7 bouwstenen voor jeugdparticipatie en inzet van ervaringsdeskundigen

De stem van jongeren is ontzettend belangrijk. Jongeren hebben ervaringen en kennis die bij de ontwikkeling van beleid goed gebruikt kan worden. Met hun perspectief sluit het beleid beter aan bij de praktijk. Maar hoe doe je dat? We geven je hieronder zeven bouwstenen die je kunt gebruiken. 

​​​​​​1. Mindset

Je moet écht geloven dat jongerenparticipatie en ervaringsdeskundigheid meerwaarde hebben voor de organisatie, het beleid, de kwaliteit van de hulp én de jongeren zelf. Maak nut en noodzaak daarom expliciet in de organisatie. Durf je eigen ideeën los te laten en vul de behoeften van jongeren niet zonder hen in.

2. Toewijding en ondersteuning

Het écht luisteren naar jongeren en inzetten van ervaringskennis en ervaringsdeskundige jongeren vraagt om een cultuuromslag. Dat krijg je niet 'even snel' geregeld. Betrek de hele organisatie, van bestuur tot werkvloer. Zorg dat meerdere mensen in de organisatie zich verantwoordelijk maken voor duurzame jongerenparticipatie en de inzet van ervaringsdeskundigen.

Zorg daarnaast voor genoeg tijd en capaciteit om jongeren goed te begeleiden en ondersteunen. Communiceer duidelijk met jongeren over het bewaken van eigen grenzen. Zo weten zij dat ze gezien, gehoord én erkend worden door de organisatie. Zorg voor een vast aanspreekpunt, investeer in de relatie met jongeren en houd het laagdrempelig.

3. Proces

Werk vanaf het begin van het proces samen met jongeren. Ontrafel samen met jongeren het waarom, wat en hoe van het project. Vraag wat ze nodig hebben en wat ze belangrijk vinden. Zo ontstaat eigenaarschap. Maak daarnaast duidelijke afspraken over het traject en maak de planning niet te strak. Jongeren hebben drukke agenda's met bijvoorbeeld school, bijbanen, hobby's, therapie, vrijwilligerswerk en sociale contacten.

4. Gelijkwaardigheid

Zorg dat gespreksonderwerpen voor alle betrokkenen relevant en duidelijk zijn. Houd ruimte voor nieuwe inzichten, zodat het gesprek écht twee kanten op gaat. Ga niet tegenover jongeren staan, maar ga juist naast ze zitten en bouw een relatie op. Geef jongeren de ruimte om hun verhaal te vertellen en neem hun input serieus. Gebruik daarnaast taal die jongeren makkelijk kunnen volgen. Oftewel: geen jargon.

5. What's in it for them? 

Waarom zouden jongeren willen deelnemen? Laat je waardering blijken door alle randvoorwaarden goed te regelen en beloon ze voor hun inzet. Denk aan een reiskostenvergoeding, het aanbieden van eten, een training die helpt bij hun ontwikkeling en een  vergoeding. En niet onbelangrijk: focus op groepsdynamiek en teambuilding, want het mag ook gewoon gezellig zijn. Sterker nog, dat helpt juist.

6. Terugkoppeling 

Het is een beetje een open deur, maar: houd jongeren op de hoogte van het proces. Neem ze mee, ook als het traject stil lijkt te liggen of als adviezen niet worden overgenomen. Leg ook uit waarom.

7. Doen! 

Blijf niet te lang hangen in het schrijven van beleidsstukken over het inzetten van ervaringsdeskundigheid of andere vormen van jongerenparticipatie. Begin klein en leer al doende!

Meer over ervaringskennis en jeugdparticipatie

Weten welke informatie we hebben voor jongeren, ouders, professionals en beleidsmakers?

Bekijk het overzicht

Martijn Drost

Martijn Drost

communicatieadviseur en projectleider