• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Autisme

Wat kan de leerkracht doen?

Het is belangrijk om als leerkracht te beseffen dat er geen medicatie is die autisme kan genezen (Speziaal, 2010). Er wordt vaak aandacht besteed aan de tekortkomingen van een leerling, maar een behoefte is juist om te focussen op de sterke punten van de leerling. Bij autisme komen positieve kenmerken naar voren als creatief, oog voor detail, eerlijk, realistisch, objectief, perfectionistisch, analytisch denken, concreet zijn, leven volgens regels, deductief redenerend, berekenend en gericht op feiten.

Dit in het achterhoofd houdend, hebben leerlingen met een vorm van autisme baat bij een pedagogische aanpak die zich richt op (Vermeulen, 2002):

  • het veilig maken van de sociale omgeving: informeer medeleerlingen, werk met een buddysysteem, hanteer duidelijke regels en afspraken, houd toezicht en wees alert op pesterijen;
  • verduidelijken van sociale interacties en de sociale regels: impliciete regels juist expliciet maken in de vorm van een sociaal verhaal of script;
  • bevorderen van een positief zelfbeeld: creëer succeservaringen, laat de leerling zelf een oplossing bedenken voor een probleem en uitblinken op het gebied waarin hij heel goed is, beloon gewenst gedrag en geef complimenten.

Daarnaast is communicatie een belangrijk aandachtspunt (Vermeulen, 2002). Leerlingen met een vorm van autisme hebben moeite met de expressieve communicatie (het uiten) en de receptieve communicatie (het begrijpen). Voor onderwijsprofessionals zijn tips:

  • korte zinnen ‘zonder versiering’;
  • positieve boodschappen;
  • concreet taalgebruik;
  • expliciete en volledige informatie;
  • vertraag je communicatiesnelheid en geef bedenktijd.

Voor meer tips, uitleg en praktijkvoorbeelden, kunt u verder lezen in: Vermeulen, P. (2002). Voor alle duidelijkheid. Leerlingen met autisme in het gewoon onderwijs. Berchem: EPO.

De leerling als expert

De echte deskundigheid zit in de leerlingen zelf. Leerlingen met een bijzondere ondersteuningsbehoefte weten vaak zelf goed zij nodig hebben. Ter inspiratie vind je hier de rapportage Zo zien wij het onderwijs (PDF), waarin kinderen met autisme zelf aangeven wat zij nodig hebben om goed mee te kunnen in het onderwijs.

Hoe ouder een leerling is, hoe belangrijker het is om met hem of haar te overleggen. De Gesprekshulp voor op school is een aandachtspuntenlijst voor leerlingen die hun autisme willen bespreken op school. Als leerkracht kun je die lijst samen met de leerling invullen. 

Informatie over autisme op school

Op de website ‘U aan zet’ staat uitleg met do's en don'ts voor:

Vragen?

Joanne van den Eijnden is contactpersoon.

Foto Joanne van den Eijnden

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.