Onderwijs-zorgarrangementen
Sommige leerlingen hebben naast ondersteuning in het onderwijs ook aanvullende zorg nodig, omdat ze zich fysiek of mentaal niet alleen kunnen redden op school. Als een leerling een combinatie van onderwijs en zorg op school krijgt, spreken we van onderwijs-zorgarrangementen. Deze arrangementen komen zowel in het regulier onderwijs als in het speciaal onderwijs voor. Een onderwijs-zorgarrangement is altijd maatwerk: de behoefte van de leerling of een groep leerlingen bepaalt de aard van het arrangement.
Onderwijszorgarrangementen komen altijd tot stand door samenwerking tussen jeugdhulpinstellingen en scholen. Sinds 1 januari 2015 zijn gemeenten en samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs daar samen verantwoordelijk voor. Jongeren en ouders mogen geen last hebben van veranderingen in het zorg- en onderwijsstelsel. Continuïteit van zorg moet ook na 1 januari 2015 gegarandeerd zijn.
Hoe geef je onderwijs-zorgarrangementen vorm?
Hoe kunt u deze arrangementen het beste organiseren? Waar moeten gemeenten en samenwerkingsverbanden op letten? De handreiking 'Continuïteit van onderwijs-zorgarrangementen in het speciaal onderwijs' zet de belangrijkste aandachtspunten op een rij. De handreiking is vooral bedoeld om het gesprek over onderwijs-zorgarrangementen tussen gemeenten en samenwerkingsverbanden en hun partners op gang te brengen. Raadpleeg de handreiking bij het maken van inhoudelijke en financiële keuzes. De boodschap is: wacht niet af, maar neem het initiatief!
- Populatie-analyse in het onderwijs
- Continuïteit van onderwijs-zorgarrangementen in het speciaal onderwijs
- Onderwijs-zorgarrangement voor zeer moeilijk opvoedbare en lerende kinderen (zmolk'ers)
Route naar zorg
Welke route doorloopt een (v)so-school om (medische) zorg te organiseren? Bekijk het stroomschema op Passendonderwijs.nl
Populatie-analyse in het onderwijs
Onderwijs, jeugdhulp en gemeenten moeten gezamenlijk zorgen voor een passend aanbod van onderwijsondersteuning en jeugdhulp voor deze doelgroep. Dit vraagt om inzicht in de huidige situatie, de knelpunten daarin en de kansen voor een betere afstemming. Met een populatie-analyse kan een school de kenmerken en ondersteuningsbehoeften van jongeren in kaart brengen.
Aanpak Zmolk
Weten hoe andere organisaties omgaan met zeer moeilijk opvoedbare en lerende kinderen? Bekijk dan dit filmpje over de bijeenkomst van onderwijs- en zorgprofessionals, Lecso en het NJi. Zij deelden in november 2015 kennis, advies en praktijkvoorbeelden om tot een goede aanpak voor Zmolkers te komen.
Passend onderwijs aan zmolk'ers
Het realiseren van passend onderwijs aan leerlingen met een (lichte) verstandelijke beperking en ernstige gedrags- en/of psychiatrische problematiek - zmolk’ers - vraagt om een integrale aanpak. De vragen van zmolk’ers beperken zich immers niet tot de schoolomgeving; ze betreffen alle leefgebieden, de klok rond.
Om de continuïteit en doorontwikkeling van OZA’s voor zmolk’ers te stimuleren en te borgen, hebben verschillende partijen gezamenlijk een instrumentarium ontwikkeld; het is gebundeld in het zmolk-pakket. Het pakket bestaat uit een aantal samenhangende publicaties. De procesgerichte publicaties bieden handvatten en kennis aan beleidsmakers en staf. De uitvoeringsgerichte reeks betreft de praktijk en is interessant voor uitvoerende professionals. Elke publicatie belicht een specifiek aspect van de OZA’s, zoals achtergrondkennis, een stappenplan, competenties, of werken aan kwaliteit. Hieronder vindt u het overzicht.
- Samen sterk voor passend onderwijs aan zmolk'ers - introductie zmolk-pakket
- Onderwijs-zorgarrangementen voor zmolk'ers - infobrochure
- 'Een kader om continuïteit te borgen'. Handreiking: Continuïteit van onderwijs-zorgarrangementen in het speciaal onderwijs
- In vijf stappen naar een onderwijs-zorgarrangement voor zmolk'ers
- Basisaanpak voor zmolk'ers - checklist
- Onderwijs-zorgarrangementen voor zmolk'ers - visie en basisaanpak
- Toolkit bij de implementatie van de ‘basisaanpak. Voor gespecialiseerde zmolk-directie, -management en -staf
- Toolkit bij de implementatie van de ‘basisaanpak’. Voor gespecialiseerde zmolk-professionals
- Kerncompetenties
- Competentieprofiel leerkracht speciaal onderwijs. Gespecialiseerd in de omgang met zmolk-leerlingen
- Richtlijn Fysiek beperkend handelen en/of vrijheidsbeperkende maatregelen binnen het onderwijs
Werkgroep Onderwijs-zorgarrangementen
In de werkgroep Onderwijs-zorgarrangementen worden ervaringen, kennis, inzichten en vragen uitgewisseld over de ontwikkeling van onderwijs-zorgarrangementen. Doe ook mee! Ga naar de werkgroep Onderwijs-zorgarrangementen op Kennisnetjeugd.nl
Praktijkvoorbeelden van onderwijs-zorgarrangementen
Hoe ziet een onderwijs-zorgarrangement eruit? Wat werkt goed en wat zijn aandachtspunten voor gemeenten en samenwerkingsverbanden? Het Nederlands Jeugdinstituut verzamelt praktijkvoorbeelden van goed werkende onderwijs-zorgarrangementen.
Diverse voorbeelden aanpak Zmolk
Lees de special van Pulse Media Group met diverse praktijkvoorbeelden over de aanpak van Zmolk'ers
Vrijheidsbeperking
In 2015 stelde de Onderwijsinspectie dat het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen op scholen niet is toegestaan. Maar wat betekent dit in de praktijk? Vivianne Dörenberg, universitair docent gezondheidsrecht aan het VUmc, zocht het uit en beschrijft de dilemma's. Welke mogelijkheden biedt de wet? En hoe ziet vrijheidsbeperking er in de praktijk uit, in het onderwijs en de zorg? Haar conclusie: het categorisch uitsluiten van de mogelijkheid tot vrijheidsbeperking gaat te ver. De school heeft immers ook de verplichting om de veiligheid op school te waarborgen. Zij pleit daarom voor goede werkafspraken tussen scholen en de Onderwijsinspectie, en doet alvast een voorzet. Lees het artikel vrijheidsbeperking speciaal onderwijs.
Sterk in de klas en kinderopvang
Bij ‘Sterk in de klas en kinderopvang’ is een pedagogisch medewerker op de basisschool of kinderopvang aanwezig. Deze medewerker begeleidt kinderen, individueel of in kleine groepjes bij het ontwikkelen van sociale en emotionele vaardigheden. Daarnaast ondersteunt de medewerker ouders, leerkrachten of begeleiders in de kinderopvang. Sterk in de klas en kinderopvang wordt gesubsidieerd door de gemeente. Bekijk het YouTube-filmpje De Proeftuin. Meer informatie vindt u op de website van Triade.
-
De Waag - Groesbeek
De Waag is een woon-, behandel en onderwijsarrangement voor jongeren met een IQ tussen de 40 en 60, met bijkomende psychiatrische problematiek, zoals autisme,...
-
Impulsklas - landelijk
Op basisscholen zijn steeds meer kinderen met extra ondersteuningsbehoeften door de komst van passend onderwijs. Het ontbreekt leerkrachten aan tijd en soms aan...
-
School2Care - Amsterdam
School2Care geeft jongeren met zeer complexe problemen een nieuwe, laatste kans alsnog de draad op te pakken. Het zijn leerlingen die niet of nauwelijks nog...
-
Schoolcoach - Bergen op Zoom / Roosendaal
De schoolcoach is een coach die op scholen ondersteuning geeft aan leerlingen, ouders en docenten. De coach wordt zo snel mogelijk ingezet als er zich problemen...
-
Stichting Familieklas Nederland
De Familieklas is een methodiek voor kinderen met gedragsproblemen in de klas. De aanpak richt zich niet alleen op het kind, maar ook op zijn omgeving: thuis en...
-
Trajectvoorziening
De trajectvoorziening helpt scholen bij het bieden van extra ondersteuning aan leerlingen. Ook ondersteunt de trajectvoorziening docenten. Bijvoorbeeld bij het...
-
Zorgonderwijsarrangement de Kolibrie - Soest
De Lasenberg is een school voor leerlingen met een combinatie van gedragsproblemen en een licht verstandelijke beperking. De school werkt nauw samen met het...
-
Zorgonderwijsarrangement Optimist - Utrecht
Dit onderwijszorgarrangement is vormgegeven in twee behandelklassen met ieder acht leerlingen. Ieder klas richt zich op jonge kinderen van 4 - 7 jaar,...

