• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Nieuws van het NJi

Reactie NJi op onderzoek naar effectiviteit van antipestprogramma's

Afgelopen week is door een onderzoeksconsortium en de Commissie Antipestprogramma's informatie naar buiten gebracht over de effectiviteit van antipestprogramma's. In het recente onderzoek van dit consortium kon bij een aantal antipestprogramma's niet aangetoond worden dat ze leiden tot minder pesten. Het Nederlands Jeugdinstituut constateert dat de gebrachte informatie vragen oproept. Bij scholen die al een specifiek antipestprogramma gebruiken, bij gemeenten die deze programma's financieren en bij ontwikkelaars van de programma's. In dit bericht proberen we een aantal vragen te verduidelijken.

Verschillen in oordelen

Dat een programma volgens dit onderzoek niet effectief is om pesten tegen te gaan of te voorkomen, betekent niet dat zo'n programma niet goed is. Hoewel de Commissie Antipestprogramma's en het consortium van sommige programma's aangeven dat ze niet werken tegen pesten, blijken ze in dit en ander onderzoek deels wel effectief te zijn bij de aanpak van andere problemen. Bijvoorbeeld als het gaat om het terugdringen van gedragsproblemen of depressieve gevoelens, of het versterken van de weerbaarheid. Antipestprogramma's die op andere onderwerpen dus wel positieve resultaten hebben behaald, zijn door de Erkenningscommissie Interventies als effectief aangemerkt en staan daarom ook als zodanig in de databank Effectieve Jeugdinterventies.

Naast dit nieuwe onderzoek bestaat er andere kennis over effectiviteit van antipestprogramma's. Soms gaat het om onderzoek waarin positieve effecten op pesten wel zijn aangetoond. Dit alles verklaart enkele verschillen in oordelen tussen de beide onafhankelijke commissies.

Goede implementatie van groot belang

Uit het onderzoek van het consortium blijkt dat de effecten van een deel van de programma's – vergeleken met scholen die de programma's niet toepassen – klein of helemaal afwezig zijn. Het Nederlands Jeugdinstituut vindt dat niet verwonderlijk. Het gaat namelijk om een effectmeting één jaar na invoering van het programma op de onderzochte scholen. Uit het onderzoek blijkt dat die invoering op veel scholen (nog) niet goed is gegaan. Dit kan een verklaring zijn voor het uitblijven van de gewenste effecten, zoals de onderzoekers zelf ook opmerken.

Ieder kind moet zich veilig kunnen voelen op school

Kinderen moeten zich veilig kunnen voelen op school. Daar is meer voor nodig dan alleen een antipestprogramma. Daarin spelen zijzelf, hun ouders, leerkrachten, docenten en andere professionals een belangrijke rol. Daarin ziet het Nederlands Jeugdinstituut ook een rol voor zichzelf. Wij vinden het van groot belang dat scholen samen met ouders, leerlingen en professionals doorgaan met het inrichten van een sociaal veilige school, waar een antipestbeleid een prominente plek heeft. Dat zal een lerende aanpak moeten zijn, want kant-en-klare recepten zijn er niet.

Het consortium heeft de Monitor Veilig in School ontwikkeld waarmee scholen zelf kunnen nagaan of hun aanpak werkt. Die monitor is een hulpmiddel dat heel goed past in een lerende aanpak. Het NJi zal deze aanpak ondersteunen met kennis over wat wel of niet lijkt te werken en welke elementen van bij ons bekende programma's aan de werkzaamheid lijken bij te dragen. Het uiteindelijke criterium zal daarbij niet moeten zijn of een school werkt met programma X of Y, maar dat leerlingen van die school zelf aangeven dat zij zich veilig voelen.    

Doorontwikkelen van programma's

Blijf programma's verder ontwikkelen en benut daarbij recente kennis over wat werkt. Daar leren we allemaal van. Het Nederlands Jeugdinstituut blijft ontwikkelaars van antipestprogramma's stimuleren om hun interventies door te ontwikkelen en te verbeteren, gebruikmakend van de meest recente kennis, zoals dit onderzoek. Ook roept het NJi ontwikkelaars op om onderzoek te blijven doen naar wat werkt tegen pesten. De Commissie Antipestprogramma's is opgeheven en de Erkenningscommissie Interventies neemt de beoordeling van antipestprogramma's over. Ontwikkelaars kunnen zich voor beoordeling bij de Erkenningscommissie Interventies aanmelden. Erkende interventies komen terecht in de databank Effectieve Jeugdinterventies, zodat de kennis over beschikbare programma's breed toegankelijk is.

Bron: Nederlands Jeugdinstituut

Meer informatie

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.