Face-to-face contact in een residentiële omgeving

Binnen een instelling hebben professionals face-to-face contact met jongeren mét en zonder klachten. Dit contact vraagt om een zorgvuldige afweging en voorbereiding. Persoonlijke beschermingsmiddelen spelen daarbij een belangrijke rol.

Algemene informatie voor professionals

Het is belangrijk dat je als professional op de hoogte bent van de algemene maatregelen. Lees de Algemene informatie voor alle professionals. Stel daarnaast de vijf principes centraal in je handelen. 

In de Tijdelijke Wet Maatregelen COVID-19 staat dat je onderling geen afstand hoeft te houden wanneer je op hetzelfde adres staat ingeschreven. Gezinsleden kunnen er in overleg met de begeleiding voor kiezen dat het kind of de jongere met zowel het gezin als met de groep contact heeft zoals één huishouden. Het kind of de jongere hoeft dan zowel in de groep als thuis geen afstand te houden. Lees meer hierover op de pagina algemene informatie voor alle professionals. 

Zorgvuldig afwegen

Alle behandelingen en begeleiding van kinderen en jongeren zijn gewoon mogelijk. Uitgangspunt bij elk contact is dat je steeds zo goed mogelijk rekening houdt met de fysieke en mentale gezondheid van kinderen en jongeren, van hun ouders, opvoeders, andere betrokkenen en de gezondheid van jezelf.

Werken met kinderen en jongeren zonder klachten 

Indien een kind of jongere geen klachten heeft, maar wel in quarantaine verblijft op basis van een bron- en contactonderzoek of bij terugkeer uit een risicogebied of -land, gelden de uitgangspunten voor het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen voor het werken met kinderen en jongeren met klachten.

Dagelijkse verzorging

Onder dagelijkse verzorging valt onder meer opstaan, eten, kamer opruimen en individuele gesprekken. Houd hierbij rekening met de algemene maatregelen voor professionals.

Vraag ook de kinderen en jongeren zelf om zich aan de hygiënemaatregelen te houden. Geef de jongeren op de groep het goede voorbeeld. Daarbij kun je speciaal informatiemateriaal voor jongeren gebruiken.

Bezoek

  • Bezoek is mogelijk. Vraag bezoekers om zich aan de algemene maatregelen te houden en ondersteun hen hierbij.
  • Het kan zijn dat jouw organisatie een eigen beleid heeft rondom bezoek, of een ander beleid vanwege een corona uitbraak in de instelling. Bekijk deze van tevoren goed en communiceer met de familie en het netwerk van de kinderen en jongeren.
  • Je doet voorafgaand aan het bezoek de gezondheidscheck. Weiger in principe bezoekers met klachten die op corona duiden, bezoekers die een huisgenoot hebben met coronaklachten én koorts of benauwdheid, of bezoekers die in quarantaine verblijven op basis van een bron- en contactonderzoek of terugkeer uit een risicogebied of -land. Gebruik andere (online) mogelijkheden voor contact of overleg of iemand anders kan komen om het contact wel door te laten gaan. 
  • Heeft de bezoeker klachten die wijzen op een coronavirusinfectie, maar is face-to-face contact onvermijdelijk vanwege het welzijn van het kind? Wellicht kan er iemand anders op bezoek komen. Als dat niet mogelijk is, organiseer het bezoek in een aparte ruimte en gebruik persoonlijke beschermingsmiddelen.
  • Als één van de betrokkenen tot de risicogroep voor een ernstig beloop van corona behoort, bespreek dan met elkaar of en op welke manier bezoek mogelijk is.
  • Vraag jongeren en hun familie, vrienden en andere vertrouwenspersonen om naast het bezoek ook zoveel mogelijk andere communicatiemiddelen te gebruiken, zoals videobellen en WhatsApp. Maak hierbij duidelijke afspraken, bijvoorbeeld over 'Wie belt wie'.
  • Bij crisisopnamen mag een ouder altijd aanwezig zijn, tenzij hij/zij klachten heeft. Kijk dan of iemand anders aanwezig kan zijn. Is de aanwezigheid van degene onvermijdelijk vanwege het welzijn van het kind, gebruik dan persoonlijke beschermingsmiddelen.

Groepsgesprekken met gezinsleden

Een reden voor een groepsgesprek is bijvoorbeeld de bespreking van het behandelplan of een therapeutisch contact. Beslis voorafgaand al samen met de jongere en het gezin wie aanwezig moet zijn bij het gesprek. Maak duidelijke afspraken: 

  • Groepsgesprekken zijn mogelijk. Vraag gezinsleden om zich zo goed mogelijk aan de algemene maatregelen te houden en ondersteun hen hierbij. Spreek af op een plaats waar het mogelijk is om minimaal anderhalve meter afstand te houden van de jongere en gezinsleden.
  • Het kan zijn dat jouw organisatie een eigen beleid heeft rondom bezoek, of een ander beleid vanwege een corona uitbraak in de instelling. Bekijk deze van tevoren goed en communiceer met de familie en het netwerk van de kinderen en jongeren.
  • Je doet voorafgaand aan het gesprek de gezondheidscheck. Weiger in principe gesprekken met gezinsleden met verkoudheidsklachten, gezinsleden die een huisgenoot hebben met coronaklachten én koorts of benauwdheid, of gezinsleden die in het bron- en contactonderzoek van de GGD zitten. Gebruik andere (online) mogelijkheden voor contact of overleg of iemand anders kan deelnemen om het contact wel door te laten gaan. 
  • Heeft iemand in het gezin klachten die wijzen op een coronavirusinfectie en is een face-to-face contact onvermijdelijk vanwege het welzijn van het kind? Beoordeel of jouw gesprekspartners in staat zijn om de algemene maatregelen van het RIVM op te volgen en gebruik persoonlijke beschermingsmiddelen.  
  • Als één van de betrokkenen tot de risicogroep voor corona behoort, bespreek dan met elkaar wat wel en niet mogelijk is.
  • Vraag jongeren en hun familie, vrienden en andere vertrouwenspersonen om naast het bezoek ook zoveel mogelijk andere communicatiemiddelen te gebruiken, zoals videobellen en WhatsApp. Maak hierbij duidelijke afspraken, bijvoorbeeld over 'Wie belt wie'.

Werken met kinderen en jongeren met klachten of corona

Met kinderen en jongeren die geen klachten hebben die mogelijk op corona duiden, en die niet in quarantaine verblijven vanwege een bron- en contactonderzoek of terugkeer uit een risicogebied of -land, kun je gewoon contact hebben zonder persoonlijke beschermingsmiddelen. Je houdt je wel aan de algemene hygiënemaatregelen en richtlijnen van het RIVM.

Wat te doen bij klachten bij kind of jongere?

Volg in ieder geval de algemene hygienemaatregelen en richtlijnen van het RIVM bij contact met mensen met klachten of mensen die positief getest zijn op corona en draag persoonlijke beschermingsmiddelen. Informeer de ouders of verzorgers. Bespreek alternatieve mogelijkheden om contact te houden. Weeg samen af wat er nodig is voor de fysieke en mentale gezondheid van het kind of de jongere.

  • Houd het kind of de jongere met klachten extra goed in de gaten. Volg de adviezen van Thuisarts.nl om te weten bij welke klachten je opnieuw contact moet opnemen met de arts. 
  • Houd intensief contact met de ouders of opvoeders en vaste contactpersonen en faciliteer het online contact van het kind en de jongere met voor hem belangrijke personen. 
  • Voer je een gesprek met een kind of jongere die klachten heeft of positief getest is? Bekijk de pagina Persoonlijke beschermingsmiddelen om te lezen wanneer je welke persoonlijke beschermingsmiddelen gebruikt.

Een kind of jongere laten testen

  • Heeft een kind of jongere coronagerelateerde klachten? Stel dan voor om hem te laten testen en bespreek alternatieve mogelijkheden om contact te houden met anderen totdat de testuitslag bekend is of de quarantaineperiode voorbij is. Is face-to-face contact met anderen onvermijdelijk vanwege het welzijn van het kind? Organiseer het bezoek in een aparte ruimte en gebruik persoonlijke beschermingsmiddelen.
  • Betrek de behandelend arts, de instellingsarts of de huisarts bij jouw afwegingen. In overleg met hem kan ook een test bij de GGD geregeld worden. Je kunt ook zelf een afspraak maken voor een test.
  • Als de instelling zelf test, doet de arts bij een positieve uitslag een melding bij de GGD. Dit is een artikel 26-melding. Op dat moment start de GGD bron- en contactonderzoek.
  • Maak samen met de arts/GGD een beleid voor isolatie of quarantaine binnen de mogelijkheden van de instelling.

Belangrijke informatie in het overleg met huisarts en GGD

Soms is overleg nodig met de arts of de GGD over een jongere met corona. Zorg dan dat je de volgende informatie paraat hebt:

  • Is het kind of de jongere in staat om instructies te volgen, zoals de algemene maatregelen van het RIVM? 
  • Beschikt het kind of de jongere over eigen of gedeeld sanitair? 
  • Heeft het kind of de jongere gedrags- of psychiatrische problemen die verergeren als afgeweken wordt van de bestaande structuur of bij beperking van de bewegingsvrijheid? 
  • Heeft het kind of de jongere last van ernstige agressie of gedragsproblemen waarvoor fysiek ingrijpen nodig kan zijn? 
  • Beschadigt het kind of de jongere zichzelf of krijgt hij dwangmedicatie waarvoor vluchtig fysiek contact nodig is? 
  • Kan de jongere algemene dagelijkse levensverrichtingen zoals wassen en aankleden zelfstandig uitvoeren of heeft hij persoonlijke verzorging nodig? 
  • Moeten er bij de dagelijkse verzorging van het kind of de jongere medische handelingen verricht worden? Zitten daar ook medische handelingen bij waardoor de hulpverlener intensief blootgesteld wordt aan de ademwegen van het kind of de jongere? Denk aan het uitzuigen van de luchtwegen. 

Dagelijkse verzorging

Onder dagelijkse verzorging valt onder meer opstaan, eten, kamer opruimen en individuele gesprekken. Houd hierbij rekening met de algemene maatregelen voor professionals.

Vraag ook de kinderen en jongeren zelf om zich zo goed mogelijk aan de hygiënemaatregelen te houden. In overleg met de arts/GGD verblijft de jongere in isolatie op de eigen kamer of op een quarantaineafdeling.

Aandachtspunten:

  • Bij de dagelijkse verzorging van een kind of jongere met klachten is het verstandig om persoonlijke beschermingsmiddelen te gebruiken. Welke beschermingsmiddelen je wanneer gebruikt, lees je op de pagina Persoonlijke beschermingsmiddelen.
  • Beperk het aantal groepsleiders dat met dit kind of deze jongere contact heeft. En indien persoonlijke beschermingsmiddelen nodig zijn, probeer een zoveel mogelijk eenduidige manier over het gebruik af te spreken in jullie team. Dit zorgt voor minder verwarring bij het kind of de jongere.
  • Laat het zieke kind of de zieke jongere bij voorkeur gebruik maken van een aparte douche en wc. Als die niet op de groep aanwezig zijn, maak dan de douche en wc regelmatig schoon. Dat kan met een gewoon schoonmaakmiddel.
  • Volg voor schoonmaak verder het protocol thuisisolatie van het RIVM. 
  • Was je eigen werkkleding aan het einde van de dag op 60 graden. 

Bezoek en groepsgesprekken

Iedereen wordt geadviseerd zich bij coronagerelateerde klachten te laten testen. Als de testuitslag negatief is (geen corona), dan kan bezoek ontvangen worden. In afwachting van de testuitslag of als het kind/de jongere positief (wel corona) is, vinden de contacten met ouders of opvoeders zoveel mogelijk online plaats of via bijvoorbeeld 'raambezoek'. Ook hier geldt echter maatwerk. Als het voor de mentale gezondheid van het kind/de jongere essentieel is om wel bezoek te ontvangen, overleg dan met ouders of opvoeders over hun wensen en mogelijkheden en draag persoonlijke beschermingsmiddelen.

Ter bescherming van de medewerker die lijfelijk aanwezig is, gelden dezelfde voorzorgsmaatregelen als voor de ouder. 

Aandachtspunten voor bezoek

  • Vraag bezoekers om zich zo goed mogelijk aan de algemene maatregelen te houden en ondersteun hen hierbij.
  • Het kan zijn dat jouw organisatie een eigen beleid heeft rondom bezoek, of een ander beleid vanwege een corona uitbraak in de instelling. Bekijk deze van tevoren goed en communiceer met de familie en het netwerk van de kinderen en jongeren. Doe voorafgaand aan het gesprek de gezondheidscheck. Weiger in principe bezoekers met verkoudheidsklachten, gezinsleden die één of meerdere huisgenoten hebben met verkoudheidsklachten of gezinsleden die in het bron- en contactonderzoek van de GGD zitten. Gebruik andere (online) mogelijkheden of overleg of iemand anders kan deelnemen om het contact wel door te laten gaan. 
  • Bewaar minimaal anderhalve meter afstand van het bezoek en de jongere.
  • Als meer nabijheid dan anderhalve meter belangrijk en gewenst is, dragen bezoekers, indien beschikbaar, persoonlijke beschermingsmiddelen.
  • Verlaat de afdeling meteen na het bezoek.

Groepsgesprekken

Tijdens ziekte van een jongere wordt een groepsgesprek uitgesteld als dat kan. Als het gesprek toch moet doorgaan, zijn ouders of opvoeders in principe online aanwezig.

Het kan voor de fysieke en mentale gezondheid van het kind of de jongere of de rechtsgang essentieel zijn dat het gesprek doorgaat, ook als het kind of de jongere nog in afwachting is van de testuitslag of positief getest op corona. In dat geval is één van de ouders of een advocaat aanwezig bij het gesprek. Dan gelden dezelfde aandachtspunten als bij bezoek.

Aandachtspunten voor de jongere

Van de jongere wordt het volgende gevraagd: 

  • Volg de algemene maatregelen van het RIVM.
  • Draag bij veel hoesten eventueel een chirurgisch mondmasker, ook al is dat niet noodzakelijk volgens het advies van het RIVM. 

Jongeren in separatie

Soms is het nodig een jongere te isoleren die door zijn gedrag een gevaar is voor zichzelf of anderen. Dan gelden grotendeels de richtlijnen die hierboven zijn beschreven voor jongeren met en zonder klachten. 

Jongeren zonder klachten 

  • Hanteer de algemene maatregelen van het RIVM. 

Jongeren met klachten 

  • Hanteer de algemene maatregelen van het RIVM. 
  • Draag, zolang de jongere in afwachting is van de testuitslag of positief getest is, persoonlijke beschermingsmiddelen als contact op een afstand van minder dan anderhalve meter van de jongere noodzakelijk is of als de jongere geholpen moet worden bij de dagelijkse verzorging. 
  • Probeer bij vluchtig fysiek contact (op minder dan anderhalve meter, zonder persoonlijke beschermingsmiddelen) zoveel mogelijk naast of achter de jongere te staan. 

Logeren

  • De logeeropvang van kinderen van 0 tot 18 jaar kan doorgaan. Zorg voor een goede algemene hygiëne en doe voorafgaand een gezondheidscheck bij het kind, de jongere en alle huisgenoten.
  • Administratie: houd bij welke kinderen en jongeren aanwezig zijn.
  • Als een kind of jongere klachten ontwikkelt tijdens de logeeropvang, moet hij/zij zo snel mogelijk naar huis. Adviseer ouders om te laten testen. Maak voorafgaand aan het logeren met ouders en/of opvoeders goede afspraken over wat te doen wanneer een kind of jongere klachten ontwikkelt.
  • Als begeleider probeer je wel zoveel mogelijk anderhalve meter afstand te houden van de kinderen en jongeren. Als dat even niet lukt omdat je moet helpen bij het naar de wc gaan, het tandenpoetsen of het troosten van een kind, is dat niet erg. Kijk hoe je dat zo zorgvuldig mogelijk kunt doen. Ga bijvoorbeeld bij het tanden poetsen zoveel mogelijk achter of naast het kind staan (en niet ervoor). Begeleiders houden onderling wel anderhalve meter afstand van elkaar.
  • In de slaapkamers geldt geen maximum aantal kinderen en jongeren. Ga daar, zeker bij jongeren vanaf 13 jaar, wel verstandig mee om.
  • Het is belangrijk om slaapkamers goed te ventileren. Dus slapen met een raampje of de deur open en 's morgens de kamer minimaal een half uur goed luchten.
  • Verschoon het beddengoed regelmatig, zeker als er een nieuwe groep kinderen komt.
  • Douchen gebeurt voor het slapen gaan maar niet samen. 
  • Elke begeleider slaapt op een eigen kamer. 

Een weekend naar huis

  • Kinderen en jongeren die in een residentiële voorziening verblijven, mogen een weekend naar huis en dus ook thuis blijven slapen, mits niemand thuis klachten heeft of in quarantaine verblijft op basis van een bron- en contactonderzoek of bij terugkeer uit een risicogebied of -land. Als dat het geval is, zoek dan naar andere (online) mogelijkheden voor contact.
  • Soms zal na een zorgvuldige afweging besloten worden dat kinderen en jongeren niet thuis overnachten. Kijk dan samen hoe het weekend toch zo leuk en gezellig mogelijk vormgegeven kan worden.
  • Indien het vanwege het welzijn van het kind belangrijk is om face-to-face contact te hebben, zoek dan naar mogelijkheden voor contact met persoonlijke beschermingsmiddelen (bijvoorbeeld bezoek op de instelling in een aparte ruimte).
  • Overleg vooraf met het kind/de jongere en (pleeg) ouders en eventueel andere betrokkenen wat wenselijk en haalbaar is. Houd daarbij bijvoorbeeld ook rekening met de aanwezigheid van personen die tot de kwetsbare doelgroep behoren en een verhoogd risico hebben op een ernstig beloop van een corona-infectie. Maak vooraf duidelijke afspraken. Het blijft maatwerk.
  • Als kinderen thuis slapen, doen ze dat in principe op hun eigen kamer. Als zij de kamer delen met een broer of zus is dat geen probleem.
  • Kinderen in een residentiële voorziening mogen in dit soort situaties namelijk tot meerdere huishoudens gerekend worden. Het kind kan met zowel het pleeggezin of de groep een huishouden vormen. Als je daar samen toe besluit hoeft het kind/de jongere geen anderhalve meter afstand te houden van zijn ouders en andere gezinsleden.
  • Mochten betrokkenen daar niet voor kiezen, dan is het belangrijk dat jongeren vanaf 13 jaar op een eigen kamer slapen en anderhalve meter afstand houden van hun ouders en andere gezinsleden van 18 jaar en ouder.
  • Ouders of andere opvoeders mogen kinderen en jongeren halen en brengen. Dit mag ook als zij niet ingeschreven staan bij het huishouden van hun ouders of opvoeders. Er mogen net zoveel mensen in de auto als dat er formele zitplaatsen zijn. Check voorafgaand aan de rit of iemand coronagerelateerde klachten heeft. Als dat zo is, is het beter om je plannen aan te passen.

lees ook

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.