Wat doe je als er ruzie ontstaat?

De klimaatverandering is vandaag de dag een onderwerp van veel discussie. Eerder waren er onderwerpen zoals zure regen of de bio-industrie waarover de meningen flink konden verschillen. Dit kan behoorlijk onaangenaam zijn. Er kan zelfs ruzie uit ontstaan. Hoe ga je hiermee om? Op deze pagina vind je tips.

Wees je bewust: voorbeeld doet volgen

Geregeld vliegen de verwijten in het rond. Mensen die zich zorgen maken, zeggen tegen anderen dat ze een leefstijl hebben die de wereld verpest ('Jullie met die drie vliegvakanties per jaar, zelfs een naar Aruba!'), of die halsstarrig is ('Aardgasklever!', 'Klimaatontkenner!'). Mensen die zich minder zorgen maken, weten altijd wel iets te noemen waarin de anderen inconsequent zijn ('Jaja, vegetarisch eten, maar nog wel rondrijden in een benzine-auto!').

Dit soort argumenten zullen in discussies binnen gezinnen tussen jongeren en hun ouders te horen zijn. Ook in de klas vliegen soms de verwijten je om de oren. Belangrijkste tip is: wees je als volwassenen bewust van het voorbeeld dat je geeft aan kinderen en jongeren. Als volwassenen elkaar met verwijten het leven zuur maken, zullen kinderen dit onderling net zo doen.

De spelregels

Een gesprek loopt soepeler als je een paar regels volgt:

Een harde discussie kan nuttig zijn

Accepteer en benoem dat het maken van verwijten of soms ruzie een beetje bij dit soort onderwerpen hoort. We zien dit vaak bij onderwerpen die mensen flink raken. Het is niet anders. Een meningsverschil betekent niet dat je de ander als persoon afwijst. Een harde discussie kan heel nuttig zijn, het maakt duidelijk waar je staat.

Luister goed naar elkaar

Maar het is vooral nuttig als je ook hard naar elkaar luistert en hard met elkaar op zoek gaat naar een oplossing. Lukt dat niet, dan kan het verstandig zijn om anderen erbij te betrekken die helpen. Soms ook is het goed het gesprekonderwerp een tijdje te vermijden. Hopelijk ontstaat er met de tijd wat meer begrip over en weer.

Geef het aan als iemand te ver gaat

In ons land mag je uitkomen voor je mening, er zelfs felle discussie erover voeren. Je mag staan voor je mening en die verdedigen. Maar elkaar geweld aandoen, discrimineren, schelden, bedreigen of pesten gaat te ver. Sommige verwijten kunnen bijvoorbeeld op het randje van verbaal geweld liggen of als bedreigend worden ervaren. Ook dat mag dan gezegd worden. Als je dat als kind of jongere overkomt, mag je verwachten dat anderen je beschermen ('Hé, je mag je mening hebben, maar zo ga je niet met elkaar om!'). Leer ze ook dat als ze nare verwijten krijgen, ze dat best mogen aangeven ('Hé, je mag je mening hebben, maar je hoeft daarom nog niet zulke nare dingen te zeggen!'). En leer kinderen en jongeren dat als ze zelf te ver zijn gegaan, ze sorry horen te zeggen.

De meerderheid beslist

Felle discussies hoeven niet te betekenen dat er niks gebeurt. Als de meerderheid of de mensen die het voor het zeggen hebben, vinden dat er actie moet komen, dan komt die actie er. Als ze vinden dat er niks moet gebeuren, dan gebeurt er niks. Voor de ene groep is dat fijn, de andere groep baalt er misschien van. Maar zo werkt dat in ons democratische land. En zo werkt het ook in het gezin. Het beste is natuurlijk een oplossing te vinden waar iedereen mee tevreden is. Maar soms lukt dit nu eenmaal niet.

Humor helpt

Grappen over elkaar maken is een goede manier om elkaar te blijven waarderen. Kijk bijvoorbeeld naar dit grappige filmpje over Greenpeace. Vooral grappen maken over jezelf brengt een beetje lol in een discussie. Jij: 'Ik eet vanavond vlees omdat dat duurzaam is. Ik vind het zonde namelijk om het niet op te eten en daarna weg te gooien.' Ik: 'O ja? Ik eet vanavond uit overtuiging een vegan kaasschnitzel. Ik heb die overtuiging hard nodig, want ik lust het eigenlijk helemaal niet.'

Lees ook

Tom van Yperen

Dr. Tom van Yperen

expert kwaliteit jeugdstelsel