Over het vaccin

Iedereen vanaf 12 jaar mag zich laten vaccineren. Misschien twijfel je nog. Of misschien heb je al een afspraak staan, maar heb je nog wel vragen over de coronavaccins. Vragen en antwoorden vind je op deze pagina.

Kijk voor begrijpelijke informatie over het coronavirus in verschillende talen op Pharos.nl.

Mijn gezondheid en de vaccinatie

Is het coronavaccin veilig op de lange termijn?

Dat weten we nog niet precies. Dit komt omdat het vaccin nog niet zo lang bestaat en daar dus nog geen onderzoek naar is gedaan. Als er bijwerkingen zijn, komen die vooral kort na de prik. Dan is het vaccin namelijk bezig een reactie van je lichaam op te wekken.

Wetenschappers verwachten dat bijwerkingen op de lange termijn erg zeldzaam zijn door de strenge eisen waar vaccins aan moeten voldoen. En voor het coronavaccin zijn die eisen net zo streng als voor alle andere vaccins.

Waarom zou ik me nog laten vaccineren als ik gezond ben?

Allereerst verklein je de kans dat je zelf ziek wordt, want ook als je gezond bent kun je ernstig ziek worden van corona. Daarnaast kun je andere mensen minder makkelijk besmetten. Een besmettelijke ziekte kan zich al verspreiden als een klein deel van de mensen niet gevaccineerd is. Als laatste kan het virus per besmetting steeds een beetje veranderen, waardoor de vaccins minder goed zouden kunnen gaan werken. Het is daarom niet genoeg als alleen oudere mensen zich laten vaccineren.

Welke bijwerkingen kan ik krijgen van het vaccin?

Het kan zijn dat je de eerste paar dagen last hebt van bijwerkingen. De bijwerkingen die het vaakst voorkomen zijn: spierpijn, zwelling en pijn op de plek van de prik, vermoeidheid, hoofdpijn en koorts. Deze bijwerkingen duren meestal een tot drie dagen.

In het buitenland kreeg een heel klein aantal jongeren een ontsteking aan het hart. Wetenschappers zoeken nog uit of dat door de vaccinatie komt. Gelukkig gaat het om een ontsteking die meestal weinig problemen geeft en weer over gaat.

Op Rijksoverheid.nl vind je de bijsluiters van de vaccins met meer informatie over bijwerkingen.

Kan een vaccin mijn DNA veranderen of aantasten?

Nee, je DNA verandert niet als je je laat vaccineren. Het vaccin komt in de cellen van jouw lichaam, maar niet in de celkern. En in de celkern zit je DNA.

In een vaccin zit een stukje genetische informatie van het coronavirus, bekend als mRNA. Als dit in je lichaam komt, dan herkent je lichaam dit als virus en gaat het afweerstoffen maken.

Als je lichaam de afweerstoffen heeft aangemaakt, verdwijnt het stukje genetische informatie weer. Je afweerstoffen herkennen vanaf nu het coronavirus, waardoor je het beter beschermd bent tegen corona.

Videobeschrijving

Wat gebeurt er in je lichaam als je een vaccinatie krijgt?

Ik heb wel eens een allergische reactie gehad, kan ik me laten vaccineren?

Ja dat kan. Maar het is wel verstandig om eerst te overleggen met je (huis)arts voor je je laat vaccineren. 

Voordat je je laat vaccineren moet je ook een vragenlijst invullen. Daarop worden dit soort dingen ook gevraagd. Als je een vraag met ‘ja’ hebt beantwoord, kan je op de vaccinatielocatie overleggen met een arts. Samen kun je dan bepalen wat voor jou het beste is.

Ik heb corona (gehad). Mag ik mij laten vaccineren?

Als je minder dan vier weken geleden positief bent getest op corona mag je niet naar de vaccinatielocatie komen. Ook niet wanneer je geen klachten meer hebt. Tenminste vier weken na de positieve test en zonder klachten mag je je laten vaccineren.

Ook als je je nog niet hebt laten testen, maar wel klachten hebt die passen bij corona, mag je niet naar de vaccinatielocatie komen. Blijf thuis en laat je testen.

Is het langer geleden dat je corona hebt gehad? Dan mag je je wel laten vaccineren. Als je corona hebt gehad hoef je nog maar één prik in plaats van twee. Door de besmetting heeft je lichaam al antistoffen aangemaakt. Maar je immuniteit is nog niet hoog genoeg. Met één prik wel. Er is wel een uitzondering: mensen in een hoge risicogroep. Wie daaronder vallen lees je op de website van het RIVM

Prikangst

Ik ben bang voor naalden, maar ik wil wel een vaccin. Wat kan ik doen?

Het is niet erg om een prik eng te vinden. Je bent zeker niet de enige. Ongeveer 35% van de mensen heeft last van prikangst. Er zijn een paar dingen die je kunt doen als je bang bent voor naalden. Hieronder geven we wat tips.

  • Het is belangrijk om te zeggen dat je het eng vindt. De persoon die de prik geeft, kan er dan rekening mee houden. Misschien hoef je zelfs niet eens in de rij te staan.
  • Je kunt vragen of je ondertussen iets anders mag doen. Bijvoorbeeld een spelletje spelen op je telefoon.
  • Maak een afspraak via Prikken zonder afspraak. Je hoeft dan niet dagenlang op te zien tegen je afspraak. Je kunt binnenlopen op het moment dat je denkt dat je er klaar voor bent.

Wil je meer weten over prikangst en de reactie van jouw lichaam? Kijk dan de video van de Universiteit van Nederland.

Videobeschrijving

Ben jij bang voor naalden? Dan ben je zeker niet de enige: 35% van de mensen heeft last van prikangst. Neurowetenschapper Elisabeth Huis in 't Veld (Tilburg University) ontrafelt dit fenomeen met behulp van een nep-bloeddonatie.

Meningen van anderen

Mag iemand mij verplichten tot vaccineren?

Nee, niemand mag jou verplichten om je te laten vaccineren. Het is jouw keuze. Heb je vragen over het coronavaccin? Dan is het goed om deze te stellen. Stel ze aan je ouders, op school of aan iemand anders die je vertrouwt. Voor vragen over jouw gezondheid en het vaccin kun je ook altijd je huisarts bellen.

Benieuwd naar jouw rechten als het gaat over het wel of niet vaccineren? Bekijk de factsheet van Defence for Children. Meer informatie is ook te vinden op RIVM.nl.

Mijn ouders en ik zijn het niet eens over het vaccineren, wat kan ik doen?

Ben je ouder dan 16 jaar? Dan mag je zelf beslissen of je je wilt laten vaccineren.

Ben je jonger dan 16 jaar? Dan beslis je samen met je ouders of je je laat vaccineren. Volgens de wet moeten kinderen van 12 tot 16 jaar samen met hun ouders toestemming geven voor een prik. Praat dus met elkaar en luister naar elkaars redenen om je wel of niet te laten vaccineren.

Lukt dit niet? Vraag dan aan familie, vrienden, je mentor, jullie huisarts of iemand anders die je vertrouwt of zij met jullie mee kunnen denken. Kom je er echt niet uit samen? Dan is het goed om te weten dat jij volgens de wet degene bent die beslist. Zo staat het ook op de website van de Rijksoverheid. Je mag dan zelf een afspraak maken met de GGD.

Bekijk op Instagram de video van NOS Stories over ervaringen van andere jongeren die het niet eens waren met hun ouders.

Hoe ga ik om met discussies over vaccineren?

Een keer een discussie is niet erg en heel normaal. Het kan zijn dat familieleden, vrienden, klas- of teamgenoten anders denken over vaccineren. Probeer tijdens een discussie wel altijd respect voor de mening van de ander te houden.

Soms lukt dat niet. Een discussie kan dan vervelend worden. Jullie kunnen dan besluiten om hier (even) niet meer over te praten. Probeer dit naar elkaar uit te spreken. Blijf wel met elkaar praten over andere dingen die jullie juist verbinden. Zeg bijvoorbeeld: “Ik heb begrip voor jouw keuze, maar ik merk dat we steeds heel fel reageren als we hierover praten. Zullen we het gewoon zo laten en het over iets anders hebben?” Zo voorkom je dat dit onderwerp jullie uit elkaar drijft. 

Nadat je gevaccineerd bent

Kan ik nog corona krijgen als ik gevaccineerd ben?

Ja, dat kan. Dat heeft te maken met hoe goed het vaccin werkt en of er nog ‘mutaties’ van het virus komen. Dat zijn kleine veranderingen van het virus zelf, waardoor het mogelijk minder gevoelig wordt voor de antistoffen die je door de vaccinatie opbouwt.

Neem bijvoorbeeld het Pfizer-vaccin tegen corona. Dat vaccin heeft een effectiviteit van 95 procent. Dat betekent dat van de 100 mensen er 95 niet ziek worden, maar 5 mensen wel. Er blijft dus een kleine kans dat je alsnog het coronavirus krijgt. Gelukkig zorgt het vaccin ervoor dat je dan wel minder ernstig ziek wordt van het virus.  

Moet ik me nog aan de regels houden als ik gevaccineerd ben?

Ja. Jij hebt je prik gehad, maar de mensen om je heen misschien nog niet. Zij kunnen nog steeds ziek worden. En je kunt anderen mogelijk nog besmetten. Wel is de kans kleiner om iemand te besmetten nadat je een vaccinatie hebt gehad. Daarom moet iedereen zich voorlopig nog aan de maatregelen houden.

De enige uitzondering is de quarantaineplicht. Wanneer iemand in jouw huishouden of een ander contact corona heeft, hoef jij niet thuis te blijven. Dit geldt alleen wanneer je volledig bent gevaccineerd en je laatste prik langer dan 14 dagen geleden is.

Reizen en evenementen

Kan ik op reis als ik (nog) niet gevaccineerd ben?

Ja, je kunt ook op reis als je (nog) niet gevaccineerd bent. Vaccineren maakt het makkelijker om te kunnen reizen, maar het is geen voorwaarde.

Als je op vakantie gaat naar het buitenland, is het belangrijk om je goed voor te bereiden. Kijk op Wijsopreis.nl voor de kleurcodes die nu gelden. De kleurcodes kunnen veranderen, dus houd dit goed in de gaten voor je op reis gaat. Bekijk ook welke regels er gelden in het land waar je naartoe gaat. Elk land heeft eigen regels voor het toelaten van toeristen. Het zou bijvoorbeeld kunnen dat je in quarantaine moet.

Er zijn ook regels voor als je weer terug naar Nederland reist. Soms moet je je laten testen in je vakantieland. Deze in reis regels gelden vanaf 8 augustus. Lees meer op de checklist Terugreizen naar Nederland.

EU Digitaal Corona Certificaat

Het EU Digitaal Corona Certificaat maakt het makkelijker om binnen de Europese Unie te reizen. Dit certificaat is een bewijs dat je volledig gevaccineerd bent tegen corona, in de afgelopen zes maanden corona hebt gehad, of negatief getest bent op corona. Het Digitaal Corona Certificaat is beschikbaar in de CoronaCheck-app. Deze app kun je downloaden in de app-store.

Ik wil graag naar festivals en andere evenementen. Moet ik mij daarvoor laten vaccineren?

Nee, je hoeft je niet te laten vaccineren als je naar een festival of ander evenement gaat waar veel mensen zijn.

Tot en met 19 september mogen er geen meerdaagse evenementen plaatsvinden met overnachtingen en geen grote eendaagse festivals. Festivals van een dag met vaste zitplaatsen mogen wel doorgaan. Ook kleine festivals mogen doorgaan, maar alleen met regels zoals: maximaal 750 mensen, coronatoegangsbewijzen en open tenten. Lees daar meer over op de website van de rijksoverheid.

Menstruatie en kinderwens

Heeft de vaccinatie invloed op mijn menstruatie?

Dat weten we niet. Er zijn vrouwen die aangeven dat ze even niet ongesteld werden of juist heviger ongesteld waren dan normaal na de vaccinatie. Alleen is niet duidelijk of dit door de vaccinatie komt.

Verandering van je ongesteldheid komt heel veel voor, dus het is moeilijk te zeggen of het ook écht door het vaccin komt. Dit kan bijvoorbeeld ook komen door stress.

Lees ook het artikel van NOS Stories over veranderingen in je ongesteldheid na je coronaprik.

Is het veilig om mij te laten vaccineren als ik een kinderwens heb?

Ja, de coronavaccins hebben geen invloed op jouw vruchtbaarheid. De vaccinatie heeft ook geen invloed op de vorming van de placenta. Alle vaccinfabrikanten hebben hier onderzoek naar gedaan. Heb je toch veel zorgen hierover? Bespreek dit dan met je huisarts.

Je kunt ook dit filmpje van de Rijksoverheid bekijken als je meer wil weten over een vaccinatie tijdens een zwangerschap.

Videobeschrijving

Putri Hintaran, arts infectieziektenbestrijding, legt uit wat het advies is over coronavaccinatie en zwangerschap. 

Meer informatie over het coronavaccin en een kinderwens of zwangerschap vind je op de pagina vaccineren tegen corona voor ouders of op RIVM.nl.

Over het coronavaccin

Hoe werkt een vaccin tegen het coronavirus?

Een vaccin traint je lichaam om het coronavirus te herkennen en te verslaan. Het vaccin laat je lichaam denken dat het virus binnen is. Je lichaam maakt dan antistoffen aan om jou te beschermen tegen het virus. Als daarna het echte coronavirus een keer je lichaam binnenkomt, zorgen die antistoffen dat je lichaam het virus snel kan verslaan. Hierdoor word je na een vaccinatie dus niet of veel minder ziek. Je krijgt het vaccin in je lichaam met een prik.

De Nationale Wetenschapsagenda legt in de video hieronder op een begrijpelijke manier uit wat een vaccin is en hoe het ontwikkeld wordt.

Videobeschrijving

Wat is een vaccin? En hoe wordt 't ontwikkeld? We leggen het uit in deze explainer.

Wil je meer verdiepende informatie over hoe het Pfizer- en Moderna-vaccin werken? Kijk dan de video hieronder van Erasmus MC.

Videobeschrijving

In deze animatievideo legt Erasmus MC uit hoe het COVID-19 vaccin precies werkt.

Hoe kon het coronavaccin zo snel ontwikkeld worden?

Normaal duurt de ontwikkeling van een vaccin ongeveer tien jaar. Nu is het vaccin binnen een jaar klaar.

Daar zijn een paar redenen voor:

  • Een vaccin wordt altijd gemaakt in verschillende fases. Eerst wordt er laboratoriumonderzoek gedaan en later wordt er op mensen getest. Daarna wordt een vaccin gemaakt en verspreid. Dat ging nu anders. Een aantal van die fases zijn tegelijk uitgevoerd. De vaccins werden getest op mensen, maar ook alvast gemaakt en verspreid.
  • Onderzoekers hadden al veel kennis omdat corona lijkt op virussen waar ze eerder een vaccin voor hebben ontwikkeld, zoals voor SARS en MERS. Voor het ontwikkelen van een vaccin is geld nodig. Veel geld. Doordat de coronacrisis een probleem is in alle landen van de wereld, was er sneller meer geld beschikbaar.

In een video op Nu.nl hoor je meer over hoe het vaccin zo snel ontwikkeld kon worden.

Waarom worden er verschillende vaccins gebruikt voor verschillende leeftijden?

De manier waarop de vaccins werken verschilt. De vaccins kunnen daardoor ook verschillende bijwerkingen hebben. Niet alle vaccins zijn daarom voor elke leeftijd geschikt. Voor jongeren is nu alleen het Pfizer-vaccin goedgekeurd.

In onderstaande video van de Universiteit van Nederland worden verschillende vragen over bijwerkingen van het coronavaccin beantwoord.

Videobeschrijving

Hebben de vaccins bijwerkingen? Zijn er langetermijneffecten? Prof. dr. Marjolein van Egmond (immunoloog aan het Amsterdam UMC) geeft antwoord op je vragen over coronavaccins.

 

Hoe weet ik of ik mij kan laten vaccineren?

Iedereen van 12 jaar of ouder kan een vaccinatie halen. Maak een afspraak op coronatest.nl of kijk op prikkenzonderafspraak.nl voor bij welke locatie in de buurt je zonder afspraak langs kunt gaan voor je eerste prik.

Meer informatie

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.