Achtergrond

Professionalisering is gericht op kwaliteitsverbetering. Het is een proces waaraan continu gewerkt moet worden. Het kan zich afspelen op twee niveaus: het beroep en het individu.

• Op beroepsniveau gaat het om beroepsvorming: het afbakenen van het terrein waarin de professional werkzaam is, deskundig over is en op aangesproken kan worden. 
• Op individueel niveau gaat het erom dat de professionals hun competenties blijven ontwikkelen.

Deze twee niveaus hebben grote invloed op elkaar. Hoe meer invloed en erkenning een beroep heeft hoe meer het beroep de eigen deskundigheid kan sturen, inzetten en ontwikkelen. Daarnaast geldt: hoe deskundiger de individuen, hoe meer invloed en erkenning het beroep krijgt.

Professionaliseringsproces

Er zijn drie aspecten te onderscheiden in een professionaliseringsproces:

• Positie van de professionals
  Professionals versterken de positie van hun beroep en maken zo hun bijzondere deskundigheid inzichtelijk. Dit speelt zich af op beroepsniveau.
• Inhoudelijke kennis
  Professionals ontwikkelen hun kennis en leren nieuwe methoden. Hiermee versterken zij hun deskundigheid. Dit speelt op individueel niveau. 
• Autonomie van de professional
  Professionals streven naar een werksituatie waarin ze eigen beslissingen kunnen nemen. Dit onderdeel speelt zich af op het snijvlak van beide niveaus en bepaalt de balans tussen het beroepsmatige en het individuele professionaliseringsproces.

Investeren in professionals

Het is noodzakelijk dat professionalisering een doorgaand proces is waarbij investering in de professionals centraal staat. Dit betekent dat de professionals in zichzelf investeren, maar ook dat de organisaties investeren in hun medewerkers. Bijvoorbeeld door:

• eisen te stellen aan hun vakbekwaamheid
• mogelijkheden te bieden voor na- en bijscholing
• ruimte te geven voor intervisie en reflectie.

Professionals investeren in zichzelf door:

• te werken volgens beroepsethische en vakinhoudelijke professionele standaarden (beroepscode en richtlijnen)
• ruimte te nemen voor professionele autonomie.

Partners in professionalisering

Naast de professionals en hun werkgevers zelf spelen opleidingen, beroepsverenigingen, brancheorganisaties, werkgevers, financiers en kennisinstituten een rol in de professionalisering van de jeugdhulp.

Meer informatie over de diverse aspecten van professionalisering vindt u in Basiskennis over professionalisering.

Bronnen

Duncan, B.L., Miller, S.D., Sparks, J. (2007). Common factors and the uncommon heroism  of youth. Psychotherapy in Australia, 13, 2, 34 – 43.
Hutschemaekers, G. (2001). De professionalisering is dood… leve de professionalisering. Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken, 17,1, 239 – 248.

Schilder, L. (2013). Leren dat maatschappelijk werkt. Het versterken van de identiteit van de maatschappelijk werker door middel van leerprocessen op en rond de werkplek. Delft, Eburon.
Yperen, T.A., van. (red.) (2010). 55 vragen over effectieve jeugdzorg. Utrecht, Nederlands Jeugdinstituut.
Yperen, T.A. van, Veerman, J.W. (2008). Zicht op effectiviteit. Handboek voor praktijkgestuurd effectonderzoek in de jeugdzorg. Delft: Eburon.