• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Databank Effectieve Jeugdinterventies

Spreekt voor zich

Spreekt voor zich is een blended online-interventie voor kinderen van 4-8 jaar met selectief mutisme. Het is een cognitief-gedragstherapeutisch programma waarin het kind stapsgewijs leert met behulp van angstreducerende technieken zijn angsten te overwinnen. Ouders en leerkrachten worden betrokken en leren het kind te stimuleren en te ondersteunen bij het overwinnen van zijn angst. 

Doelgroep

Tot de doelgroep van het programma ‘Spreekt voor zich’ behoren kinderen met selectief mutisme van circa 4-8 jaar. Ook zijn/haar belangrijkste opvoeders, namelijk ouders en leerkrachten, en betrokken deskundigen behoren tot de doelgroep.

Doel

Het primaire doel van de interventie is: het kind heeft zijn/haar angst om te spreken overwonnen. Dat wil zeggen dat hij/zij durft te spreken in situaties waarin dat van belang is voor zijn/haar (sociale) ontwikkelingen en welzijn.

Aanpak

‘Spreekt voor zich’ is een cognitief gedragstherapeutisch programma in vijf fases. Stapsgewijs leert het kind met behulp van angstreducerende technieken spannende situaties tegemoet te treden. Spreken met de therapeut, de leerkracht, klasgenootjes en eventuele anderen maken hier onderdeel van uit. Er wordt gewerkt met gedragstherapeutische technieken die effectief zijn gebleken voor kinderen met angststoornissen, namelijk:

- uitleg (psycho-educatie over angst in de vorm van verhaaltjes voor jonge kinderen),
- gradule exposure met behulp van shaping en fading,
- cognitieve interventie in de vorm van helpende gedachten en positieve zelfspraak,
- relaxatie,
- bekrachtiging en token economy,
- psycho-educatie voor ouders en leerkrachten,
- model leren voor ouders.
Spreekt voor zich is een blended online-interventie, dat wil zeggen dat het een mix is van online elementen en persoonlijk contact met een therapeut.

Materiaal

Spreekt voor zich bestaat uit:
1. een informatieve website over selectief mutisme voor kinderen, ouders, leerkrachten, en professionals.
2. een beveiligd webportaal waarop alle betrokkenen bij een kind kunnen inloggen, met elkaar communiceren, de voortgang volgen, de therapeutische informatie lezen en alle materialen downloaden.
3. een online behandelprogramma dat beschikbaar is via het beveiligd webportaal. Het bevat een geprotocolleerd behandelprogramma voor de therapeut, met therapiemateriaal. Daarnaast is er in iedere fase van de therapie een module met informatie, advies en begeleidend materiaal voor ouders en voor de leerkracht.
4. een applied game (d.w.z. een computerspel met een therapeutisch doel): “het Luiderslot”, waarmee het kind wordt gemotiveerd tot het overwinnen van angst en het nemen van een volgende stap.

Onderbouwing

Uit de wetenschappelijke literatuur blijkt dat gedragstherapeutische interventies het meest effectief zijn bij het behandelen van selectief mutisme (Cohan, Chavira, & Stein, 2006; Muris & Ollendick, 2015). Er zijn aanwijzingen dat de kans op een effectieve behandeling groter is als er tijdig mee wordt begonnen (Dummit, Klein, Tancer, Asche, & Martin, 1996). Tegelijkertijd blijkt dat lang niet alle kinderen (tijdig) worden verwezen voor behandeling (Bergman, Piacentini, & McCracken, 2002). Uit de spaarzame follow-up studies weten we dat een aanzienlijk deel van de participanten die als kind selectief mutisme hadden, op latere leeftijd nog altijd worstelt met fobieën, een laag zelfbeeld, concentratieproblemen, depressieve klachten en spreekangst (Koop, Veerhoek, & Jonge de, 2013; Remschmidt, Poller, Herpertz-Dahlmann, Hennighausen, & Gutenbrunner, 2001; Steinhausen, Wachter, Laimböck, & Winkler-Metzke, 2006).

Onderzoek

Er is nog geen effectonderzoek gedaan naar ‘Spreekt voor zich’. Uit studies met vergelijkbare interventies blijkt dat er aanwijzingen zijn dat een (cognitief) gedragstherapeutische interventie effectief is voor deze jonge doelgroep, hoewel er verschil is in de mate waarin kinderen ervan profiteren.


Onderwerp:

Angst,
E-hulp

Doel:

Preventie

Leeftijd:
4 - 8 jaar

Uitgebreide beschrijving

Oordeel Erkenningscommissie

Erkenningsdatum:
23 september 2016
Beoordeeld door:
Erkenningscommissie Interventies:
Deelcommissie Jeugdgezondheidszorg, preventie en gezondheidsbevordering
Oordeel:
Goed onderbouwd
Toelichting:

Spreekt voor zich is een mooie interventie voor een hele specifieke doelgroep.  De onderbouwing is helder en strak, het (digitale) materiaal is mooi en uitgebreid en de materiële kosten van de interventie zijn laag.

Meer weten?

Heeft u vragen over deze interventie? Neem dan contact op met de ontwikkelaar of contactpersoon.

Ontwikkeld door:

Stichting behandeling selectief mutisme
dr. M.V. de Jonge
Huijgenslaan 26
3818 WC Amersfoort
m.v.jonge@umcutrecht.nl
Tel.: 088-7557470

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.