'De zomer is niet voor ieder gezin een zorgeloze tijd'

De zomervakantie is begonnen. Voor veel kinderen is dit een periode van ontspanning, uitstapjes en nieuwe ervaringen. Maar dat geldt niet voor iedereen. Uit onderzoek blijkt dat vakantieperioden voor gezinnen in een kwetsbare positie risicovol kunnen zijn omdat school, dagstructuur en reguliere ondersteuning tijdelijk verminderen of wegvallen. Marlies de Jong van het NJi: 'Het is belangrijk dat deze kinderen en ouders ook tijdens de vakantie gezien worden en dat professionals betrokken blijven.'

Voor sommige kinderen biedt school veel meer dan alleen onderwijs. Het is een plek waar zij dagelijks structuur vinden, vrienden ontmoeten, positieve aandacht krijgen en soms even afstand kunnen nemen van zorgen thuis. Tijdens de lange zomervakantie valt die vertrouwde omgeving weg.

'Bovendien kunnen kinderen thuis te maken hebben met beperkte mogelijkheden om zich te vermaken', vertelt De Jong. 'Een kleine woning, warm weer, financiële zorgen of een gebrek aan activiteiten in de buurt kunnen ervoor zorgen dat de vakantie lang en eentonig aanvoelt. Ook voor ouders kan deze periode extra belastend zijn. Zeker voor alleenstaande ouders, ouders van jonge kinderen of gezinnen die al onder druk staan, vraagt de zomer veel organisatie, energie en uithoudingsvermogen.' 

Volgens De Jong is het daarom belangrijk dat kinderen en ouders ook tijdens de vakantie in beeld blijven en dat professionals betrokken blijven. Vanuit haar ervaring als ambulante hulpverlener weet ze dat dit in de praktijk niet altijd eenvoudig is. 'Het is niet vanzelfsprekend dat collega's elkaar goed informeren voordat ze op vakantie gaan. Bijvoorbeeld over welke gezinnen extra aandacht nodig hebben of wat collega's kunnen verwachten als een gezin tijdens de zomer thuis is.'

Onder de radar

Wanneer collega's tijdelijk gezinnen overnemen, hebben zij vaak minder zicht op de situatie en is er nog geen vertrouwensband opgebouwd. 'Tegelijkertijd zijn er in de wijk minder vaste ogen en oren aanwezig. Daardoor kunnen situaties sneller escaleren of blijven kinderen en jongeren onder de radar.'

De Jong adviseert gezinsprofessionals, buurtteammedewerkers en welzijnswerkers die in de zomer actief zijn om goed contact te houden met gezinnen die extra steun nodig hebben. Ook pleit ze ervoor om verbindingen te leggen met buurtinitiatieven, vrijwilligers en informele netwerken. 'Daarnaast is het belangrijk dat buurthuizen open blijven, waar mogelijk met hulp van vrijwilligers. Een ontmoetingsplek voor jongeren is van grote waarde. Ook scholen kunnen bijdragen door hun schoolpleinen tijdens de zomervakantie toegankelijk te houden.'

Verantwoordelijkheid beleidsmakers

Volgens De Jong ligt er ook een belangrijke verantwoordelijkheid bij beleidsmakers. Zij moeten zich meer bewust worden van de problemen die juist in sommige regio's spelen. 'In steden blijven jongerenwerkers vaak actief tijdens de zomer, maar in krimpgebieden is dat lang niet altijd het geval. Dat komt onder meer door personeelstekorten en een gebrek aan structurele financiering voor jongerenwerk.'