Informatie voor gemeenteraadsleden

Als hoogste bestuursorgaan binnen de gemeente hebben raadsleden de belangrijke taak om de gemeente te sturen binnen het jeugdveld. De gemeente is onder andere verantwoordelijk voor de jeugdzorg en de jeugdgezondheidszorg. Deze kunnen een grote rol spelen bij het kansrijk opgroeien van kinderen en jongeren in de gemeente. Op deze pagina staat relevante informatie om gemeenteraadsleden te helpen sturen op het complexe jeugdveld.

10 tips voor een goede start als raadslid

Als raadslid kan de portefeuille jeugd soms overweldigend zijn. Daarom heeft het NJi 10 tips voor nieuwe raadsleden die helpen om te sturen op het jeugdveld. De tips verwijzen naar meer informatie om je te verdiepen in bepaalde onderwerpen zoals preventie, integrale jeugdhulp en monitoring. De tips helpen om de valkuilen te voorkomen die veel nieuwe raadsleden tegenkomen.

Overzicht van het jeugdveld in Nederland

Veel partijen en wetten hebben invloed op hoe kinderen en jongeren opgroeien in Nederland. Als gemeenteraadslid helpt het om het overzicht te hebben welke partijen precies betrokken zijn en welke wetten belangrijk zijn. In het bijzonder omdat jij als raadslid een belangrijke rol speelt in veel van deze wetten. 

Checklist effectief jeugdbeleid in coalitieakkoord

Draagt het jeugdbeleid in jouw gemeente bij aan het kansrijk opgroeien van kinderen en jongeren? Als raadslid is dit vaak lastig in te schatten. Om te helpen deze inschatting goed te maken heeft het NJi de checklist Effectief jeugdbeleid in het coalitieakkoord gemaakt. Deze is opgebouwd vanuit wetenschappelijke en praktijkkennis over wat werkt voor effectief jeugdbeleid. Op deze manier kun je het raadsbrede of coalitieakkoord in jouw gemeente nalopen om te zien waar nog verbeteringen mogelijk zijn. 

Spoedcursus: de pedagogische basis voor raadsleden

Financiële tekorten, groeiend jeugdzorggebruik. In veel raadszalen vragen deze onderwerpen veel aandacht. Vaak is er daardoor minder oog voor het bredere verhaal: wat kunnen we als gemeente betekenen voor kinderen en jongeren? Het antwoord ligt in het versterken van de pedagogische basis. Op deze pagina lees je wat een sterke pedagogische basis is en wat de impact ervan is. En ook hoe jij als raadslid kunt bijdragen aan de pedagogische basis binnen jouw gemeente.

Waar vind ik als raadslid informatie over hoe het gaat met kinderen en jongeren in mijn gemeente?

Als gemeenteraadslid draag je verantwoordelijkheid voor het lokale jeugdbeleid. Je bepaalt de grote lijnen en bent onderdeel van de hoogste bestuurslaag binnen de gemeente. Om die rol goed te kunnen vervullen, is het essentieel dat je inzicht hebt in hoe het gaat met kinderen, jongeren en gezinnen in jouw gemeente. Deze pagina geeft je tips over hoe je meer inzicht kan krijgen in hoe het gaat met kinderen, jongeren en gezinnen

Veelgestelde vragen over de jeugdsector

Wat zijn de meest voorkomende problemen bij jongeren? En waar is de gemeente nu verantwoordelijk voor? En wat kun je doen om kinderen en jongeren kansrijk op te laten groeien? In de handreiking voor nieuwe raadsleden en wethouders krijg je antwoorden op deze en andere veel gestelde vragen van gemeenten over jeugdhulp.

Infographic: Het sociaal domein voor raadsleden

Welke rol speel je als gemeenteraadslid in het sociaal domein en hoe kan je die rol uitvoeren? Op deze vraagt geeft de infographic Het sociaal domein voor raadsleden een antwoord. De infographic is ontwikkeld door het Ministerie van Binnenlandse Zaken, de Nederlandse Vereniging van Raadsleden en de griffie van Almere in samenwerking met het NJi, Movisie, Vilans en meerdere gemeenteraden.

Checklist gemeenteraadsverkiezingen voor een beter jeugdbeleid

Deze checklist geeft een stand van zaken van de actuele informatie over wat werkt voor goed jeugdbeleid. Het geeft een overzicht van de lessen die in het land zijn opgedaan over wat gemeenten kunnen doen om een plek te zijn waar kinderen en jongeren goed kunnen opgroeien. De checklist helpt politieke partijen in de gemeente om hun verkiezingsprogramma's te onderbouwen met recente en onderbouwde kennis vanuit het NJi. Ook kan de checklist gebruikt worden door wethouders, gemeenteraadsleden en beleidsmakers jeugd om hun huidige beleid te toetsen.

Informatie over groeiend jeugdzorggebruik

Het groeiend jeugdzorggebruik is een grote uitdaging in het jeugdbeleid bij gemeenten. Het aantal kinderen en jongeren dat jeugdzorg ontvangt, is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Tegelijkertijd laten onderzoeken zien dat het welzijn van jongeren niet automatisch verbetert door meer zorg. Dit roept belangrijke vragen op: waarom groeit het jeugdzorggebruik, en welke rol kunnen gemeenten spelen om het welzijn van jeugd structureel te verbeteren?

Nieuwsbrief van het NJi

Wil je als raadslid op de hoogte blijven van nieuwe inzichten over jeugdbeleid, jeugdzorg en opgroeien in Nederland? Dan is de Nieuwsbrief Jeugd van het Nederlands Jeugdinstituut een handige bron. In deze nieuwsbrief deelt het NJi regelmatig nieuws, onderzoeken, praktijkvoorbeelden, evenementen en nieuwe kennisdossiers over onderwerpen zoals jeugdzorg, onderwijs, mentale gezondheid van jongeren en jeugdparticipatie.

Andere interessante websites voor raadsleden 

  • Het leerportaal voor gemeenteraadsleden. Dit is de digitale leeromgeving van de Nederlandse vereniging voor raadsleden. De omgeving bevat meer dan honderd opleidingsmodules speciaal voor raadsleden. Daarnaast kun je daar ook handleidingen, infographics, tips en educatieve video's vinden over verschillende onderwerpen.
  • Dit is jeugdzorg van Jeugdzorg Nederland. Dit is een website gemaakt voor raadsleden waarin het jeugdveld en het jeugdbeleid geïntroduceerd wordt.
  • Raadsleden.nl van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. Hier vind je informatie over activiteiten, evenementen en kennis over het zo goed mogelijke vervullen van de rol als raadslid.
  • Prodemos.nl. Op de website vind je informatie over evenementen voor raadsleden en algemene kennis over de democratie en de rechtsstaat.
  • VNG Startpagina voor raads- en collegeleden. De VNG biedt op deze pagina introductievideo's en infographics over verschillende onderwerpen, zoals 'grip op de jeugdzorg'. Ook vind je hier de VNG-raadgevers met verdiepende artikelen over bijvoorbeeld het sociaal domein en veiligheid.
  • Rapport decentrale taak is politieke zaak. In dit onderzoek van de Raad voor het Openbaar Bestuur staat beschreven waar gemeenteraadsleden tegen aanlopen bij het sturen in het sociaal domein. Het geeft inzicht in welke valkuilen en mechanismen er zijn in de gemeenteraad en welke stappen kunnen helpen om meer invloed uit te oefenen op het beleid.
  • Kinderrechten.nl. Op deze website staan tools om te komen tot meer jongerenparticipatie in de gemeente, waaronder een conceptmotie, checklist en bouwstenen in lokaal beleid voor succesvolle jongerenparticipatie. Ook hebben ze een raadwijzer ontwikkeld over kinderrechten voor raadsleden over hoe de rechten lokaal verankerd kunnen worden. 
Afke Donker

Dr. Afke Donker

senior inhoudsdeskundige Kwaliteit, beleid en monitoring
a.donker [at] nji.nl