Structurele jeugdparticipatie: zo doe je dat als gemeente

Jeugdparticipatie voor de lange termijn

Zorg dat jeugdparticipatie niet eenmalig is, maar een vaste plek heeft in het gemeentelijk beleid en de dagelijkse werkwijze. Dit zorgt ervoor dat de stem van jongeren consequent wordt meegenomen in alle plannen en besluiten. Hieronder vind je zes aandachtspunten om jeugdparticipatie duurzaam te verankeren binnen je gemeente:

Zes aandachtspunten voor structurele jeugdparticipatie

1. Inspiratie en leren van anderen

Sluit je aan bij netwerken en initiatieven die zich richten op jeugdparticipatie, zoals de Community of Practice van VNG, het Child Friendly Cities netwerk, Speaking Minds, Tienskip, Young Leaders programma, MDT-trajecten en Democracy Reloading. Deze netwerken bieden inspiratie, mogelijkheden om kennis en ervaringen te delen, en helpen je kritisch te kijken naar je eigen aanpak. Maak daarnaast gebruik van instrumenten zoals de Kinderrechtentoets van de Kinderombudsman om je beleid beter af te stemmen op wat kinderen en jongeren nodig hebben.  

2. Zorg voor de juiste randvoorwaarden

Structurele jeugdparticipatie vraagt om meer dan enthousiasme. Het vraagt ook om tijd, draagvlak, budget, menskracht en praktische middelen zoals apparatuur, drukwerk en externe ondersteuning. Daarnaast zijn politieke steun, duidelijke doelen en een heldere opdracht belangrijke randvoorwaarden.

3. Evalueer en verbeter

Jeugdparticipatie is een continu proces. Meet en analyseer de resultaten, evalueer samen met kinderen, jongeren en collega's, en vertaal de uitkomsten naar verbeteracties. Leg vast hoe de inbreng van jongeren is verwerkt in beleid of activiteiten. Betrek hierbij relevante afdelingen binnen de gemeente. Plan bijvoorbeeld halfjaarlijks een interne bijeenkomst om de belangrijkste inzichten en verbeterpunten te bespreken.

Op de pagina Praat regelmatig over gegevens lees je hoe je een leergesprek kunt inrichten. Over jeugdparticipatie zijn niet veel harde cijfers beschikbaar. Op de pagina Wat speelt er in onze gemeente? lees je hoe je signalen kunt ophalen die minder hard zijn, maar niet minder bruikbaar. 

4. Deel resultaten

Deel de opbrengsten van jeugdparticipatie met inwoners en kinderen en jongeren zelf. Wees ook transparant als de opbrengsten achterblijven bij de verwachtingen. Terugkoppeling naar kinderen en jongeren laat zien dat hun bijdrage serieus wordt genomen en vergroot betrokkenheid en draagvlak. 

5. Geef jongeren verantwoordelijkheid

Laat jongeren niet alleen meedenken, maar ook actief bijdragen aan uitvoering en besluitvorming. Laat hen bijvoorbeeld een bijeenkomst organiseren, of helpen met het aanpassen van het beleid. Jongeren hebben verschillende talenten en die willen ze graag inzetten en verder ontwikkelen. Bij de NJR lees je meer over het benutten en stimuleren van de talenten van jongeren. Door verantwoordelijkheid te delen, vergroot je hun eigenaarschap en betrokkenheid. Op de pagina Hoe de gemeente Utrecht samenwerkt met jongeren zie je daar een voorbeeld van.  

6. Vier successen

Juist in langdurige processen is het belangrijk om stil te staan bij wat er bereikt is. Vier successen bijvoorbeeld met bijeenkomsten, complimenten, kaartjes of berichten op intranet. Betrek sleutelpersonen op het juiste moment. Nodig bijvoorbeeld de wethouder uit bij het einde van een activiteit.