• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Middelenmisbruik en verslaving

Wat werkt?

In de aanpak van middelengebruik gaat het om twee componenten: a) preventie van middelengebruik, en b) behandeling van middelenmisbruik en verslaving.

Preventie

De preventieve maatregelen kennen drie vormen: universele preventie gericht op de algemene bevolking, selectieve preventie gericht op jeugdigen met een verhoogd risico op middelengebruik en geïndiceerde preventie gericht op jeugdigen die al problematisch gebruiken maar nog geen diagnose misbruik of verslaving hebben.

Over het algemeen kan geconcludeerd worden dat preventie werkzaam is wanneer het:

  • een gecombineerde aanpak is, gericht op verschillende middelen;
  • een integrale aanpak is, waarbij afzonderlijke interventies worden gecombineerd en een systeemgerichte methode wordt gehanteerd;
  • een seriële aanpak is, waarbij interventies doorlopen van de basisschool tot en met de middelbare school.

Behandeling

In de literatuur komen twee soorten interventies het meest naar voren wanneer het gaat om behandeling van middelenmisbruik en verslaving. Het betreft aan de ene kant interventies gericht op de jeugdige zelf, zoals motiverende gespreksvoering, cognitieve gedragstherapie en farmaceutische behandeling, en aan de andere kant gezinsinterventies. Cognitieve gedragstherapie, met name in groepsverband, en gezinsinterventies, waaronder multisysteemtherapie, blijken daarbij het meest effectief. Naar de effectiviteit van motiverende gesprekvoering en farmacie is beperkt onderzoek gedaan en de resultaten zijn niet eenduidig.

Middelenmisbruik en psychische stoornissen

Er is slechts beperkt onderzoek beschikbaar naar de effecten van behandelingen voor jeugdigen met comorbide middelenmisbruik en psychische stoornissen. De onderzoeken die beschikbaar zijn geven aanwijzingen voor mogelijke effectiviteit van specifieke programma’s. Hierbij zijn aanwijzingen gevonden dat met name cognitieve gedragstherapie (CGT) en gezinstherapieën positieve effecten hebben op externaliserende problemen, internaliserende problemen én middelenmisbruik. Het lijkt er tevens op dat bij comorbide middelenmisbruik en depressie of ADHD farmaceutica kan worden voorgeschreven die ook voorgeschreven worden wanneer er sprake is van depressie of ADHD alleen.

Meer informatie

Meer informatie over werkzame factoren bij middelengebruik en verslaving is te vinden in: Wat werkt bij middelengebruik?

Vragen?

Ria Schouten - de Vos is contactpersoon.

Foto Ria  Schouten - de Vos

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.