• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Databank Effectieve Jeugdinterventies

Taakspel

Taakspel is een universeel preventieprogramma. Het bestaat uit een groepsgerichte aanpak voor leerlingen van groep 3 tot en met 8 van het basisonderwijs, waarbij leerlingen middels een spel leren zich beter aan klassenregels en regels op de speelplaats te houden. Doel is het verbeteren van taakgericht gedrag en het verminderen van regelovertredend gedrag bij de kinderen en het bevorderen van een positief onderwijsklimaat. Uiteindelijk doel is beginnend probleemgedrag in een vroeg stadium te verminderen en om te buigen in positief gedrag.

Doelgroep


Taakspel is ontwikkeld voor alle leerlingen in de groepen 3 - 8 van het basisonderwijs.
Daarnaast zijn er de varianten Taakspel voor kleuters (groep 1 en 2), Taakspel op de Speelplaats en Taakspel voor geVOrderden (voorgezet onderwijs). Voor het so en het vso is er een katern met aanpassingen op maat. Deze varianten vallen buiten deze interventiebeschrijving.

Doel


Taakspel is gericht op het doen toenemen van taakgericht gedrag en het daardoor doen afnemen van regelovertredend gedrag bij leerlingen en op het bevorderen van een positief onderwijsklimaat.

Het uiteindelijke doel van Taakspel is beginnend probleemgedrag bij kinderen in een vroeg stadium te verminderen en om te buigen in gewenst gedrag om een mogelijk deviante gedragsontwikkeling te voorkomen.

Aanpak

Taakspel is een groepsgerichte werkwijze, waarbij leerlingen tijdens reguliere lessen leren zich aan klassenregels te houden, die zij samen met de leerkracht hebben opgesteld. De leerkracht complimenteert de leerlingen voor gewenst gedrag en neemt een kaart weg bij overtreding van een regel. Leerlingen zitten in teams en helpen elkaar zich aan de regels te houden.

Materiaal


Voor Taakspel in de klas zijn er onder andere een leerkrachthandleiding, digitale observatieformulieren, een ib-toolkit, picto’s van de regels, taakspelkaarten, een implementatiehandboek en een licentiemap voor onderwijsadviseurs beschikbaar.

Onderbouwing


Taakspel is een klassenmanagementprogramma. Taakspel stoelt op leertheoretische principes. Het legt de nadruk op belonen van gewenst gedrag en negeren van ongewenst gedrag. Taakspel probeert tot gedragsverandering te komen door het formuleren in positieve termen ('doe dit wel') van een beperkt aantal gedragsregels. De leerlingen leren op deze manier dat ze aandacht krijgen als ze gewenst gedrag laten zien. De leerkracht leert om meer aandacht te besteden aan gewenst, taakgericht gedrag, waardoor dit toeneemt, en minder aan ongewenst, regelovertredend gedrag, dat bovendien onverenigbaar is met het gewenste taakgerichte gedrag, waardoor dit afneemt.

Onderzoek


Er is wetenschappelijke steun voor de effectiviteit van Taakspel. Naast studies in de VS met de Good Behavior Game, laten Nederlandse en Vlaamse effectstudies zien dat Taakspel effectief is in het reduceren van gedragsproblemen bij kinderen in het primair onderwijs (Witvliet, Van Lier, Cuijpers & Koot, 2009). Positieve effecten waren ook nog te zien na een jaar follow-up (Van Lier, Muthen, Van der Sar & Crijnen, 2004; Van Lier, Vuijk & Crijnen, 2005). Ook bleek dat emotionele problemen, zoals angst en depressie bij kinderen die Taakspel speelden afnamen in vergelijking met de controlegroep (Menting, Koot & van Lier, 2015). Van der Sar (2004) laat zien dat Taakspel het taakgerichte gedrag in de klas bevordert. Er zijn minder verstoringen in de klas en kinderen kunnen zich beter op hun werk richten. Taakspel beoogt naast het toenemen van taakgericht gedrag ook het creëren van een positiever klassenklimaat. Kinderen in taakspelklassen ontwikkelden een grotere mate van sociale acceptatie en meer wederzijdse vriendschappen (Witvliet, 2009). Ook verbeterde de relatie tussen leerkracht en leerlingen (Leflot, Van Lier, Onghena & Colpin, 2010). Leerlingen met storend gedrag worden uitgestoten door klasgenoten. Dat leidt vaak tot meer agressie en pesten. Zo ontstaat er een vicieuze cirkel. Taakspel doet het storende gedrag van leerlingen afnemen via het toenemen van taakgericht gedrag. Hierdoor wordt terug opname in de groep bekrachtigd. Dat leidt tot herstel van relaties met leeftijdgenoten en werkt socialiserend en dat leidt tot een ombuiging van een ingezet deviant ontwikkelingspad (Witvliet 2009; Leflot & Colpin, 2010). Ander onderzoek laat zien dat Taakspel een gunstig effect heeft op de ernst van gedragsproblemen en op het aantal leerlingen met een geïndiceerd risico op gedragsproblemen. Ook werd een gunstig effect op de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen aangetoond en is er sprake van minder slachtofferschap (Haster, Blok, Van Overveld, Van Lier & Oostdam, 2015).


Onderwerp:

ADHD,
Gedragsproblemen,
Gedragsstoornissen

Doel:

Preventie

Leeftijd:

5 - 12 jaar


Uitgebreide beschrijving

Oordeel Erkenningscommissie

Erkenningsdatum:

6 oktober 2016

Beoordeeld door:

Erkenningscommissie Interventies:
Deelcommissie Ontwikkelingsstimulering, onderwijsgerelateerd en jeugdwelzijn

Oordeel:

Effectief volgens goede aanwijzingen

Toelichting:

Taakspel is een zeer praktische interventie met een heldere beschrijving. Onderzoek geeft goede aanwijzingen voor positieve effecten van Taakspel op onder andere gedragsproblemen, emotionele problemen, taakgericht gedrag en klassenklimaat bij kinderen in het primair onderwijs. 

Contactgegevens

Ontwikkeld door:

CED groep
Postbus 8639
3009 AP Rotterdam
010-4071599
www.cedgroep.nl

Contactpersoon:

Marjon ten Heggeler
m.tenheggeler@cedgroep.nl

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.