• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Databank Effectieve Jeugdinterventies

GO (Gezond gewicht Overvecht)

Gezond Gewicht Overvecht (GO) wil overgewicht voorkomen en terugdringen door het stimuleren van gezonder eten en meer bewegen bij 0- tot 19-jarigen in Utrecht Overvecht. GO is een meerjarige aanpak en zet educatieve interventies in om de BOFFT leefstijlgedragingen bij kinderen te verbeteren (Bewegen, Ontbijten, Fruit eten, ontmoedigen van Frisdrankgebruik en TV kijken/computeren).

Doel

De hoofddoelstelling van Gezond Gewicht Overvecht (GO) is:
Voorkomen en terugdringen van overgewicht door gezonder eten en meer bewegen bij 0-19 - jarigen in Utrecht Overvecht.

Hiervoor zijn de volgende gedragsdoelstellingen geformuleerd voor de doelgroep 2-16 jarigen:

  • Een toename van 20 procent van het aantal kinderen dat dagelijks ontbijt.
  • Een toename van 10 procent van het aantal kinderen dat dagelijks groenten en fruit eet.
  • Een toename van 10 procent van het aantal kinderen dat meer fysieke activiteiten uitvoert.
  • Een toename van 20 procent van het aantal kinderen dat sport in georganiseerd verband.
  • Een significante afname in de consumptie van ongezonde tussendoortjes en frisdrank.

Doelgroep

De einddoelgroep voor het project 'Gezond Gewicht' zijn alle kinderen en jeugdigen van 0 tot 19 jaar in een krachtwijk (wijk met veel migranten en lage SES-inwoners).

Intermediaire doelgroepen

  • Ouders
  • Onderwijs, sport- en recreatie instellingen en zorg- en welzijnsorganisaties (jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen, thuiszorgmedewerkers, diëtisten, fysiotherapeuten, voorschoolmedewerkers, peuterspeelzaalleidsters, leerkrachten in basis- en voortgezet onderwijs, medewerkers Dienst Sport en Recreatie, welzijnsmedewerkers, bibliotheekmedewerker).

Aanpak

GO is een meerjarige community-aanpak met een groot aantal intermediairs uit diverse sectoren. Centraal staat de gedragsboodschap BOFFT, wat staat voor Bewegen, Ontbijten, Fruit eten, ontmoedigen van Frisdrankgebruik en Tv kijken/computeren.

In GO zijn verschillende fasen te onderscheiden:

  1. Een voorbereidingsfase waarin de community diagnose wordt uitgevoerd en wordt gewerkt aan het  creëren van draagvlak. Deze fase duurt anderhalf jaar.
  2. Een uitvoerings- of groeifase waarin activiteiten ontwikkeld en uitgevoerd worden, en blijvend wordt geïnvesteerd in betrokkenheid van andere partijen. Deze fase duurt minimaal ca. 4 jaar.
  3. Een implementatiefase waarin het doel is de activiteiten structureel te verankeren. Deze fase loopt grotendeels gelijk met de uitvoeringsfase.

De interventies zijn in grote lijnen in te delen in:

  • Omgevingsinterventies, zoals fruitbeleid.
  • Voorlichting, zowel aan kinderen (tijdens lessen) als aan ouders en intermediairs.
  • Activeringsinterventies, zoals proeflessen van sportclubs.
  • Ondersteunende interventies voor pleitbezorging, netwerkvorming en deskundigheidsbevordering.

In iedere fase is veel aandacht besteed aan actiebegeleidend onderzoek. Voortdurend is gemonitord wat er werd gedaan en of er veranderingen zichtbaar waren in gewicht of leefstijl bij kinderen. Het proces is halverwege en aan het einde van het project geëvalueerd. Grotere interventies zijn apart geëvalueerd. Resultaten van evaluaties werden altijd teruggekoppeld naar en besproken met de intermediairs, om aan de hand daarvan het project te kunnen bijstellen.

Materiaal

Zie de digitale bijlagen bij het handboek.

Onderzoek

Uit de procesevaluatie onder intermediairs na vijf jaar GO kwamen de volgende resultaten:

  • Intermediairs waren het allemaal over één ding eens: met het GO-project is er een sterk netwerk ontstaan tussen professionals in het veld van onder meer onderwijs, welzijn en zorg. Zij zien dit als een belangrijk resultaat van het project.
  • Voor de continuering van GO is agenda staat en blijft het belangrijk dat bij de organisaties gezonde (op)voeding en beweging op hun staan en dat het onderdeel is van hun beleidsvoering.
  • Door een geïntensiveerde netwerkvorming en samenwerking tussen intermediairs in Overvecht worden meer dan voorheen (op)voedings- en beweegactiviteiten op elkaar afgestemd.

Het project heeft ook effect gehad, blijkt uit monitoring vanuit het Jeugd Informatie Systeem:

  • Na 5 jaar GO is het aantal kinderen met overgewicht in Overvecht gedaald van 26 naar 20 procent, terwijl in een controlewijk geen daling heeft plaatsgevonden.
  • Het aantal kinderen dat dagelijks ontbijt is toegenomen van 76 naar 87 procent.
  • Het aantal kinderen dat niet iedere dag groenten en fruit eet is gedaald. Voor het eten van groenten daalde het percentage van 31 naar 23 procent en bij fruit was dat van 22 naar 13 procent.
  • Het aantal kinderen dat iedere dag minimaal anderhalf uur tv kijkt is gedaald van 54 naar 33 procent.
  • Voor computeren was er geen significante daling.
  • Ook zijn kinderen meer actief gaan spelen, vooral de jongste groep. Het percentage kinderen dat minstens anderhalf uur per dag actief binnen of buiten speelt is gestegen van 26 tot 49 procent.
  • Tot slot is het aantal kinderen dat lid is van een sportclub toegenomen van 37 tot 46 procent.

Onderwerp:

Gezonde leefstijl,
Overgewicht

Doel:

Preventie

Leeftijd:
0 - 19 jaar

Uitgebreide beschrijving Bijlage

Oordeel Erkenningscommissie

Erkenningsdatum:
19 december 2013
Beoordeeld door:
Erkenningscommissie Interventies:
Deelcommissie Jeugdgezondheidszorg, preventie en gezondheidsbevordering
Oordeel:
Effectief volgens eerste aanwijzingen
Toelichting:

De community based opzet van GO is zeer geschikt voor de aanpak van overgewicht. Monitoringsgegevens uit het Jeugd Informatie Systeem geven eerste aanwijzingen voor positieve effecten op overgewicht, dagelijks ontbijten, dagelijks groente en fruit eten, tv kijken, actief spelen en lidmaatschap van een sportclub bij 4-15 jarigen uit Overvecht.

Contactgegevens

Ontwikkeld door:
GG&GD Utrecht
Postbus 2423
3500 GK Utrecht
gezondgewicht@utrecht.nl
030-2863262
www.utrecht.nl/gezondgewicht

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.