Blog van:
	Erik Jan de Wilde Erik Jan de Wilde is specialist op het gebied van de preventie en aanpak van emotionele problemen van jongeren	Eerdere blogs van Erik Jan de Wilde: 4-2-2011 Kwaliteit van het onderwijs 23-3-2011 De Kinderpartij 11-4-2011 Wanneer zelfmoord ook moord is 27-10-2009 Opvoeding, genen en vrije wil

Gescheiden onderwijs

16 augustus 2011

Wim Kuiper, voorzitter van de Besturenraad, houdt een pleidooi voor een experiment met gescheiden onderwijs: aparte scholen of aparte klassen voor jongens en meisjes (Trouw, 15 augustus 2011). Ik dacht dat we het sinds de commissie-Dijsselbloem (kritisch over onderwijsvernieuwingen) een beetje rustig aan zouden gaan doen met experimenteren in het onderwijs, maar kennelijk hebben de plannenmakers niet stilgezeten. Ach ja, vooruitgang is meestal een meer efficiënte manier om achteruit te gaan, heeft Aldous Huxley dacht ik ooit gezegd.

Ik ben benieuwd naar de onderbouwing van deze vernieuwing. Om te beginnen naar het probleem dat hiermee zou worden opgelost. De minister van Onderwijs zegt: 'Als het de prestaties verbetert, doen!'. Maar hebben we daar dan een probleem? Volgens mij is een internationaal perspectief hier wel zinnig. Daar helpt ook het door onze minister zo serieus genomen PISA-onderzoek bij. De OESO-landen waarin gescheiden onderwijs in enige mate gegeven wordt - het Verenigd Koninkrijk, België, de Verenigde Staten, Australië, Israël en het Midden-Oosten - scoren allemaal lager dan Nederland op de zogeheten onderwijsprestaties.

En wat leren we over sekseverschillen uit PISA? Jongens worden vaak als de onderwijskundige sukkels neergezet, zijn inderdaad minder goed in lezen, maar juist weer beter in rekenen. Dat verschil gaat in vrijwel alle landen die meedoen aan PISA op. Maar nog interessanter: de verschillen in prestaties tussen jongens en meisjes in deze landen met gescheiden onderwijs zijn juist groter dan de verschillen in Nederland. Ook op de vaardigheidsschaal 'natuurwetenschappen' zijn de verschillen tussen Nederlandse jongens (die het bij ons daarop iets beter doen) en meisjes kleiner dan in die andere landen. Volgens mij is er vanuit het oogpunt van onderwijsprestaties eigenlijk geen probleem. Ons onderwijs is daarin gewoon goed. En dan nog: de etnische herkomst en sociaal-economische status zijn volgens mij van grotere invloed op de prestatieverschillen dan de verschillen tussen jongens en meisjes. Terwijl niemand naar dat soort scheidingen toe wil.

Even los daarvan vind ik het vanuit een andere optiek eigenlijk gewoon een verkeerde ingreep. Jongens en meisjes leren meer dan alleen taal, rekenen en natuurwetenschappen op school (zie ook mijn eerdere blog hierover). Er wordt biologisch, psychologisch en sociaal het nodige ontwikkeld op school. Niet alleen in de les, maar ook in de pauzes op het schoolplein. Eigenlijk zo'n beetje alles wat naast taal en rekenen belangrijk is in het leven. Onder andere leren jongens er omgaan met meisjes. En vice versa natuurlijk. Wat gebeurt daarmee wanneer ze uit elkaar gehaald worden? Ten slotte een zorg om de homo's en lesbo's in de klas. Ik denk dat de gemiddelde homo-jongen meer op zijn gemak is en dus beter presteert in een gemengde klas dan in een geheel door testosteron overvleugelde omgeving. Gaan we hen ook aparte klassen geven?

Kortom, een vernieuwing alleen op de onderwijsprestaties baseren, getuigt van een tunnelvisie op de ontwikkeling van de jeugd. Neem dus ook dat andere mee bij dit experiment, als het er komt.

Zie ook:
Artikel in Trouw: Christelijke schoolbesturen: geef jongens en meisjes apart les
Artikel in NRC: Van Bijsterveldt niet afwijzend tegenover gescheiden klassen
De PISA meting van 2009 en het rapport van het CITO

29 augustus 2011, ingezonden door Hannes Minkema, leraar

Monique schreef: "Jongens en meiden leren over het algemeen anders". Er is een grote overlap tussen jongens en meisjes in de wijze waarop zij kennis verwerven. Wel zijn er evidente verschillen in socialisering die maken dat (sommige) jongens en (sommige) meisjes zich anders gedragen, en die verantwoordelijk zijn voor bepaalde groepsverschillen die op individueel niveau geen stand houden. Met andere woorden: jongens zijn dan misschien als groep 'significant' minder gezeglijk, en meisjes 'significant' braver qua huiswerk, maar dat zegt helemaal niets over Jan of Marie. Niet stigmatiseren dus.

19 augustus 2011, ingezonden door Monique, medewerker kennisinstituut

Natuurlijk, we moeten niet doorschieten. Maar het argument om voor de gescheiden lessen te pleiten is wel terecht: jongens en meiden leren over het algemeen anders en hiermee wordt te weinig rekening gehouden. Althans, dat is het idee. Waarom? Krijgen leraren niet in hun opleiding een scala aan les- en leervormen in hun gereedschapskist? En de kennis over welke leerlingen daar meer- of minder baat bij hebben?