Ernstige kindermishandeling: 'Geloof het kind'

In Nederland kwam volgens de NOS de afgelopen jaren zeker twaalf keer kindermarteling voor. Dat is de ernstigste vorm van kindermishandeling, waarbij kinderen langdurig en systematisch ernstig zijn mishandeld. 'Juist in extreme situaties kunnen mensen nauwelijks geloven dat dit in Nederland gebeurt', zegt Agnes Derksen van het NJi. 'Dat maakt deze kinderen extra kwetsbaar. Als zij een volwassene in vertrouwen nemen, is het belangrijk om naar hen te luisteren en hen te geloven.'

Het is niet bekend hoe vaak kindermarteling in Nederland voorkomt. Recent kwamen twee situaties in Nederland in de publiciteit: die van het pleegmeisje uit Vlaardingen en van twee kinderen in Stadskanaal.

Met behulp van AI analyseerde de NOS rechterlijke vonnissen die te maken hebben met ernstige kindermishandeling. Twaalf casussen voldoen volgens de NOS aan de criteria die in het buitenland worden gehanteerd voor kindermarteling. In Nederland zijn er voor deze vorm van kindermishandeling geen vaststaande criteria. Het ministerie van VWS wil nu laten onderzoeken hoe vaak het in Nederland voorkomt.

Vertrouwde volwassenen

'Door het onderzoek van de NOS is er meer aandacht voor het feit dat deze situaties werkelijk bestaan', zegt Agnes Derksen. 'Ook laat het zien dat het vaak juist de mensen in de directe omgeving zijn aan wie kinderen hun verhaal durven te vertellen. In een onveilige omgeving zijn er toch volwassenen die zij vertrouwen, zoals een leerkracht of een buurvrouw.'

'Het is belangrijk om deze mensen niet te zien als de eerste schakel in de keten van het veiligheidsdomein, maar vooral als de persoon in wie het kind vertrouwen heeft. Mijn pleidooi is: laat het kind niet los, maar ook deze volwassenen niet. In complexe en heftige situaties is er iemand nodig die met het kind in verbinding staat. En die samen met de professionals in het veiligheidsdomein kan kijken: wat weten we, wat zien we, en wat kunnen we doen? In plaats van dat instanties het probleem overnemen en degene die het kind kent niet meer weet wat er gebeurt.'

Focus op het kind

'De werkwijze van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming biedt daarvoor betere mogelijkheden. Professionals met verschillende bevoegdheden en verantwoordelijkheden zitten dan samen aan tafel. Hun primaire focus is de zorg voor het kind; de organisatorische verantwoordelijkheden zijn daaraan ondergeschikt. Dat betekent niet per se dat die vertrouwde buurvrouw altijd bij een veiligheidsoverleg aanwezig moet zijn. Maar je moet haar wel zien als centraal onderdeel van het netwerk rond het kind.'

Bericht NOS over kindermarteling Bericht NOS over onderzoek naar kindermarteling