Wat is seksueel grensoverschrijdend gedrag?

Seksueel grensoverschrijdend gedrag is wanneer iemand een ander op een manier benadert die seksueel van aard is en over de grens van de andere persoon gaat. Het is een paraplubegrip. Het gaat over een scala van grensoverschrijdend gedrag of toenaderingen die seksueel van aard zijn. Dit kan fysiek en niet-fysiek zijn.

Voorbeelden

Voorbeelden van seksueel overschrijdend gedrag zijn:

  • Ongewenste aanrakingen 
  • Zoenen tegen iemands wil 
  • Aanranding  
  • Verkrachting 
  • Seksueel getinte appjes 
  • Tegen de wil van iemand doorsturen van seksueel getint beeldmateriaal zoals een dickpic 
  • Het chanteren met seksueel getint beeldmateriaal 

Welke factoren zijn belangrijk?

Wederzijdse toestemming oftewel consent

Als er geen duidelijke wederzijdse toestemming is bij seksueel gedrag kan het grensoverschrijdend zijn. Bij gebrek aan toestemming is het duidelijk grensoverschrijdend. Bij onduidelijkheid over de toestemming blijft het in een grijs gebied, waardoor expliciet toestemming vragen belangrijk is. Seksueel gedrag kan soms een schrikreactie oproepen, waardoor het slachtoffer niet altijd goed kan aangeven dat gedrag ongewenst is.

Machtsverschil

Machtsverschil kan ervoor zorgen dat seksueel gedrag grensoverschrijdend is. Het machtsverschil kan ervoor zorgen dat het slachtoffer zich gedwongen voelt om in te gaan op het seksueel grensoverschrijdend gedrag en er niets van te zeggen.

Hoe vaak komt het voor?

14 procent van de meisjes en 3 procent van de jongens tussen 12 en 25 jaar heeft ooit seksueel geweld meegemaakt. 44 procent van de meisjes en 17 procent van de jongens heeft seksueel grensoverschrijdend gedrag meegemaakt. Naarmate de jongeren ouder zijn, hebben ze vaker seksuele grensoverschrijding meegemaakt.  Kijk voor meer cijfers over seksueel grensoverschrijdend gedrag op de website van loketgezondleven.nl.

Wat zijn de gevolgen?

Seksueel grensoverschrijdend gedrag kan negatieve gevolgen hebben voor de lichamelijke en mentale gezondheid. Lichamelijke gevolgen zijn lichamelijk letsel, een zwangerschap of een soa. Mentale gevolgen zijn depressieve klachten, angsten, schuld en schaamte, relatieproblemen en isolement.

Wat is de rol van de gemeente?

De gemeente heeft de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de inwoners. Een onderdeel hiervan is de preventie tegen en beleid voor seksueel grensoverschrijdend gedrag. De gemeente werkt veel samen met lokale partners en kan hen ondersteunen bij het opzetten van beleid om de sociale veiligheid van de inwoners te waarborgen. Zie ook het 8-puntenplan voor betere preventie van seksueel geweld in de gemeente van Expertisecentrum Rutgers.

De gemeente kan scholen in de gemeenten stimuleren en faciliteren bij het gebruik van lespakketten rondom preventie en het bespreekbaar maken van seksueel grens overschrijdend gedrag.

Ook voor de slachtoffers en de plegers van seksueel grensoverschrijdend gedrag kan de gemeente iets betekenen. De gevolgen van seksueel grensoverschrijdend hebben vaak een grote impact op het leven van slachtoffers en plegers. De gemeente kan zorgen voor goede hulp en behandeling.

Lees meer op de pagina Rol gemeente bij seksueel grensoverschrijdend gedrag

Alle pagina’s over grensoverschrijdend gedrag

Naar het overzicht

Marthe van Voorst van Beest