• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Databank Effectieve Jeugdinterventies

Een nieuwe koers

Een nieuwe koers wil de werkhouding van kinderen met ADHD verbeteren via groepstraining van leerkrachten in het (speciaal) basis- en voortgezet onderwijs. Middels observatietechnieken, psycho-educatie en gedragstherapeutische technieken leren zij samen met ouders een individueel maatplan te ontwikkelen en uit te voeren waardoor de werkhouding, het zelfbeeld en de sociale interacties van de leerling verbeteren.

Doel

Het doel van 'Een nieuwe koers' is om leerkrachten het gedrag en de werkhouding van kinderen en jongeren met ADHD (Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit) effectief te laten aansturen. Dit wordt gedaan door de competentie van leerkrachten in het aansturen van en samenwerken met deze kinderen en hun ouders te vergroten.
De focus van de aansturing ligt voornamelijk op meer aangepast gedrag en een betere werkhouding waardoor het functioneren op school als geheel (schoolprestaties, zelfbeeld en sociale interacties) van deze kinderen verbetert en zij beter aan eisen van school (zoals beleefd en sociaal aangepast gedrag tonen, spullen op orde, inzet tonen, werk afmaken, cijfers voldoende) kunnen voldoen.

Doelgroep

'Een nieuwe koers' is bedoeld voor leerkrachten in het (speciaal) basisonderwijs en docenten in het voortgezet (speciaal) onderwijs die werken met kinderen in de leeftijd van 6 tot en met 16 jaar met de diagnose ADHD.
 'Een nieuwe koers' richt zich in eerste instantie op meer onervaren leerkrachten/docenten of zij die een duidelijke hulpvraag hebben betreffende de aansturing van het gedrag en het verbeteren van de werkhouding van een kind met ADHD op hun school.

Aanpak

'Een nieuwe koers' is een groepstraining, bestaande uit 6 tweewekelijkse sessies waarin leerkrachten getraind worden in het ontwerpen en professioneel uitvoeren van een op maat gemaakte gedragsmatige aansturing.
Leerkrachten leren een aansturing te geven die past bij het kind met ADHD, aansluit bij de wensen van ouders en die varieert per schoolsituatie met meer en minder structuur. Eerst komt het aansturen in de klas aan bod, dan tijdens overgangssituaties (van het ene lesonderdeel of leslokaal naar het andere) en dan in vrije situaties binnen de school (bijvoorbeeld tijdens pauzes). De leerkrachten leren hoe zij deze aansturing krachtig kunnen maken door, in goede samenwerking met ouders en kind, draagvlak te creëren.
De leerkrachten ontwikkelen een professionele houding door huiswerkopdrachten, het vergroten van kennis over ADHD en feedback op hun houding en aansturing.
In de sessies worden handvatten gegeven voor
- het herkennen en observeren van gedragsproblemen (al dan niet gerelateerd aan ADHD),
- het professioneel communiceren met kinderen en ouders,
- het bedenken van aanpassingen in situaties van afnemende structuur,
- het monitoren van gedrag,
- het bekrachtigen van gedrag,
- het hanteren van eigen emoties ten aanzien van kind en ouders
- het samenwerken met ouders en kind en collega docenten.

Materiaal

- Er is een Nederlandse handleiding beschikbaar:
Hinfelaar, M.L. & ten Brink, E.L. (2012), Een nieuwe koers;
effectieve aansturing van kinderen met ADHD in het basis- en voortgezet onderwijs. Amsterdam, Pearson.
- Een E-health module voor individuele leerkrachten is in ontwikkeling bij het Trimbos Instituut, Utrecht.

Onderzoek

Er is Nederlands effectonderzoek gedaan naar 'Een nieuwe koers' waarin een experimentele groep vergeleken is met een controlegroep (wachtlijstconditie) (Hinfelaar et.al., 2011).
Er bleek een significante verbetering in de werkhouding van de leerlingen met ADHD. Bovendien gingen de kinderen in de behandelconditie significant vooruit op specifiek doelgedrag dat in eerste sessie door de leerkracht gekozen werd.
Bij de leerkrachten werd geen significante daling in stress gevonden of een verbetering van de leerkracht-leerling relatie aangetoond. Wel was er een significante toename in beleving van competentie bij de leerkracht. De leerkrachten waren in de eindevaluatie positief tot zeer positief over de training. Met name de concrete handvatten om sto-rend gedrag in de klas om te buigen naar gewenst gedrag werden gewaardeerd. Daarnaast bleek uit een kennistoets in de eerste en de laatste sessie van de groepstraining, dat de kennis over ADHD bij de leerkrachten sterk was toegenomen.
Voor de leerkrachten veranderde door de training de waarneming en de houding ten aanzien van hun leerling met ADHD. Zij beseften beter in welke mate en op welke manier zij invloed konden uitoefenen op ADHD- gerelateerd gedrag van hun leerling.


Onderwerp:

ADHD,
Schooluitval

Doel:

Preventie

Leeftijd:
6 - 17 jaar

Uitgebreide beschrijving

Oordeel Erkenningscommissie

Erkenningsdatum:
6 december 2013
Beoordeeld door:
Erkenningscommissie Interventies:
Deelcommissie Jeugdzorg en psychosociale/pedagogische preventie
Oordeel:
Goed onderbouwd
Toelichting:

Een nieuwe koers zet de leerkracht in om invloed uit te oefenen op het gedrag van kinderen met ADHD. Dit is een innovatieve aanpak. De onderbouwing van de interventie zit goed in elkaar.

Meer weten?

Heeft u vragen over deze interventie? Neem dan contact op met de ontwikkelaar of contactpersoon.

Ontwikkeld door:

Lucertis

Contactpersoon:

Mirjam Hinfelaar
MHinfelaar@nh.lucertis.nl

Esther ten Brink
esthertenbrink@planet.nl

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.