• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Nieuws van het NJi

Nauwelijks aanbesteding bij inkoop Wmo en jeugdhulp

Voor de inkoop van gemeentelijke zorg gebruiken de meeste gemeenten het inkoopinstrument Open House. Dat is een systeem van afspraken om zonder aanbestedingsprocedure een contract te sluiten met een zorgaanbieder. Voor deze vorm van inkoop hoeven gemeenten zich dus niet te houden aan Europese aanbestedingsregels. Het is de vraag of gemeenten zich hiervan bewust zijn.

Het Public Procurement Research Centre (PPRC) heeft samen met het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) de inkoop voor 2018 onderzocht van Wmo-voorzieningen en jeugdhulp. Hiervoor zijn de inkoopdocumenten van alle 380 gemeenten uitvoerig geanalyseerd. Gekeken is welk 'inkoopinstrument' gemeenten hanteren, bijvoorbeeld subsidie of overheidsopdracht. Verder zijn ook andere inkoopaspecten onderzocht, zoals de inkoopprocedures, de bekostigingsvormen en de intergemeentelijke samenwerking. De resultaten van het onderzoek staan in de Monitor Gemeentelijke zorginkoop.

Wirwar aan begrippen

Gemeenten gebruiken voor dezelfde bekostigingsvormen, inkoopprocedures, contractvormen en producten uiteenlopende termen. 'Productiebekostiging' wordt bijvoorbeeld ook wel 'inspanningsgerichte bekostiging' genoemd. En voor 'dialooggerichte inkoopprocedures' wordt ook de term 'bestuurlijk aanbesteden' gebruikt. Deze wirwar aan begrippen bemoeilijkt de communicatie tussen de verschillende partijen.

Geen aanbesteding

Uit het onderzoek blijkt dat veel gemeenten menen dat ze Wmo-voorzieningen en jeugdhulp inkopen via een overheidsopdracht. Daarvoor gelden Europese aanbestedingsregels. Vaak is er echter in feite geen sprake van een overheidsopdracht, maar van het Open House-model. Open House houdt in dat gemeenten een overeenkomst aangaan met alle zorgaanbieders die voldoen aan de standaard voorwaarden en kwaliteitseisen. In dat geval hoeven gemeenten niet te voldoen aan de aanbestedingsregels. Het is de vraag of gemeenten zich hiervan bewust zijn. Maar liefst ruim 90 procent van de ingekochte gemeentelijke zorg valt buiten de werkingssfeer van de Europese aanbestedingsregels. Deze nieuwe kennis over de manier waarop de meeste gemeenten Wmo en jeugdhulp inkopen is een belangrijke bijdrage aan de discussie over de ervaren problemen bij het voldoen aan de Europese aanbestedingsregels.

Komen tot integrale zorg

Gemeenten kiezen nu vaker dan bij de start van de decentralisaties voor een vorm van resultaatbekostiging of voor populatiebekostiging. Gemeenten kopen ook vaker voorzieningen voor Wmo en jeugdhulp in één traject in, waardoor ze de zorg uit de beide wetten op elkaar kunnen afstemmen. Er is echter nog nauwelijks sprake van de inkoop van integrale zorgarrangementen.

Inkoop jeugdhulp

Op basis van het onderzoek is een factsheet gemaakt voor gemeenten die de belangrijkste opties weergeeft in het inkoopproces voor jeugdhulp. Ook de voor- en nadelen van die opties komen daarbij aan de orde.

Het onderzoek naar de gemeentelijk inkoop van zorg in het kader van de Wmo 2015 en de Jeugdwet is uitgevoerd in opdracht van PIANOo, Expertisecentrum Aanbesteden.

Bron: Nederlands Jeugdinstituut

Meer informatie

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.