• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Gedragsproblemen

Signaleren door de leerkracht

Leerkrachten hebben een belangrijke signalerende taak. Ervaren leerkrachten lukt het vaak goed deze taak te volbrengen. Het stellen van de diagnose 'gedragsstoornis' is echter voorbehouden aan gedragsdeskundigen. Moeilijk gedrag kan namelijk een uiting zijn van uiteenlopende problemen. Zo is extreem druk gedrag een kenmerk van ADHD, van een kind dat het thuis moeilijk heeft, en ook van bepaalde autistische aandoeningen.

Een leerkracht kan mogelijk oppositioneel of opstandig gedrag aan onderstaand gedrag van de leerling herkennen. De leerling:

  • is vaak driftig;
  • maakt vaak ruzie met volwassenen;
  • is vaak opstandig of weigert zich te voegen naar regels/verzoeken van volwassenen;
  • ergert vaak met opzet anderen;
  • geeft anderen vaak de schuld van eigen fouten of wangedrag;
  • is vaak prikkelbaar en ergert zich gemakkelijk aan anderen;
  • is vaak boos en gepikeerd;
  • is vaak hatelijk en wraakzuchtig;
  • ziet moeilijk zijn eigen aandeel in een conflict;
  • reageert vaak impulsief en primair;
  • is snel betrokken bij ruzies en conflicten;
  • is vaak op zoek naar spanning en sensatie;
  • heeft een kort lontje (reageert fel op aanspreken/correcties).

Screeningsinstrumenten

Als er een vermoeden bestaat dat er iets met een jeugdige aan de hand is, maar de ernst van de problemen is nog niet duidelijk, dan bieden screeningsinstrumenten ondersteuning. Screening helpt inschatten of en in welke mate de jeugdige daadwerkelijk gedragsproblemen heeft en of verdere diagnostiek nodig is. Leerkrachten, leerlingen en ouders kunnen vragenlijsten invullen om de problemen inzichtelijker te maken. Het is voorbehouden aan een gedragsdeskundige om de vragenlijsten te interpreteren.

Instrumenten die in het onderwijs kunnen worden ingezet om te screenen op gedragsproblemen zijn:

  • Aseba vragenlijsten: Child Behavior Checklist (CBCL),Teacher's Report Form (TRF) en youth Self Report (YSR);
  • Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ);
  • Sociaal Emotionele Vragenlijst (SEV).

Een uitgebreide beschrijving van de deze instrumenten vindt u in het onderdeel Instrumenten van dit dossier.

Vragen?

Willeke Daamen is contactpersoon.

Foto Willeke  Daamen

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.