• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Databank Effectieve Jeugdinterventies

Club Fit 4 Utrecht

Het doel van Club Fit 4 Utrecht is het aanleren van gezond gedrag bij kinderen van 4-12 jaar met overgewicht, waardoor het overgewicht op de langere termijn vermindert. De kinderen volgen een beweegprogramma van 12 weken, de ouders een participatieprogramma.

Doel

Het doel van de interventie Club Fit 4 Utrecht is het aanleren van gezond gedrag bij de kinderen met overgewicht (120% tot 160%) waardoor het percentage overgewicht bij de kinderen op de lange termijn daalt. Aan het einde van de cursusperiode is het streven dat de BMI bij de kinderen gelijk blijft of licht daalt. Kennis en inzicht in gezonde voeding en het belang van bewegen en de vaardigheden bij ouders en kinderen om deze inzichten toe te passen.
Lange termijn doel is dat deze kinderen geen obesitas ontwikkelen.
De subdoelen van gezond gedrag voor de kinderen zijn:
. de deelnemers ontbijten elke dag
. de deelnemers drinken minder zoete dranken per dag
. de deelnemers besteden minder tijd aan sedentair (zittend) gedrag in de vrije tijd (minder dan twee uur)
. de deelnemers bewegen meer minuten per dag (60 minuten per dag)
. de deelnemers zijn wekelijks gaan sporten bij een sportaanbieder
. de ouders kennen de mogelijkheden om te sporten eventueel via jeugdsportfonds of U-pas.
. de ouders kennen de BOFT-boodschap (BOFT staat voor: "meer Bewegen, elke dag Ontbijten, minder Frisdrank en minder TV en PC).
. de ouders dragen de BOFT-boodschap consequent uit in het gezin
. de ouders halen minder zoete dranken in huis
. de ouders stimuleren, steunen en sturen hun kinderen om meer actief te bewegen en minder sedentair tijd achter de computer of TV te besteden.

Doelgroep

De doelgroep van Club Fit 4 Utrecht bestaat uit kinderen met overgewicht van 4 tot en met 12 jaar en hun ouders.

Aanpak

De interventie Club Fit 4 Utrecht bestaat uit een beweegprogramma voor kinderen en een participatieprogramma voor ouders, waarbij ingegaan wordt op bewegen, sedentair gedrag en voeding. Hierbij wordt op veranderbare determinanten van gedrag geïntervenieerd (bijvoorbeeld ouderschapsstijlen, attitudes, eigen-effectiviteit, intenties, waargenomen omgeving en het stellen van doelen). Gedurende 12 weken volgen de kinderen 1 x per week sportlessen onder leiding van een sportdocent. In deze bijeenkomsten wordt door middel van spelletjes ingegaan op de positieve kanten van bewegen en voeding (attitude) en leren ze stap voor stap spelletjes die ze buiten kunnen doen (eigen-effectiviteit). Door middel van een paspoortje leren de deelnemers doelen te stellen en maken ze een actieplan. Hierbij worden ouders en kind geassisteerd door de sportdocent, die ook helpt bij de monitoring van het behalen van de doelen. De ouders doen 2 keer mee met de sportles en hebben daarnaast 4 ouderbij-eenkomsten onder leiding van een diëtist en pedagoog. Tijdens de ouderbijeenkomsten bespreekt de diëtist de BOFT-boodschap. De pedagoog gaat expliciet in op de ouderschapsstijlen en hoe deze van invloed zijn op het gedrag van het kind. Na elke bijeenkomst stellen de ouders een doel om iets aan gezond gedrag en hun ouderschapsstijl te doen. Dat wordt in de volgende bijeenkomst geëvalueerd.

Toepassing bij migranten

De interventie is goed toepasbaar voor migrantengroepen mits de taal geen barrière vormt. Onder meer door culturele gewoontes komt overgewicht bij kinderen bij diverse migrantengroepen vaker voor.
Er wordt gebruik gemaakt van diëtisten, pedagogen en sportinstructeurs die reeds in de wijk actief zijn. Hierdoor zijn ze bekend met de verschillende culturen uit de wijk en kan hun advies goed aansluiten bij de behoefte van de deelnemers.
De overdracht van kennis en informatie is afgestemd op een laag kennisniveau. Het is praktisch beeldend en minder verbaal. Dit maakt het voor migranten toepasbaar.
Meer dan de helft van de deelnemers van Club Fit 4 in Utrecht waren migranten.

Materiaal

De interventie staat beschreven in een handleiding die overdraagbaar is. Tijdens de cursus wordt gebruik gemaakt van een paspoortje. Dit is een boekje waarin achtergrondinformatie staat over de thema's die de diëtist en pedagoog behandelen in de ouderbijeenkomsten. Daarnaast is er ruimte om doelen op te stellen en bij te houden hoe het per week gaat met de gestelde doelen.

Onderzoek

Uit de effectevaluatie blijkt dat deelnemers aan Club Fit 4 Utrecht significant meer water en minder suikerhoudende dranken per week drinken op de nameting ten opzichte van de voormeting. Tevens eten ze minder snacks per week. Op beweeggedrag zijn geen statistisch significante resultaten gevonden, maar is wel een positieve trend (met behoorlijke effectsizes) zichtbaar.
Uit de procesevaluatie blijkt dat het programma voldoende van lengte is. Inhoudelijk kan iedereen zijn boodschap er in kwijt. De beschreven protocollen worden als prettig ervaren. Het paspoortje is een belangrijk middel voor de bewustwording van het eet- en beweeggedrag van de deelnemers. In de sportlessen dient steeds aandacht te zijn voor het gebruik van het paspoortje.
Op organisatorisch vlak dient er voldoende tijd genomen te worden voor de werving van deelnemers. Het laten verzorgen van gastlessen/ clinics door verenigingen tijdens de sportlessen wordt in de huidige opzet gemist. Een punt van aandacht is (het monitoren van) de nazorg.


Onderwerp:

Gezonde leefstijl,
Overgewicht

Doel:

Preventie, Behandeling

Leeftijd:
4 - 13 jaar

Uitgebreide beschrijving Bijlage

Oordeel Erkenningscommissie

Erkenningsdatum:
25 april 2013
Beoordeeld door:
Erkenningscommissie Interventies:
Deelcommissie Jeugdgezondheidszorg, preventie en gezondheidsbevordering
Oordeel:
Goed onderbouwd

Contactgegevens

Ontwikkeld door:
Team Sportservice provincie Utrecht
van Renesselaan 32a
3703 AJ Zeist
www.sportserviceprovincieutrecht.nl
Contactpersoon:

Elzemieke van Empel
030 - 209 99 98 / 06 - 10 97 97 70
elzemieke.van.empel@sportserviceprovincieutrecht.nl

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.