Wanneer is iets seksueel grensoverschrijdend gedrag?

Als het gaat om de seksuele ontwikkeling van kinderen, hebben ouders vaak veel vragen. Wat is oké, waar liggen die grenzen? Als ouder heb je seksueel grensoverschrijdend gedrag niet altijd in de hand, maar het is wel goed om hierover te praten met je kind. Belangrijk hierbij is om te weten wanneer iets seksueel grensoverschrijdend gedrag is en wat mogelijke situaties zijn waarin jouw kind te maken kan krijgen met dit soort ongewenst gedrag.

Als je twijfelt

Als er zich een situatie voordoet en je twijfelt of het gedrag seksueel overschrijdend is, dan zijn er drie vragen die je kunt stellen:

  • Was er wederzijdse toestemming voor het gedrag? Oftewel, wisten alle betrokkenen écht zeker dat iedereen dit wilde doen? En hoe wisten ze dat zeker?
  • Was er sprake van een gelijkwaardige relatie tussen de betrokkenen? Bijvoorbeeld in leeftijd, macht of intelligentie? Gedrag dat voor de één passend is, is misschien voor de ander niet passend. Of is het ene kind populair in de groep en het andere een buitenbeentje? Ook dat kan voelen als een machtsverschil.
  • Was het gedrag vrijwillig voor alle betrokkenen? En was er geen sprake van (lichte) dwang of drang? Bijvoorbeeld, omdat er sprake was van een beloning in ruil voor de gedraging. Ga na of de betrokkenen het echt zelf wilden. 

Ook kan het jou als ouder helpen om de gids ‘Over de grens’ lezen. Daarin wordt het Vlaggensysteem uitgelegd. Dit systeem helpt je met vier gekleurde vlaggen in te schatten of het gedrag van je kind of anderen oké is of niet. Zo niet, dan kijk je of het gedrag licht, ernstig of zwaar over de grens is. Dan ga je op basis hiervan het gesprek aan.

Hoe je het gesprek aangaat met je kind lees je op de pagina Praten met je kind over seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Seksueel grensoverschrijdend gedrag bij jongeren

Jongeren zijn zichzelf en alles om hen heen aan het ontdekken en ontwikkelen zich op seksueel vlak, dat doen ze vaak met leeftijdsgenoten. Ze leren waar hun eigen grenzen liggen en hoe ze grenzen van een ander herkennen. Hierbij kunnen ze soms over de grenzen van een ander heen gaan. Ook alcohol, drugs en groepsdruk hebben invloed op dit gedrag. Jongeren kunnen bijvoorbeeld te maken krijgen met ongewenste aanrakingen, seksuele intimidatie en seksueel getinte appjes.

Meer informatie over seksueel grensoverschrijdend gedrag bij jongeren vind op de pagina Wat is seksueel grensoverschrijdend gedrag?

Grenzen van jezelf en van een ander

Ongeacht de ernst van het seksueel grensoverschrijdend gedrag, worden bij dit gedrag altijd grenzen van minstens één van de betrokken geschonden. Waar de grens ligt bij bepaald gedrag is voor iedereen anders. Er zijn individuele grenzen: wat voor het ene kind een lief bedoelde knuffel is, komt voor het andere kind misschien te dichtbij. En als een jongere een foto van diens geslachtsdeel stuurt, is dat voor de ene ontvanger ongewenst, maar een ander waardeert het misschien wel. Het is belangrijk kinderen en jongeren te wijzen op consent: toestemming. Dit houdt in dat het duidelijk moet zijn dat het gedrag van beide kanten gewild is.

Op de pagina Praten met je kind over seksueel grensoverschrijdend gedrag lees je meer over hoe je het gesprek aangaat met kinderen en jongeren over het aangeven van en herkennen van grenzen.

Lees ook

Alle pagina’s over grensoverschrijdend gedrag

Naar het overzicht

Marthe van Voorst van Beest