Ondersteunen van ouders bij opvoeden en ouderschap

Ga samen op zoek naar oplossingen 

Wanneer je met ouders werkt is het belangrijk om goed te kijken naar waar ouders behoeften aan hebben en om aandacht te hebben voor wat hen bezighoudt en wat zij belangrijk vinden. Laat ouders weten dat het heel normaal is om vragen te hebben over het ouderschap, de opvoeding en het opgroeien. Iedereen loopt weleens tegen dingen aan. 

Je steunt ouders het beste door de vragen die ze hebben serieus te nemen en hen zoveel mogelijk zelf na te laten denken over mogelijke oplossingen. Zoek samen ook binnen het netwerk van de ouder naar steun en of ervaringen. Zijn er mensen waar zij bij terecht kunnen en die hen kan helpen en steunen? Meer hierover lees je bij Hoe breng ik samen met het gezin het sociale netwerk in kaart?

Ouders voelen zich serieus genomen als je adviezen geeft die goed aansluiten bij hun wensen en persoonlijke situatie. Dit doe je door hiernaar te vragen. Neem de tijd en vraag goed door. Zo krijg je beter zicht op wat er speelt en of er misschien nog andere vragen zijn. Ook kunnen ouders onzeker zijn over of ze het wel goed doen. Kijk daarom samen met de ouders naar hun kwaliteiten en vraag naar situaties die ze zelf goed hebben opgelost. Zo help je hun zelfvertrouwen te vergroten.

Verdiep je in onderwerpen rondom ouderschap, opvoeden en opgroeien 

Om ouders goed te helpen is het belangrijk om te weten wat veelvoorkomende onderwerpen zijn waar ouders vragen over hebben. Denk bijvoorbeeld aan:

• De ontwikkeling van kinderen en jongeren
• Waar ouders hulp kunnen vinden

Ben je op zoek naar meer voorbeelden van veel gestelde vragen van ouders? Bekijk dan de pagina Vragen en antwoorden over opvoeden.

Een opvoedvraag is geen hulpvraag

Opvoedvragen horen bij het ouderschap. Ze ontstaan in het dagelijks leven, in kleine en grote momenten. Als professional kun je hierbij helpen door aan te geven dat dit normaal is en dat veel ouders zulk soort vragen hebben. Door ouders zo vroeg mogelijk te helpen bij gewone alledaagse opvoedvragen, voorkom je dat er meer of zwaardere problemen ontstaan rondom de opvoeding. Het is belangrijk dat je deze steun op tijd biedt en ouders zelfvertrouwen geeft in hun eigen handelen.

Werkvormen voor gesprek en reflectie

Het helpt als ouders merken dat zij niet alleen staan. Onderstaande werkvormen helpen om ouders op een laagdrempelige en interactieve manier met elkaar in gesprek te brengen. Ze nodigen uit tot reflectie, herkenning en het delen van ervaringen over het ouderschap.

De werkvormen zijn ontwikkeld voor de Week van de Opvoeding 2025 maar zijn het hele jaar door inzetbaar. Elke puzzelvorm biedt aanknopingspunten voor gesprek, verbinding en het versterken van opvoedvertrouwen. Gebruik ze los of combineer ze tot een afwisselend programma. De werkvormen zijn beschikbaar in het Nederlands, Engels, Arabisch en Turks.

Puzzel werkvormenBegeleidende tekst bij puzzelwerkvormenPuzzelstukkenPuzzle workshop activities (EN)Facilitator guide for puzzle workshop activities (EN)Arabische versie van de puzzelTurkse versie van de puzzel

Opvoedprogramma's en interventies

Wanneer ouders toch meer ondersteuning nodig hebben, zijn er diverse opvoedprogramma's en interventies. Een overzicht is te vinden op de Databank Effectieve jeugdinterventies. De effecten verschillen per interventie. Wil je meer weten over de effectiviteit van de interventies en hoe je deze op de juiste manier kunt inzetten? Lees dan de publicatie Opvoedsteun: wat werkt?

Aansluiten bij wat ouders verwachten

Ouders willen graag passende en betrouwbare hulp wanneer ze ondersteuning zoeken bij de opvoeding. Als professional is het belangrijk om je bewust te zijn van hun verwachtingen. Ouders hopen meestal op het volgende:

• Een professional die ze kunnen vertrouwen en met wie ze een goede band kunnen opbouwen. Meer hierover lees je op de pagina Hoe werk ik goed samen met jongeren en hun ouders?
• Een luisterend oor en steun van een betrokken professional die ouders serieus neemt.
• Een professional die vertrouwd is met de plekken waar ouders je kunnen ontmoeten. Zoals het consultatiebureau, de peuterspeelzaal of de school.
• Aandacht voor hun culturele achtergrond.
• Kennis van passende hulp in hun omgeving.
• Hulp of advies te kunnen vragen op tijden die het gezin goed uitkomen, het liefst zonder afspraak en zonder zich in te schrijven.
• Een duidelijke en toegankelijke website met begrijpelijke informatie.