• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Databank Effectieve Jeugdinterventies

KiVa

KiVa is een preventief schoolbreed antipestprogramma dat de kracht van de groep gebruikt om pestproblemen op te lossen. Leerlingen van de bovenbouw van de basisschool verwerven kennis en vaardigheden om samen op te treden tegen pesters en elkaar te helpen, waardoor pesten vermindert en welbevinden, motivatie en schoolprestaties van alle leerlingen verbeteren. Door gerichte training en begeleiding fungeren leerkrachten als daadkrachtig rolmodel voor leerlingen.

Doel

Het doel van KiVa is het voorkomen en verminderen van pesten. Op KiVa-scholen hebben leerlingen en leerkrachten een anti-pesthouding en hebben ze vaardigheden om adequaat op te treden tegen pesten.

Doelgroep

Alle leerlingen uit groep 5 tot en met 8 van de reguliere basisschool. Intermediaire doelgroep zijn leerkrachten.

Aanpak

KiVa is een schoolbreed, preventief, universeel antipestprogramma dat ontwikkeld is in Finland (Salmivalli, Kärnä, & Poskiparta, 2010). In elke groep worden jaarlijks tien KiVa-lessen gegeven over thema's als groepsdruk, communicatie, respect en (het herkennen, oplossen en voorkomen van) pesten. In de lessen wordt gewerkt aan de kennis, vaardigheden en houding van leerlingen ten aanzien van pesten, waarbij wordt geoefend in een interactief computerspel. Naast de aanpak voor alle leerlingen zijn er geïndiceerde curatieve interventies om pestincidenten op te lossen door het KiVa-team van de school.
Met halfjaarlijkse afname van vragenlijsten bij leerlingen wordt onderzocht of pestgedrag op school verandert, en wordt inzicht verkregen in het welbevinden van de leerlingen. Scholen krijgen terugkoppeling over deze gegevens. Om KiVa te kunnen toepassen worden leerkrachten getraind in een tweedaagse STARTtraining. Tevens worden er twee keer per jaar ervaringsbijeenkomsten georganiseerd waarin KiVa-teams van verschillende scholen ervaringen uitwisselen en bijdragen aan het verbeteren van het KiVa-programma.

Materiaal

. Handleiding voor leerkrachten van de basisschool met materiaal voor lessen en een stappenplan voor de steungroepaanpak
. Gids voor ouders
. Online tool voor het afnemen van vragenlijsten bij kinderen, op basis waarvan rapporten over de sociale staat in de klas worden gemaakt
. KiVa computerspel voor leerlingen
. Hesjes voor surveillanten en posters voor in de school

Onderzoek

Onderzoek in de bovenbouw van Nederlandse basisscholen laat zien dat het slachtofferschap van pesten afneemt op KiVa-scholen, met name de indirecte vormen van verbaal en relationeel slachtofferschap worden minder. Door KiVa hebben leerkrachten meer aandacht voor pesten, is hun houding tegenover pesten negatiever en zijn ze vaardiger in het aanpakken van pesten. Leerlingen vinden het door KiVa belangrijk om goed te zijn in vriendschappen en denken ook negatiever tegenover pesten. Het programma heeft geen averechtse effecten. De resultaten gelden zowel na één als twee jaar (Veenstra, 2015). KiVa werkt dus niet alleen op de korte maar ook op de langere termijn. In Finland was KiVa al bewezen effectief (Kärnä e.a., 2011). Daarmee is KiVa het eerste programma tegen pesten waarvan de effectiviteit in een ander land in een grootschalige Randomized Controlled Trial is gerepliceerd.


Onderwerp:

Pesten,
Sociale vaardigheden

Doel:

Preventie

Leeftijd:

7 - 13 jaar


Uitgebreide beschrijving Bijlage

Oordeel Erkenningscommissie

Erkenningsdatum:

16 januari 2014

Beoordeeld door:

Erkenningscommissie Interventies:
Deelcommissie Jeugdzorg en psychosociale/pedagogische preventie

Oordeel:

Effectief volgens goede aanwijzingen

Toelichting:

De doelgroep van KiVa is helder en de geformuleerde doelen sluiten er overtuigend bij aan. De aanpak zit goed in elkaar en is sterk onderbouwd. Op 10 december 2015 is KiVa beoordeeld op onderzoek. Dit onderzoek geeft goede aanwijzingen dat door invoering van KiVa het slachtofferschap van pesten afneemt in de bovenbouw van basisscholen, ook op langere termijn. Door KiVa hebben leerkrachten meer aandacht voor pesten, is hun houding tegenover pesten negatiever en zijn ze vaardiger in het aanpakken van pesten.

Contactgegevens

Ontwikkeld door:

KiVa BV
Grote Kruisstraat 2/1
9712 TS Groningen
info@kivaschool.nl
050-3639354

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.