• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Nieuws van het NJi

Nederlandse gemeenten experimenteren met IJslandse aanpak middelengebruik

IJslandse jongeren waren 20 jaar geleden nog de grootverbruikers van Europa voor wat betreft drank, sigaretten en drugs. Om het gebruik terug te dringen, introduceerden de IJslanders in 1998 een nieuwe aanpak, die inmiddels bekend staat als het IJslandse Preventiemodel. Nu gebruiken ze het minste van alle jongeren in Europa en scoren ze ook goed op andere gezondheidsterreinen zoals sport. Hoe heeft IJsland dat gedaan, en vooral: wat kunnen Nederlandse gemeenten daarvan leren? Het Trimbos-instituut en het Nederlands Jeugdinstituut (Nji) zijn een leertraject gestart waarbij de komende drie jaar samen met zes gemeenten de aanpak nader wordt verkend én toegepast in Nederland.

De basis onder het IJslandse preventiemodel is de uitvoerige en regelmatige monitoring van preventieve en risico vergrotende factoren die een rol spelen bij middelengebruik. Met de informatie die dit oplevert, krijgen de beleidsmakers jaarlijks handvatten om aan de juiste knoppen te draaien. Daarmee kunnen ze gericht risico’s terugdringen, zoals verveling en laat buiten op straat rondhangen én preventieve factoren juist te versterken, zoals een goede ouder-kind relatie en gestructureerde vrijetijdsbesteding. De aanpak is een vorm van community-based werken waarbij er sprake is van een constante dialoog tussen wetenschappers, beleidsmakers en professionals uit de praktijk.

Overweldigende interesse

Brede aandacht van landelijke media over het succes van het IJslandse model wekte in de zomer van 2017 de interesse van Nederlandse gemeenten en landelijke partijen. Om de aanpak verder te verkennen en te kijken of, en zo ja hoe, deze in Nederland ingevoerd kan worden, hebben het Trimbos-instituut en het NJi in samenwerking met ICSRA (Icelandic Centre for Social Research and Analysis) een beleidsvormend leertraject opgezet. Samen met de gemeenten Amersfoort, Hardenberg, samenwerkingsverband Kempengemeenten (Bergeijk, Bladel, Eersel, Reusel-De Mierden), Súdwest-Fryslân, Texel en Urk wordt dit de komende 3 jaar uitgevoerd.

Nederlands leertraject in beeld

Sinds april dit jaar zijn de gemeenten begonnen met de voorbereidingen, maar de daadwerkelijke kick-off vond plaats tijdens een recent werkbezoek aan IJsland, 29 mei - 2 juni. Een delegatie van 27 afgevaardigden volgde workshops in Reykjavik, sprak met lokale experts en bezocht lokale initiatieven om een goed beeld te krijgen van de aanpak. De deelnemende gemeenten zijn nu aan zet om de factoren die middelengebruik verklaren in hun gemeente in kaart brengen en op basis hiervan samen met lokale partners het preventiebeleid (door) te ontwikkelen. Na twee jaar worden de factoren opnieuw in kaart gebracht en wordt het leertraject geëvalueerd. Het Trimbos-instituut en het NJi ondersteunen gemeenten bij het vertalen van de IJslandse aanpak naar hun gemeenten.

Meer weten?

Er is veel interesse voor de IJslandse aanpak en de ervaringen die hiermee in Nederland  worden opgedaan. Om de kennis die gedurende het leertraject wordt opgedaan te delen, heeft het Trimbos-instituut een informatiepunt opgezet. Wilt u op de hoogte blijven van de lessen uit IJsland en de activiteiten die rond dit project worden georganiseerd? Mail dan uw naam, functie, organisatie en contactgegevens naar IJsland@trimbos.nl.

Bron: Nederlands Jeugdinstituut

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.