Van jongeren voor ouders: Over sociale media

De afgelopen jaren is er een kloof ontstaan tussen generaties die zijn opgegroeid met en zonder internet. Maar die laatste generatie krijgt er nu wel mee te maken in het opvoeden. In deze blog geven jongeren uit het NJi-jongerenpanel tips aan ouders. Want hoe ga je om met het sociale media-gebruik van je kind? Hoe ga je om met de positieve kanten van sociale media? En hoe bescherm je je kind tegelijkertijd tegen de gevaren ervan?

Het is logisch dat ouders hun best doen om hun kinderen te beschermen tegen online gevaren. In het nieuws gaat het vaak over de gevaren van het internet. Zo wordt er bijvoorbeeld gewaarschuwd voor vreemde linkjes, WhatsApp-verzoeken om geld over te maken en mensen met slechte bedoelingen die contact zoeken. Wat wel steeds minder voorkomt zijn catfishersDat zijn mensen die doen alsof ze iemand anders zijn.  Ook berichten van een onbekend mailadres zijn gelukkig meestal niet gevaarlijk meer.

De meeste jongeren van nu zijn opgegroeid met het internet. Ouders zien vaak de gevaren, maar jongeren niet. Die zien het internet vooral als een prachtige plek om van alles te ontdekken en te doen en contact te hebben met vrienden. Meestal weten jongeren goed wat wel en niet betrouwbaar is. Wanneer er per ongeluk toch iets misgaat, weten ze dit vaak weer snel op te lossen. Het is daarom extra belangrijk om echt te luisteren naar de verhalen en ervaringen van je kind. Zij zijn beter op de hoogte  dan je denkt.

Wat zijn goede vragen?

Natuurlijk kan het spannend zijn voor ouders dat hun kinderen een eigen online leven hebben. Maar dat zorgt er ook vaak voor dat ze vaak onnodig in de stress schieten wanneer hun kinderen over online ervaringen vertellen. Bijvoorbeeld wanneer ouders over een voor hun onbekende internetvriend of -vriendin horen. Vaak is de eerste reactie dan: 'Wie is dat?', 'Waar woont diegene dan?' of 'Heb je die persoon wel in het echt ontmoet?'.

Het zijn logische vragen vanuit de bedoeling om je kind te beschermen, maar het is niet een goede eerste reactie. Je mist hiermee de rest van het verhaal dat je kind vertelt. Dit kan ervoor zorgen dat je kind zich niet serieus genomen voelt en daardoor later minder snel verhalen met je zal delen. Je reactie als ouder heeft dus invloed op het vertrouwen in jullie relatie.

Het is belangrijk om echt te luisteren naar de ervaringen van je kind. Ze kennen de gevaren.

Ga een écht gesprek aan met je kind

Als je wilt vragen wie die online vriend is, maak het dan onderdeel van het grotere gesprek. Wees geïnteresseerd in het verhaal dat je kind vertelt. En vraag tijdens het gesprek bijvoorbeeld hoe online vrienden maken precies gaat.

Zorg daarnaast voor een veilige omgeving om over online ervaringen te vertellen. Lees meer over het onderwerp en voer het gesprek met je kind vanuit interesse. Laat je kind ook weten wanneer jij het als ouder spannend vindt. Je kind kan jou dan misschien laten zien wat het online doet en tegenkomt. Dit maakt het makkelijker voor je kind om met je te komen praten wanneer er toch iets misgaat.

Veroordeel je kind niet

Wanneer jullie in gesprek zijn over sociale media, is het ook goed om het samen over basisregels te hebben. Bijvoorbeeld: neem altijd een bekende mee als je gaat afspreken met iemand die je online hebt ontmoet. Laat je kind weten dat het altijd bij jou terecht kan en je niet boos zal worden. Met zulke regels zorgen jullie er samen voor dat er geen onveilige situatie kan ontstaan. Als ouder kun je er dan bovendien op rekenen dat je kind verstandig genoeg is om zelf te bepalen wat wel en niet veilig is.

Verhalen en blogs over mediaopvoeding

Foto Nick van Hummel

Nick van Hummel

adviseur en onderzoeker