Wat werkt?

In Nederland is geen landelijk onderzoek gedaan naar de effecten van interventies om schoolverzuim te voorkomen of te bestrijden. Dat heeft te maken met het regionale en lokale karakter en de projectvorm van de meeste initiatieven. Ondanks de verschillen in onderwijssysteem bieden de resultaten van Amerikaans onderzoek wel aanknopingspunten voor de Nederlandse situatie.

Interventies die schoolverzuim kunnen voorkomen

Omdat de oorzaken van schoolverzuim sterk kunnen verschillen, moeten preventiemaatregelen zich bij voorkeur richten op diverse niveaus. De volgende interventies kunnen bijdragen aan het voorkomen van schoolverzuim:

• duidelijke regels opstellen voor het gewenste gedrag van leerlingen;
• samenwerking tussen de school en partners als de jeugdzorg en het maatschappelijk werk;
• anti-pest programma’s.

• vroege interventies om onderwijsachterstanden te voorkomen, bijvoorbeeld Opstap;
• vergroten van de ouderbetrokkenheid bij de school.
  
  

• mentorinterventies, mits goed gestructureerd en voortdurend begeleid;
• interventies waarbij onder meer beloningen worden gegeven.
  
  

• verbeteren van het klassenmanagement, bijvoorbeeld met Taakspel;
• betrekken van leerlingen bij het leerproces, bijvoorbeeld met Kaleidoscoop.

Maatregelen

Wanneer er al sprake is van schoolverzuim, kan de school een aantal maatregelen nemen zoals sancties instellen, het verzuim melden bij het digitaal verzuimloket en de ouders erbij betrekken. Daarnaast zijn de volgende mogelijkheden voor de aanpak van schoolverzuim bekend:

• Met cognitieve gedragstherapie gericht op het aanleren van zelfcontrole en sociale competentie bij de leerling zijn positieve resultaten te boeken.
• Een andere mogelijkheid is verwijzing naar een reboundvoorziening. Dat is een tijdelijke opvang voor leerlingen met gedragsproblemen voor wie de zorg van de school niet langer voldoende is. Het doel is om de school en de leerling even op adem te laten komen en om de leerling de kans te geven om binnen een afgebakende periode te bewijzen dat hij binnen het reguliere onderwijs aan zijn toekomst kan en wil werken.
• Vanaf 2010 investeert de overheid in zogenaamde 'plusscholen'. Dit zijn scholen die zich naast het onderwijs, ook meer richten op de zorg en algemene ontwikkeling van 'overbelaste' leerlingen.
  

Meer informatie

Meer informatie vindt u in Wat werkt bij het voorkomen en verminderen van schoolverzuim? .