Relationeel werken

Wat zeggen jongeren over de relatie met professionals?

Vragen we jongeren naar wat hen helpt in ondersteuning op weg naar volwassenheid, dan hebben ze het bijna altijd over 'een klik' met de professional, een 'gelijkwaardige houding' van de professional of een professional die ze 'ziet als mens'. Dit betekent dat je als professional oog hebt voor hun achtergrond, identiteit en cultuur. Ook waarderen jongeren het wanneer je begrip toont voor eerdere moeilijke of traumatische ervaringen. Ook het geven van ruimte aan emoties zonder oordeel is daarbij belangrijk. 

Als jongeren een succesverhaal vertellen, gaat het vaak over die ene professional die echt om hen gaf en er voor hen was. Bijvoorbeeld een leerkracht, hulpverlener of jongerenwerker. Het gaat om een volwassene die ze vertrouwden en op wie ze konden bouwen, op momenten dat ze het zelf even niet meer wisten.

Aanwezigheid van zo'n professional is volgens jongeren de voorwaarde voor ondersteuning die helpt. Is er geen match tussen  jongere en professional, dan helpt ondersteuning niet. 'Met je rijinstructeur moet je toch ook een klik hebben?', zei een jongere hierover.

Hoe werk je relationeel met jongeren?

De relatie tussen jongeren en professionals is een van de belangrijkste elementen van effectieve ondersteuning op weg naar volwassenheid. Dit vraagt van jou als professional om echt, accepterend en empathisch te zijn. Deze houding is belangrijk voor effectieve professionele behandeling en doelgerichte begeleiding. Gebruik hiervoor deze tips:

• Een goede en stabiele relatie is heel belangrijk. Investeer daarom in het opbouwen van vertrouwen. Sluit hiervoor aan bij de leefwereld van de jongere om goed te snappen hoe die wereld eruitziet, wie belangrijk zijn, wat er voor de jongere op het spel staat en hoe jij van betekenis kunt zijn.
• Neem de tijd en heb geduld Zeg wat je doet en doe wat je zegt. Wees beschikbaar en betrouwbaar.
• Maak gebruik van informele contactmomenten. Die helpen om elkaar beter te leren kennen en vertrouwen te laten groeien, zonder druk of verwachtingen. 
• Luister goed naar wat de jongere te vertellen heeft. Zorg dat je echt aanwezig bent als je een afspraak hebt.
• Blijf leren en reflecteer op je eigen handelen. Vraag hiervoor feedback van collega's. Maar vraag ook de jongere actief om feedback op jullie samenwerking en wat zij van je nodig hebben, hoe zij de samenwerking ervaren en wat je anders of beter kunt doen. Verdiep je in beschikbare kennis over toekomstgericht werken. 

Waarom is een goede relatie tussen jongere en hulpverlener zo belangrijk?

Een sterke band tussen jongeren en professionals tijdens hun ondersteuning helpt bij hun ontwikkeling, vooral in onzekere perioden. Ze hebben hier alleen baat bij als ze jou als professional echt kunnen vertrouwen. Als jullie een goede band hebben, zien de jongeren jou als een gewaardeerde bondgenoot en een belangrijk persoon in hun leven. Dit geeft stabiliteit, zeker als andere belangrijke mensen om hen heen ontbreken en zij eerder negatieve ervaringen hebben opgedaan in relaties met anderen. 

Vooral op overgangsmomenten, wanneer jongeren voor nieuwe uitdagingen staan, is stabiliteit in betekenisvolle relaties belangrijk. De overgang naar volwassenheid en zelfstandig worden, vraagt veel nieuwe vaardigheden en kennis van jongeren. Daarbij hebben ze iemand nodig die ze helpt en op wie zij terug kunnen vallen. Vooral als de jongere zich niet zo stabiel voelt door bijvoorbeeld trauma's waardoor ze regelmatig getriggerd worden.