk twee en vier bijeenkomsten voor ouders.

Materiaal

­Voor groepsleiders/therapeuten zijn er drie handleidingen (voor toepassing bij respectievelijk kleuters, schoolkinderen en jongeren). Er zijn supplementen voor groepsleiders/therapeuten bij individuele toepassing van het programma, zowel voor kinderen als voor jongeren. Er zijn werkboeken voor kinderen en jongeren. Voorts is er een supplement voor ouders van kinderen én jongeren. Voor ouders van kleuters is er een werkboek.

Onderbouwing

Angst en somberheid zijn emoties die passen bij de normale ontwikkeling van kinderen en jongeren. Dit kan echter een probleem vormen wanneer de angst en somberheid overmatig zijn en interfereren met het dagelijks functioneren. Angststoornissen vormen de meest voorkomende oorzaak van psychisch lijden bij kinderen en jongeren. Depressieve stoornissen nemen in prevalentie toe in de adolescentie en bij kinderen kan het zich uiten in prikkelbaarheid, terugtrekken uit sociale situaties, concentratieproblemen of lichamelijke klachten. Zowel angst- als depressieve stoornissen komen vaker voor bij meisjes. Er is een hoge mate van comorbiditeit tussen angststoornissen en depressieve stoornissen. Vroege interventie en preventie is belangrijk omdat het de ontwikkeling van psychiatrische stoornissen op de volwassen leeftijd kan voorkomen.

VRIENDEN bestaat uit verschillende aspecten waarvan is aangetoond dat die effectief zijn in het verminderen van angst en depressie, waaronder het verminderen van lichamelijke reacties middels ontspanningsoefeningen, verminderen van negatieve associaties en gedachten middels cognitief herstructureren en versterken van probleemoplossende vaardigheden middels stappenplannen en exposure.

Onderzoek

Onderzoek van het Erasmus MC-Sophia heeft aangetoond dat het VRIENDEN-programma effectief is in het verminderen van angststoornissen bij kinderen en jongeren (Liber et al., 2008; van der Leeden et al., 2011). De effectiviteit van VRIENDEN als geïndiceerd preventieprogramma in de dagelijkse schoolpraktijk voor het langdurig verminderen van angst en depressie is door de VU (Proefschrift Mia Kösters, 2015) aangetoond.

Daarnaast verklaarde de Wereld Gezondheidsraad (WHO), op grond van uitgebreid onderzoek, dat VRIENDEN eveneens een effectief behandel- en preventieprogramma is voor kinderen en/of jongeren met een angststoornis (WHO, 2004).


Onderwerp:

Angst,
Depressie

Doel:

Preventie, Behandeling

Leeftijd:
4 - 16 jaar

Uitgebreide beschrijving

Oordeel Erkenningscommissie

Erkenningsdatum:
2 november 2018
Beoordeeld door:
Erkenningscommissie Interventies:
Deelcommissie Jeugdzorg en psychosociale/pedagogische preventie
Oordeel:
Effectief volgens sterke aanwijzingen

Meer weten?

Heeft u vragen over deze interventie? Neem dan contact op met de ontwikkelaar of contactpersoon.

Ontwikkeld door:

Dr. Elisabeth Utens
Afdeling Kinder- en Jeugdpsychiatrie
Erasmus MC - Sophia Kinderziekenhuis
Dr. Molewaterplein 60
3015 GJ Rotterdam
 010 - 463 61 91
bestellingen@aseba.nl
www.vriendenprogramma.nl
www.friendsinfo.net

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies