Genderbewust opvoeden: hoe doe ik dat als ouder?

Waarom is het belangrijk om mijn kind genderbewust op te voeden?

Over jongens en meiden bestaan veel ideeën. Bijvoorbeeld dat meiden gevoelig zijn. En dat jongens niet graag over emoties praten. Dit heten gendernormen. Door gendernormen passen kinderen hun gedrag onbewust aan. Soms is dat niet erg. Maar soms kan het hun ontwikkeling beperken. 

Lees hoe gendernormen de ontwikkeling van kinderen beïnvloeden

Let op de complimenten die je je kind geeft

Mensen noemen meiden vaak lief en mooi. Bijvoorbeeld: 'Wat zit je haar mooi!' Tegen jongens zeggen ze vaker dat ze stoer en sterk zijn. Bijvoorbeeld: 'Wat stoer dat jij zo hoog durft te klimmen!' Het is voor je kind fijn en goed om complimenten te krijgen. Maar let op wat je ermee benadrukt. Geef ook complimenten over gedrag. Bijvoorbeeld: 'Wat ben je geduldig' of 'Wat fijn dat je je vriend hielp'. Je mag een jongen natuurlijk nog steeds stoer noemen en een meisje lief. Zorg er alleen voor dat dat niet het enige is wat ze over zichzelf horen.

Laat je kind zelf speelgoed en interesses ontdekken

Laat je kind zelf ontdekken wat het leuk vindt. En bedenk dat speelgoed en interesses niks zeggen over de identiteit van je kind. Stel dat je zoon graag zijn nagels lakt. Misschien denk je net als veel andere mensen dat dit alleen iets voor meiden is. Maar als een jongen nagellak gebruikt, zegt dat niets over wie hij is. Hij vindt het gewoon mooi. 

Het gaat erom dat je je kind meerdere opties biedt. Je kunt je dochter gewoon een pop aanbieden. Of je zoon een speelgoedauto geven. Zolang je kind zelf mag kiezen waarmee het speelt. Of dat nou nagellak, voetbal, auto's, dinosaurussen of glitterstickers zijn. 

Geef je kind een brede blik op het leven

Laat je kind kennismaken met verschillende mensen, families en culturen. Dit kan door met een diverse groep mensen om te gaan. Maar je kunt ook boeken lezen of films kijken over verschillende soorten mensen en levens. Kinderen leren hierdoor dat iedereen verschillend is. En dat ook zij mogen zijn wie ze willen zijn.

Praat over verschillen zonder oordeel

Als je kind vraagt: 'Waarom heeft dat meisje kort haar?' kun je reageren met: 'Sommigen meiden vinden lang haar leuk en sommigen kort haar. Iedereen kiest iets anders.' Zo maak je duidelijk dat verschillen normaal zijn, zonder er een les van te maken.

Wat als ik het moeilijk vind om mijn kind genderbewust op te voeden?

Dat is heel begrijpelijk. Want ook jij bent opgegroeid met bepaalde ideeën over jongens en meiden. Die ideeën raak je niet zomaar kwijt. Er bestaat ook geen perfecte genderbewuste opvoeding. Want het is onmogelijk om alle gendernormen te vermijden in de opvoeding. 

De eerste en belangrijkste stap is dat je hiermee bezig bent. Sta af en toe stil bij je eigen verwachtingen van jongens en meiden. En probeer te blijven oefenen en leren. Je maakt al een groot verschil als je je kind af en toe een andere optie biedt. Of je kind uitlegt dat alle kinderen verschillend zijn. Zo geef je je kind al meer ruimte om zichzelf te zijn.

In het kort

Genderbewust opvoeden betekent dat je:

• je bewust bent van je verwachtingen over jongens en meiden
• let op je taalgebruik en complimenten
• je kind zelf laat kiezen uit gedrag, speelgoed of interesses
• je kind verschillende mensen en levens laat zien
• verschillen bespreekbaar maakt zonder oordeel

Er bestaat geen perfecte genderbewuste opvoeding. Het gaat erom dat je ruimte biedt voor verschillen, zodat je kind zichzelf kan ontdekken en zichzelf kan zijn.