Hoe zorg je voor stevige verankering van jeugdparticipatie in je gemeente?
Jeugdparticipatie blijft binnen gemeentes vaak iets dat 'erbij' wordt gedaan. Dat maakt het kwetsbaar voor politieke veranderingen. Stevige verankering van jeugdparticipatie vraagt om mensen die actief aanjagen, draagvlak bij bestuurders en structurele, duurzame financiering. Hoe zorg je daarvoor?
Alles over Jeugdparticipatie
Begin met actieve aanjagers
Gemeenten die jeugdparticipatie succesvol implementeren, investeren in mensen die dit actief aanjagen. Zij betrekken collega's, maken resultaten zichtbaar en laten zien wat jeugdparticipatie oplevert.
Creëer draagvlak bij bestuurders
Bestuurders spelen een sleutelrol bij het verankeren van jeugdparticipatie. Denk aan de wethouder, burgemeester en gemeenteraad. Zij bepalen de politieke koers, stellen kaders vast en beslissen over de inzet van budget. Daarmee beïnvloeden zij prioriteiten en dus ook of jeugdparticipatie een incidenteel project blijft of een structureel onderdeel wordt. Formuleer daarom een heldere missie en visie, presenteer deze aan de bestuurders en betrek hen actief bij je inspanningen.
Voorbeeld uit de praktijk: Waddinxveen
In Waddinxveen bracht de kinderraad de raadsleden letterlijk vanuit de raadszaal naar de kinderen toe. Wat eerst nog onwennig voelde, groeide uit tot enthousiasme. Raadsleden zijn sindsdien nog steeds aanwezig bij kinderraadvergaderingen om mee te denken of te helpen. Het resultaat: een stevig verankerde kinderraad én budget voor jeugdparticipatie.
Leg jeugdparticipatie vast in beleid
Gemeenten zijn afhankelijk van politieke besluiten en een vierjarige cyclus. Juist aan het begin van een nieuwe bestuursperiode is het belangrijk om jongeren te betrekken. Neem jeugdparticipatie vervolgens op in het coalitieakkoord en leg het vast in de programmabegroting, bij voorkeur met een structureel budget. Dit vergroot de kans op continuïteit. Denk aan geldstromen vanuit de volgende programma's:
- Jeugd- en jongerenbeleid: dit gaat vaak over uitvoering van de Jeugdwet, maar ook preventief jeugdbeleid of opgroeien en ontwikkelen.
- Burgerparticipatie: hierbij staat participatie centraal, net als het versterken van de lokale democratie.
- Diversiteit, inclusie en gelijke kansen: gericht op het bevorderen van gelijke toegang en participatie voor alle groepen in de samenleving.
Wat kun je doen als structurele inbedding ontbreekt?
Lukt het niet direct om wethouders of de gemeenteraad te overtuigen van structurele inbedding? Dan kun je toch starten met jeugdparticipatie. Dit kan met budget uit lopende projecten of externe subsidies. Als je daarnaast over een beperkt structureel budget van de gemeente beschikt, biedt dat voldoende ruimte om jeugdparticipatie op te zetten. Zodra de waarde en resultaten zichtbaar worden, kun je opnieuw op zoek gaan naar structurele inbedding en financiering binnen de gemeente.
Wat kun je doen bij onvoldoende budget binnen de gemeente?
Lukt het niet om binnen de gemeente voldoende budget vrij te maken voor jeugdparticipatie? Dan kun je naar externe financiering zoeken. Niet alle subsidies voor jeugdparticipatieprojecten of jeugdparticipatietrajecten zijn rechtstreeks door gemeenten aan te vragen. In zulke gevallen kan dit via maatschappelijke organisaties of initiatieven waaraan de gemeente verbonden is.
Een aantal voorbeelden:
- Fonds 21: ondersteunt projecten met sociaal-maatschappelijke impact voor jongeren tussen de 12 en 30 jaar, waarbij participatie centraal staat.
- Het Oranje Fonds: bevordert sociale cohesie en buurtinitiatieven, en ondersteunt daarbij ook projecten die kinderen en jongeren actief betrekken.
- Subsidielijn Jongerenparticipatie van Erasmus+ Jeugd: is zowel toegankelijk voor gemeenten als voor maatschappelijke organisaties en jongeren zelf. Deze subsidie is bedoeld voor projecten die jongeren stimuleren om actief deel te nemen aan de democratie, op lokaal, nationaal of internationaal niveau.
Een uitgebreid overzicht van Nederlandse fondsen gericht op maatschappelijk welzijn vind je op fondseninnederland.nl.
Ook Europese financieringsmogelijkheden zijn beschikbaar. Bekijk hiervoor de EU-fondsenwijzer van Kenniscentrum Europa Decentraal.
Bronnen
- Nederlands Jeugdinstituut, Number Five Foundation en Nationale Jeugdraad (2021). Handreiking duurzame jongerenparticipatie: Op weg naar een structurele dialoog tussen besluitvormers en jongeren.
- Nederlands Jeugdinstituut en Erasmus+ Jeugd (2025). Aan de slag met jongerenparticipatie: Tips, handvatten en inspiratie voor gemeenten.
Vragen? Neem contact op met:
Robin Koper
inhoudsdeskundige Opgroeien en opvoedenLees ook
-
Draagvlak creëren voor jeugdparticipatie in de gemeente
Draagvlak creëren voor jeugdparticipatie in de gemeente
Draagvlak creëren voor jeugdparticipatie in de gemeenteBeleidsmakersDoenLees meer over Draagvlak creëren voor jeugdparticipatie in de gemeenteSuccesvol jeugdparticipatie organiseren is niet iets wat je 'erbij' doet. Hoe kun je daarvoor zorgen binnen de gemeente waar jij werkt?
-
Hoe betrek je jongeren die afhaken bij formele participatie?
Hoe betrek je jongeren die afhaken bij formele participatie?
Hoe betrek je jongeren die afhaken bij formele participatie?BeleidsmakersDoenLees meer over Hoe betrek je jongeren die afhaken bij formele participatie?Jongeren haken vaak af bij formele participatie, maar zijn wél maatschappelijk betrokken. Ontdek hoe je als gemeentelijke beleidsmaker beter aansluit bij hun leefwereld.
-
Hoe betrek je kinderen en jongeren bij de gemeentelijke formatie?
Hoe betrek je kinderen en jongeren bij de gemeentelijke formatie?
Hoe betrek je kinderen en jongeren bij de gemeentelijke formatie?BeleidsmakersLees meer over Hoe betrek je kinderen en jongeren bij de gemeentelijke formatie?De gemeentelijke formatie is een belangrijk moment om kinderen en jongeren te betrekken. Hoe geef je jeugdparticipatie vorm in jouw gemeente?
-
Structurele jeugdparticipatie: zo doe je dat als gemeente
Structurele jeugdparticipatie: zo doe je dat als gemeente
Structurele jeugdparticipatie: zo doe je dat als gemeenteBeleidsmakersDoenLees meer over Structurele jeugdparticipatie: zo doe je dat als gemeenteHoe zorg je er als gemeente voor dat jeugdparticipatie structureel onderdeel wordt van beleid en uitvoering?