Werken aan samenhang in langdurige en levensbrede ondersteuning

Voor kinderen en gezinnen met een langdurige en levensbrede ondersteuningsvraag zijn een vaste contactpersoon en een integraal ondersteuningsplan essentieel. Dat zijn twee van de werkzame elementen die naar voren kwamen in een praktijkonderzoek van het Nederlands Jeugdinstituut, Movisie en het Landelijk Kenniscentrum LVB. Herma Ooms van het NJi: 'Voor deze gezinnen zou de zorg en ondersteuning een samenhangende aanpak moeten zijn op alle leefgebieden.'

Mensen met langdurige en levensbrede ondersteuningsvragen hebben vaak beperkingen die niet overgaan, zoals een psychische aandoening, een ontwikkelingsstoornis of een verstandelijke beperking. Een kind heeft bijvoorbeeld autisme maar ook een lichamelijke beperking. Vaak ervaren zij problemen op meerdere levensdomeinen.

'De ouders van deze kinderen weten dat hun kind langdurige hulp en ondersteuning nodig heeft', zegt Herma Ooms, die meewerkte aan het onderzoek. 'Ook maken ze zich zorgen over de toekomst. Als zij zelf bijvoorbeeld niet meer zo vitaal zijn, hoe moet hun kind dan verder?'

'Daarbij zie je dat de ondersteuning versnipperd is. Ouders krijgen te maken met verschillende afdelingen binnen gemeenten. Er is bijvoorbeeld vervoer naar school nodig, maar ook ondersteuning in de zorg en aandacht voor zaken die verder in het gezin spelen. Ze moeten de juiste professional bij de gemeente zien te vinden voor het juiste budget. Ook willen ouders niet telkens opnieuw moeten uitleggen wat er aan de hand is.'

Samenhangende aanpak

'Voor deze gezinnen zou de zorg en ondersteuning een samenhangende aanpak moeten zijn op alle leefgebieden', stelt Ooms. 'Daarom is een belangrijke aanbeveling dat ouders een vaste contactpersoon hebben, die begrijpt wat er speelt en die weet waar welke ondersteuning en hulp beschikbaar is. Iemand die meedenkt over het toekomstperspectief van het kind en de zorgen van ouders serieus neemt. Ook is een integraal plan nodig, dat de verschillende domeinen verbindt en richting geeft voor de lange termijn.'

'De knelpunten die we tegenkwamen in het praktijkonderzoek zijn niet nieuw. Er moet nu echt iets veranderen. Het onderzoek geeft tien aanbevelingen; dat zijn de knoppen waar gemeenten aan kunnen draaien om het beter te doen. Nu is het zaak om als gemeente een duidelijke ambitie te formuleren en te starten met de focus op een of twee werkzame elementen. Betrek kinderen, gezinnen en professional om te horen wat er nodig is, en richt de randvoorwaarden daarvoor in.'

Lerende aanpak

'Om hierbij te helpen gaat het NJi samen met Movisie leerkringen organiseren', vervolgt Ooms. 'Verder werken we aan een praatplaat die laat zien hoe je toekomstgericht kunt werken, samen met het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie en het Landelijk Kenniscentrum LVB. En we willen een evenement organiseren waar professionals, beleidsmakers en inwoners met elkaar in gesprek kunnen over dit thema, zowel lokaal als landelijk, als startschot voor concrete vervolgactiviteiten. We betrekken het netwerk Kwaliteit en Blijvend Leren bij deze plannen, zodat we komen tot een lerende aanpak om de ondersteuning voor deze kinderen en gezinnen structureel beter te organiseren.'

Meer informatie

Bericht MovisieRapport Langdurig en levensbreed