• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Middelenmisbruik en verslaving

Richtlijnen

In een richtlijn of standaard staat welke acties u bij bepaalde problematiek kunt ondernemen op het gebied van preventie, signalering, diagnostiek, begeleiding of behandeling. Ze zijn voor en door de beroepsgroep gemaakt en vaak geautoriseerd door beroepsverenigingen.

Auteurs:

Uitgevoerd door Parnassia Addiction Research Centre (PARC), Brijder Verslavingszorg

Autorisatie:

Onbekend

In beheer bij:

Programma Kwaliteitsontwikkeling GGz

Deze multidisciplinaire richtlijn gaat in op de (vroeg)diagnostiek, behandeling en herstelondersteunende zorg voor patiënten met een verslaving aan cannabis, cocaïne, amfetamine, ecstasy, GHB en benzodiazepines. De richtlijn is geschreven voor de huisartsenzorg met praktijkondersteuning ggz, de generalistische basis-ggz en verslavingszorg en de gespecialiseerde ggz en verslavingszorg. De richtlijn verbetert de (vroeg)diagnostiek en de kwaliteit en doelmatigheid van de behandeling van en zorg aan patiënten met verslavingen. Daarmee biedt de richtlijn een gedegen basis voor een breed gedrag zorgstandaard. De richtlijn richt zich niet specifiek op hulpverlening aan jeugdigen.

Auteurs:

Uitgevoerd door IVO, Stichting Resultaten Scoren en Stichting het Zwarte Gat

Autorisatie:

Onbekend

In beheer bij:

Programma Kwaliteitsontwikkeling GGz

Deze zorgstandaard gaat over preventie, vroegsignalering, screening en diagnostiek, behandeling en zorg, terugvalpreventie en re-integratie bij (langdurige) opiaatverslaving. Versterking van de autonomie van de verslaafde staat centraal: uitgangspunt is een gedeeld eigenaarschap van patiënt en behandelaar voor de behandeling en zorg. De module gaat in op herstel, actief geïnformeerde patiënten, zelfmanagement, zorg op maat, shared decision making en ervaringsdeskundigheid. De module richt zich niet specifiek op hulpverlening aan jeugdigen.

Auteurs:

Aangevraagd door Trimbos-instituut, Landelijk Platform GGz

Autorisatie:

Onbekend

In beheer bij:

Programma Kwaliteitsontwikkeling GGz

Deze generieke module biedt een overzicht van herstelondersteunende interventies voor patiënten met (ernstige) psychische aandoeningen en/of verslavingsproblematiek. De module gaat in op herstelinitiatieven, peer support en belangrijke randvoorwaarden. De richtlijnen voor herstelondersteuning richten zich op zorg- en welzijnsprofessionals en informele steungevers binnen én buiten de ggz. De module richt zich niet specifiek op hulpverlening aan kinderen en jongeren.

Auteurs:

Uitgevoerd door IVO, Stichting Resultaten Scoren en Stichting het Zwarte Gat

Autorisatie:

Onbekend

In beheer bij:

Programma Kwaliteitsontwikkeling GGz

Deze zorgstandaard over problematisch alcoholgebruik en alcoholverslaving gaat in op preventie en vroegsignalering, screening en diagnostiek, behandeling en zorg, terugvalpreventie en re-integratie. Uitgangspunt is een de gedeelde verantwoordelijkheid van de patiënt en de behandelaar voor de behandeling en zorg. Er wordt ingezet op het behoud en de versterking van de autonomie van patiënten. Deze zorgstandaard gaat in op hulpverlening aan volwassenen, kinderen en jongeren.

Auteurs:

E. Wits, T. Doreleijers, W. van den Brink et al.

Autorisatie:

BPSW, NIP en NVO

In beheer bij:

Programma Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming

De Richtlijn Middelengebruik helpt jeugdprofessionals in de jeugdhulp en jeugdbescherming bij de signalering, begeleiding en behandeling van kinderen en jongeren met risicovol middelengebruik. Middelengebruik is onderdeel van onze maatschappij. Jongeren experimenteren met nicotine, alcohol en drugs als cannabis in hun groei naar volwassenheid. Enerzijds lijkt dit een geaccepteerd gegeven, anderzijds wordt steeds duidelijker dat middelengebruik op jonge leeftijd consequenties heeft. Er ontstaan risico’s op misbruik en afhankelijkheid van middelen, voor ontwikkeling van psychiatrische-en persoonlijkheidsstoornissen en voor allerlei problemen op sociaal-maatschappelijk gebied. Naast de complete richtlijn zijn ook een onderbouwing, werkkaarten en informatie voor ouders beschikbaar.

Auteurs:

V. Hendriks, R. Spijkerman et al.

Autorisatie:

Onbekend

In beheer bij:

Stichting Resultaten Scoren

Deze richtlijn is een leidraad voor de screening, diagnostiek en behandeling van jongeren met ADHD en problematisch middelengebruik of verslaving. De richtlijn vat de wetenschappelijke literatuur samen en doet, op basis van onderzoeksbevindingen en praktijkervaring, gerichte aanbevelingen voor kinderen met ADHD. De richtlijn is bedoeld voor onder meer behandelaren in de jeugdverslavingszorg, de jeugd-GGZ, professionals in de eerste lijn en medewerkers in de jeugdzorg.

Auteurs:

L. Boomsma, I. Drost, I. Larsen, J. Luijckx et al.

Autorisatie:

NHG-Autorisatie

In beheer bij:

Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)

De richtlijn Problematisch alcoholgebruik geeft de huisarts handvatten voor signaleren, diagnostiek en beleid bij patiënten met problematisch alcoholgebruik. De richtlijn richt zich op de preventie van somatische, psychologische en sociale problemen door het gebruik van alcohol door vroegtijdige herkenning en behandeling van problematisch alcoholgebruik. Deze richtlijn maakt onderscheid tussen jongeren en volwassenen met problematisch alcoholgebruik. Bij jongeren bestaat het problematisch alcoholgebruik doorgaans korter en zijn het drinkpatroon en de instandhoudende factoren (bijvoorbeeld groepsdruk) anders dan bij volwassenen. De richtlijn is ontwikkeld voor huisartsen, jeugdartsen, kinder- en jeugdpsychiaters, kinderartsen, psychologen en orthopedagogen.  

Auteurs:

C. Loth, E. Wits, C. de Jong & D. van de Meehn

Autorisatie:

Onbekend

In beheer bij:

Stichting Resultaten Scoren Kenniscentrum Verslaving

Deze richtlijn beschrijft het gehele hulpverleningsproces van diagnostiek tot uitvoer van diverse interventies bij opiaatverslaving. De behandeling van opiaatverslaving bestaat naast een medicatietraject uit een begeleidingstraject op maat. In de richtlijn is beschreven hoe beide trajecten kunnen worden ingevuld. Er is uitgebreid aandacht voor de werkwijze, de setting en teamsamenstelling. De richtlijn is bedoeld voor verslavingsartsen, psychiaters en psychologen. Deze richtlijn richt zich niet specifiek op hulpverlening aan jeugdigen.

Auteurs:

A. Snoek, E. Wits & W. Meulders

Autorisatie:

CBO

In beheer bij:

Stichting Resultaten Scoren

Het doel van deze richtlijn is om een geïntegreerde diagnostiek en behandeling te bieden voor de combinatie van verslaving en angstklachten bij adolescenten. De richtlijn is bedoeld voor psychiaters, psychologen, sociaal-psychiatrisch verpleegkundigen en andere professionals die in de ggz en verslavingszorg werken. Uiteraard kunnen ook andere behandelaars in bijvoorbeeld de eerste lijn hun voordeel met deze richtlijn opdoen. 

Auteurs:

J. de Jonge & M. Zatout

Autorisatie:
In beheer bij:

Stichting Resultaten Scoren Kenniscentrum Verslaving

Deze richtlijn is helpt behandelaars om jonge cliënten aan te sporen om hun gedrag rond middelengebruik en/of gokken te veranderen. Daarvoor is een aanbod ontwikkeld van probleemoplossende vaardigheden gericht op motivatie, zelfcontrole en terugvalpreventie. Bij dit behandelprotocol is ook een werkboekje uitgebracht onder de titel 'Je eigen plan'.

Auteurs:

P. Mensink, R. Ashruf, A. Sluiter et al.

Autorisatie:

Onbekend

In beheer bij:

Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) en Vereniging voor Verslavingsgeneeskunde Nederland (VVGN)

Het doel van deze LESA is betere zorg verlenen aan patiënten met stoornissen in het gebruik van alcohol. Onder deze stoornissen worden verstaan: problematisch alcoholgebruik, alcoholmisbruik en -afhankelijkheid. Huisarts en verslavingsarts kunnen door een nauwere samenwerking en een goede taakverdeling bij signalering, diagnostiek en beleid op het juiste moment de juiste geneeskundige zorg bieden. De LESA beschrijft niet de rol van andere eerstelijnsdisciplines in de zorg voor patiënten met een stoornis in het gebruik van alcohol, maar kan wel als basismodel dienen voor samenwerkingsafspraken met en tussen andere disciplines. De LESA is ontwikkeld voor huisartsen, jeugdartsen, kinder- en jeugdpsychiaters, kinderartsen, psychologen en orthopedagogen. De LESA richt zich niet specifiek op hulpverlening aan jeugdigen.

Auteurs:

Initiatief van Partnership Stop met Roken

Autorisatie:

Onbekend

In beheer bij:

Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO

Doelstelling van deze richtlijn is het verbeteren van de behandeling van tabaksverslaving in de zorg. Het uiteindelijke doel is het verminderen van het percentage rokers en de daardoor veroorzaakte schade. Het is de bedoeling met deze richtlijn zoveel mogelijk rokers te bereiken door de preventieve en curatieve zorgverleners op hun intermediaire functie aan te spreken. De richtlijn is ontwikkeld voor rokers en de beroepsgroepen jeugdartsen, kinder- en jeugdpsychiaters, kinderartsen, psychologen en orthopedagogen. Deze richtlijn richt zich niet specifiek op hulpverlening aan kinderen en jongeren.

Auteurs:

Werkgroep Stoornissen in gebruik en werkgroep Somatische gevolgen

Autorisatie:

onbekend

In beheer bij:

Trimbos-instituut

Deze multidisciplinaire richtlijn geeft aanbevelingen voor een integrale behandeling van stoornissen in het gebruik van alcohol. Daaronder vallen alcoholmisbruik, schadelijk gebruik van alcohol, afhankelijkheid van alcohol en de bijbehorende complicaties. De conclusies en aanbevelingen in deze richtlijn zijn bedoeld voor alle zorgverleners die betrokken zijn bij de (vroeg)diagnostiek en behandeling van alcoholmisbruik en -afhankelijkheid. De richtlijn richt zich niet specifiek op jeugdigen.

Auteurs:

W. van den Brink, G. van de Glind, G. Schippers et al.

Autorisatie:

NVvP, NIP, VVGN, V&VN, LPGGZ

In beheer bij:

Trimbos-instituut

Deze multidisciplinaire richtlijn geeft een leidraad voor hulpverleners in de gezondheidszorg die betrokken zijn bij diagnostiek en behandeling van patiënten met opiaatverslaving. De richtlijn geeft een samenvatting van de belangrijkste beslissingen die genomen moeten worden bij de behandeling van verslaafden aan opiaten volgens de beschikbare wetenschappelijk kennis. Behandelaren krijgen hiermee een instrument in handen om – samen met patiënten – te zoeken naar de beste oplossing. De richtlijn richt zich niet specifiek op hulpverlening aan jeugdigen.

Zoek naar meer richtlijnen voor de jeugdsector in de databank Richtlijnen.

Vragen?

Marjolein Wiegman is contactpersoon.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies