Inspecties: Zorgwekkende versobering in JJI's

De versobering van de zorg, de behandeling en het onderwijs in justitiële jeugdinrichtingen (JJI's) is zorgwekkend, stellen de drie betrokken inspecties. Ook staat de veiligheid van jongeren en medewerkers ernstig onder druk. Er moet snel een actieplan komen om te zorgen voor een verantwoord, veilig verblijf met passende behandeling. 'De samenleving lijkt de rechten van jongeren in JJI's minder belangrijk te vinden', zegt Agnes Derksen van het NJi. 'Ze worden gezien als criminelen in de dop, in plaats van jongeren die bescherming, begeleiding en re-integratie nodig hebben.'

De Inspectie Justitie en Veiligheid, de Inspectie van het Onderwijs en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd hebben een brandbrief gestuurd aan staatssecretaris Claudia van Bruggen van Justitie en Veiligheid. Ze maken zich al sinds 2019 zorgen over de omstandigheden in de JJI's, waar jongeren verblijven die verdacht zijn van of veroordeeld voor een strafbaar feit.

Noodmaatregelen

De aanhoudende tekorten aan personeel en plekken in JJI's leiden tot hardnekkige knelpunten, aldus de inspecties. Noodmaatregelen zoals een ingekort dagprogramma zijn inmiddels staande praktijk. Daarbij komt het regelmatig voor dat zo'n sober dagprogramma verder wordt ingekort of vervalt door gebrek aan personeel. Ook is passend onderwijs te weinig gewaarborgd. Jongeren verblijven daardoor te veel op hun kamer, wat zorgt voor verveling en irritaties. Het doel om hen voor te bereiden op een veilige terugkeer in de samenleving en herhaling van een strafbaar feit te voorkomen, raakt zo steeds verder naar de achtergrond.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid werkt aan een voorstel voor een nieuwe, uitvoerbare opdracht voor de JJI's. Die moet er wat de inspecties betreft begin 2027 zijn. In de tussentijd is een actieplan nodig voor het bewaken van de ondergrens van kwaliteit en verblijf, schrijven de inspecties.

Rechten van jongeren in JJI's

'Als deze brandbrief over zorg in jeugdzorginstellingen ging, zou er terecht grote maatschappelijke verontwaardiging ontstaan', zegt Agnes Derksen. 'De samenleving lijkt de rechten van jongeren in JJI's echter minder belangrijk te vinden. Ze worden gezien als criminelen in de dop, in plaats van jongeren die bescherming, begeleiding en re-integratie nodig hebben. Dat is schadelijk voor deze jongeren én uiteindelijk voor de maatschappij.'

'Delinquentie is een signaal dat het niet goed gaat met een jongere. Het verblijf in een justitiële jeugdinrichting heeft een pedagogisch doel. Het moet gericht zijn op wat een jongere nodig heeft om zich goed te ontwikkelen en het criminele gedrag te stoppen. Deze jongeren opsluiten zonder goede behandeling vergroot alleen maar het risico op criminaliteit.'

Meer informatie

Bericht Inspectie  Justitie en VeiligheidBrandbrief aan staatssecretaris Claudia van Bruggen