• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Databank Effectieve Jeugdinterventies

Smaaklessen

Smaaklessen is een lesprogramma over eten waarin het beleven van voedsel centraal staat. Door te proeven, voelen, horen, ruiken en kijken, verkennen kinderen hun eten. De pedagogische basis van het programma is ervaringsgericht leren, waarbij reflectie wordt gebruikt om de activiteiten te verankeren. Het doel is leerlingen van 4-12 jaar op de basisschool via smaakopvoeding interesseren voor voedsel en voeding en hen voedselvaardigheden aanleren.

Doelgroep

De hoofddoelgroep is 4-12 jarige basisschoolleerlingen.
Intermediaire doelgroepen zijn leerkrachten, ouders, BSO’s, netwerk van NME centra, GGD’en en groen onderwijs in de regio, makelaars Jong Leren Eten en excursie-aanbieders.

Doel

Leerlingen van 4-12 jaar op de basisschool via smaakopvoeding interesseren voor voedsel en voeding en hen voedselvaardigheden aanleren zodat zij op latere leeftijd bewustere keuzes kunnen maken voor een gevarieerd, gezond en duurzaam eetpatroon.

Aanpak

Smaaklessen is een lesprogramma over eten waarin het beleven van voedsel centraal staat. Door te proeven, voelen, horen, ruiken en kijken, verkennen kinderen hun eten.
In 2016 is het lespakket uitgebreid met verdiepende Smaakmissies. Elk van deze interactieve, digitale lesmodules gaat over een basisproductgroep waarin de koppeling van theorie en praktijk centraal staat.

Materiaal

Alle lesmaterialen van Smaaklessen en Smaakmissies zijn te downloaden of in een lesmap aan te vragen via www.smaaklessen.nl. Scholen kunnen een Smaakleskist kopen of lenen om de uitvoering te vergemakkelijken. Op www.smaaklessen.nl staan ook andere ondersteunende (les)materialen, zoals het Online Inspiratieboek, Smaakplezier op de BSO, draaiboek Kok in de Klas, draaiboek voor een Smaakfeest, Nieuwsbrieven, wervingsmaterialen en documenten voor leerkrachten en professionals.

Onderbouwing

Het is belangrijk om kinderen een gezond en gevarieerd eetpatroon aan te leren. Dit kan, naast het richten op omgevingsfactoren, door kinderen in een positieve context onbekend voedsel herhaald te laten proeven of te laten ontdekken en hen de kennis en vaardigheden aan te leren die ze nodig hebben om een gezonde en bewuste voedselkeuze te kunnen maken. De school is een geschikte omgeving om dit te doen, waarbij een ervaringsgerichte aanpak het meest effectief lijkt. Op deze manier kunnen kinderen actief en op een speelse manier met voedsel aan de slag. Kinderen vinden dat leuk en het sluit goed aan op hun manier van leren. Smaaklessen is een lesprogramma dat gebruik maakt van de ervaringsgerichte aanpak en zowel ingrijpt op smaakontwikkeling als psychosociale persoonskenmerken die een rol spelen bij de ontwikkeling van gezonde en duurzame eetgewoontes. Op basis hiervan is het de verwachting dat Smaaklessen bijdraagt aan het interesseren van kinderen in voeding en hen in staat stelt gezonde en duurzame voedselkeuzes te maken.

Onderzoek

Er zijn twee quasi-experimentele proces- en effectonderzoeken uitgevoerd om Smaaklessen te evalueren op haar doelstellingen: het eerste onderzoek onder 1183 kinderen in groep 5-8 van 21 scholen op Smaaklessen 1.0 en het tweede onder 1010 kinderen in groep 6-7 van 34 scholen naar Smaaklessen 2.0 en een Smaakmissie. Beide studies laten zien dat Smaaklessen het kennisniveau en diverse andere psychosociale factoren ten aanzien van gezond en bewust eetgedrag verhoogt. De extra activiteiten binnen de Smaakmissie blijken veelbelovend om de effectiviteit verder te verhogen. Er zijn geen effecten gevonden op gedragsuitkomsten. Hiervoor lijkt een ondersteunend pakket van veranderingen in de omgeving van de kinderen noodzakelijk.


Onderwerp:

Gezonde leefstijl

Doel:

Preventie

Leeftijd:
4 - 12 jaar

Uitgebreide beschrijving

Oordeel Erkenningscommissie

Erkenningsdatum:
30 november 2017
Oordeel:
Effectief volgens eerste aanwijzingen
Toelichting:

Op basis van de resultaten uit twee Nederlandse effectstudies komt de commissie tot een oordeel Eerste aanwijzingen voor Effectiviteit op determinanten van gezond voedingsgedrag. De gevonden effecten liggen op het gebied van smaak, uitproberen van producten en kennis over gezonde voeding.

Contactgegevens

Ontwikkeld door:

Steunpunt Smaaklessen & EU-Schoolfruit, WUR
smaaklessen@wur.nl
0317 485966

Contactpersoon:

Wieteke van Wijhe
E-mail : wieteke.vanwijhe@wur.nl
Telefoon : 0317 483854

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.