Verslavende apps: niet jongere, maar platforms verantwoordelijk

Een jury in Los Angeles heeft geoordeeld dat Meta en Google een vrouw 3 miljoen dollar schadevergoeding moeten betalen vanwege haar socialemediaverslaving. Volgens de jury doen hun platforms Instagram en YouTube te weinig om gebruikers te wijzen op de verslavende werking van hun platforms. 'Hiermee verschuift de focus van individueel gedrag van jongeren naar de verantwoordelijkheid van techbedrijven', vindt Rebecca Wald (NJi).

De rechtszaak ging minder over de content op Instagram en YouTube, en vooral over de manier waarop deze platforms zijn ingericht. De uitspraak geldt als belangrijk, omdat die mogelijk de weg vrijmaakt voor vergelijkbare zaken over de verantwoordelijkheid van techbedrijven bij hun platformontwerp.

'Deze rechtszaak onderstreept dat er iets inherent ongezonds zit in het ontwerp van sociale platforms', vindt Rebecca Wald van het NJi. 'Daarmee verschuift de focus van individueel gebruikersgedrag van jongeren naar de verantwoordelijkheid van techbedrijven. Jongeren kunnen zich nog zo goed gedragen, maar als de inrichting van platforms verslavend is, blijft er een risico voor ongezond smartphonegebruik. Ontwerpfuncties, zoals de endless scroll en inzet van algoritmen, zijn bewuste keuzes van techbedrijven. Als ontwerpers van een inmiddels heel belangrijke leefomgeving in onze samenleving dragen zij een grote verantwoordelijkheid en de uitspraak in de VS onderstreept dit.'

Maar ook als platforms verbeteren, blijft het volgens Wald belangrijk dat ouders en professionals actief betrokken zijn bij het offline en online leven van kinderen en jongeren. 'Een beter ingericht platform biedt namelijk geen garantie dat alles automatisch goed gaat. Net zoals dat ook niet in de fysieke leefomgeving geldt op een schoolplein, speeltuin of gewoon op straat in de wijk. Daarom blijft het essentieel om aandacht te hebben voor wat jongeren meemaken. Deel uitmaken van hun leven betekent oprechte interesse tonen, regelmatig in gesprek gaan over de online omgeving en in contact blijven, zodat je zicht houdt op hoe ze omgaan met de digitale wereld.'

Meer informatie

Jongere wint baanbrekende zaak tegen Meta en Google: apps zijn te verslavend (NU.nl)Jury in VS stelt Meta en Google aansprakelijk voor socialemediaverslaving (NOS.nl)