• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Databank Effectieve Jeugdinterventies

Head Up

Head Up is een gestructureerde, cognitief-gedragstherapeutische cursus in groepsverband voor jongeren van 13-17 jaar met depressieve klachten. Het hoofddoel van Head Up is depressieve klachten bij jongeren te verhelpen of verminderen om daarmee depressie te voorkomen. De cursus bestaat uit acht wekelijkse bijeenkomsten van anderhalf uur, begeleid door twee cursusbegeleiders. Daarnaast vindt er een bijeenkomst voor ouders plaats, waarin zij informatie krijgen over de cursus en ondersteuning bij het omgaan met de depressieve klachten van hun zoon/dochter.De cursus Head Up is grotendeels gebaseerd op de cursus Stemmingmakerij en de cursus Een stap op weg (Pauw et al., 1999), de preventieve Nederlandse variant van de Adolescent Coping with Depression Course van Clarke e.a. (1990). Vanuit de wens om voor jongeren van 13-17 jaar landelijk één gestandaardiseerde cursus te gebruiken is Head Up ontstaan. De bedoeling is dat deze cursus alle varianten van Stemmingmakerij en Een st ...

Doel

Het hoofddoel van Head Up is depressieve klachten bij jongeren te verhelpen of verminderen en daarmee depressie te voorkomen.

Doelgroep

Head Up richt zich op jongeren (13-17 jaar) met depressieve klachten. De ernst van depressieve klachten wordt vastgesteld met de Beck Depression Inventory-II (BDI-II), een korte gevalideerde depressievragenlijst die tijdens het kennismakingsgesprek door de jongere wordt ingevuld.

Aanpak

De groepscursus bestaat uit acht wekelijkse bijeenkomsten van anderhalf uur, begeleid door twee cursusbegeleiders. Het aantal deelnemers aan de gesloten groep is maximaal 10-12 jongeren. Iedere bijeenkomst heeft een thema en vaste programmaonderdelen. Jongeren leren op gestructureerde wijze negatieve denkpatronen te achterhalen en om te zetten in reële en positieve manieren van denken en leren leuke activiteiten in te plannen. In de laatste drie bijeenkomsten ligt de nadruk op assertiviteit, het omgaan met conflicten en het plannen van de (nabije) toekomst. Alle deelnemers ontvangen bij aanvang van de cursus een werkboek waarin opdrachten gemaakt kunnen worden. Naast de acht wekelijkse sessies vindt er tevens een bijeenkomst voor ouders plaats, waarin ouders informatie krijgen over de cursus en waarin zij ondersteuning krijgen bij het omgaan met de depressieve klachten van hun zoon/dochter.

Materiaal

  • Handleiding voor cursusbegeleiders.
  • Werkboek voor cursisten.

Onderzoek

  • Naar de Amerikaanse variant (de Coping with Stress Course) van de cursus Head Up zijn twee experimentele onderzoeken met follow-up verricht. In het eerste onderzoek bleken cursusjongeren na 1 jaar follow-up minder depressieve stoornissen te hebben ontwikkeld dan de jongeren in de controlegroep en in het tweede onderzoek bleek na 2 jaar follow-up dat cursusjongeren minder depressieve stoornissen hadden ontwikkeld in vergelijking met een controlegroep.
  • De cursus Stemmingmakerij, een Nederlandse variant voor 15-18 jarigen, had geen direct effect op de depressieve klachten, gemeten met de BDI. Er werd wel een positief effect gevonden op variabelen en vaardigheden die verondersteld worden bij te dragen aan weerbaarheid tegen verhoogde niveaus van depressieve symptomen, zoals een vermindering van depressogene gedachten, verbetering van probleemoplossingsvaardigheden en verhoging van de zelfwaardering en ervaren sociale steun.
  • Direct na het volgen van de cursus Grip op je dip, een andere Nederlandse variant voor 16 -25 jarigen, rapporteerden jongeren op de CES-D significant minder depressieve symptomen dan bij de start van de cursus.

Onderwerp:

Depressie

Doel:

Preventie, Behandeling

Leeftijd:
13 - 17 jaar

Uitgebreide beschrijving

Oordeel Erkenningscommissie

Erkenningsdatum:
25 september 2008
Beoordeeld door:
Erkenningscommissie Interventies:
Deelcommissie Jeugdgezondheidszorg, preventie en gezondheidsbevordering
Oordeel:
Goed onderbouwd
Toelichting:

Head up is goed uitgewerkt en heeft een degelijke theoretische onderbouwing.

Contactgegevens

Ontwikkeld door:

Werkgroep Jeugd van het Landelijke Preventieplatform Depressie -en Angststoornissen
Landelijke begeleiding en aansturing:
Trimbos instituut
Rianne van der Zanden
Postbus 725
3500 AS Utrecht
(030) 297 11 00

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.