Hoe ga ik om met hoge werkdruk?

Als wijkteamprofessional heb je vaak te maken met hoge werkdruk. Denk aan een hoge caseload, veel administratieve verplichtingen, complexe casuïstiek, intensieve samenwerking met meerdere partijen en de emotionele belasting van het werk. Op deze pagina lees je hoe je als wijkteam gezamenlijk kunt omgaan met werkdruk. En wat je zelf kunt doen, mét voldoende aandacht voor je eigen welzijn.

De gevolgen van hoge werkdruk op de kwaliteit van ondersteuning 

Goede ondersteuning vraagt onder andere om een gelijkwaardige relatie met kinderen en gezinnen, afstemming met andere professionals en aansluiten bij de context van het gezin. Dit vraagt de nodige tijd en aandacht. Bij een hoge werkdruk komt dit onder druk te staan. Als wijkteamprofessional kun het gevoel krijgen dat er te veel van je gevraagd wordt om er echt goed voor gezinnen te kunnen zijn. En dat je gezinnen niet de ondersteuning kunt bieden die echt nodig is. 

Hoe ga je als wijkteam gezamenlijk om met werkdruk?  

Werkdruk is geen individueel probleem, je draagt deze samen als team. Dat betekent ook dat je samen manieren zoekt om de druk te verlagen. Je kunt verschillende dingen doen: 

Breng de context van het wijkteam in kaart 

Wat speelt er in de wijk of buurt? Wat wordt er van ons gevraagd? Wat heeft ons team te bieden aan kennis en expertise? Wie hebben belang bij wat wij doen? 

Maak de bedoeling en bijbehorende taken van het team inzichtelijk 

Waar zijn we wel en niet van? Welke verschillende rollen zien we in de organisatie? Wat vinden we primaire taken, en wat is secundair? Welke betrokkenheid mogen inwoners van ons verwachten? 

Spreek een bandbreedte uit  

Wat is voor ieder een haalbaar takenpakket? Hoe verschilt dit per persoon, functie en rol? 

Bedenk hoe je elkaar kunt helpen  

Hoe houd je aandacht voor elkaar? Wat is er nodig om tot een betere werkverdeling te komen? Dit alles is makkelijker gezegd dan gedaan, en vraagt om een duurzame benadering. Benut teammomenten om hierover samen het gesprek te voeren. Het werkpakket verantwoorde workload neemt jullie mee in de stappen die je als wijkteam kunt zetten. Met als doel dat jullie samen meer grip hebben op de workload in het team.  

Wat kan ik zelf doen bij hoge werkdruk?  

Blijf bij de kern  

Vraag jezelf regelmatig af wat écht nodig is, en wat haalbaar is. Trek niet alles naar je toe. Kijk naar de kracht van het gezin en durf daarop te vertrouwen. Bespreek wat je wel en niet kunt bieden. 

Sluit de begeleiding op tijd af 

Het is soms moeilijk te bepalen wanneer je een casus kunt afsluiten. Toch is dit nodig voor de doorstroom van de zorg, en daarmee het voorkomen van wachtlijsten. Bespreek met het gezin wat er nodig is om het gezin te kunnen loslaten. Loslaten betekent niet dat je mensen in de steek laat. Overweeg een 'voorwaardelijke afsluiting': bied gezinnen de mogelijkheid om zich laagdrempelig opnieuw aan te melden. Of maak eens in de zoveel tijd een afspraak om te kijken of alles nog goed gaat. 

Zo maak je ruimte voor een nieuw gezin, zonder het gevoel dat je een ander gezin tekortdoet. Dit leidt mogelijk wel tot meer 'slapende casussen': gezinnen die geen actieve ondersteuningsvraag hebben, maar wel opeens kunnen terugkomen met een intensieve ondersteuningsvraag. Bespreek in het team hoe je hier gezamenlijk mee omgaat.  

Hoe houd ik mijn eigen welzijn in de gaten en voorkom ik uitval?  

Hoge werkdruk heeft ook invloed op je eigen welzijn. Je kunt klachten krijgen, zoals vermoeidheid, stress of zelfs uitval. Hoe kun je dat voorkomen? 

Neem signalen serieus 

Merk je bij jezelf frustratie of terugtrekgedrag? Of voelt het dat je voortdurend aan het worstelen bent met je werk? Deze signalen kunnen wijzen op overbelasting. Neem deze signalen serieus. Vertraag bewust om weer in contact te komen met jezelf en om veerkracht op te bouwen. Creëer tijdens of na je werk bewust momenten om even los te komen van de casuïstiek. Bijvoorbeeld door een rondje te gaan wandelen. Bespreek je gevoel ook met het team.    

Houd je werkdruk goed in de gaten 

Tijd, rust en plezier zijn geen luxe, maar voorwaarden om goed te kunnen blijven werken. Zorg daarom goed voor jezelf door actief je grenzen te bewaken. Houd zicht op je caseload, plan verwerkingstijd in je agenda en reflecteer regelmatig op hoe het met je gaat.  

Bespreek hoge werkdruk op tijd met je leidinggevende 

Werkdruk bespreken is niet altijd makkelijk. Wat voor een collega haalbaar is, kan voor jou te veel zijn. Dit kan zorgen voor onzekerheid over je prestaties. Probeer het gesprek daarom zo veel mogelijk op jezelf te betrekken. Reflecteer op welke specifieke taken of type casuïstiek van jou de meeste energie vragen, en waarom dat zo is. Denk na over concrete situaties waar je tegenaan loopt.   

Esther Kooymans

Esther Kooymans

inhoudsdeskundige Passende hulp
e.kooymans [at] nji.nl