Grenzen stellen

Ouders vragen zich over de aanpak van de opvoeding van hun kinderen in algemene zin vaak af:

• Ben ik te streng?
• Ben ik te slap?
• Moet je altijd consequent zijn?

Antwoord
Elk kind doet leuke dingen maar vertoont ook regelmatig gedrag dat ouders niet goedkeuren. Ouders kunnen hun kinderen in de goede richting ‘sturen’ door prettig gedrag te belonen met aandacht en complimentjes. Als kinderen zich vervelend gedragen moeten ouders grenzen stellen. Dat kunnen ze doen door duidelijk nee te zeggen, straf te geven of door het kind even apart te zetten. Een andere vorm van grenzen stellen is het negeren van protest en gezeur van het kind.

Ideale kinderen bestaan niet. Het is belangrijk om rekening te houden met de aanleg van een kind en realistisch te zijn in wat je van een kind op een bepaalde leeftijd kunt verwachten.Veel ouders vragen zich wel eens af of zij een goede opvoeder zijn, bijvoorbeeld of ze niet te streng of juist te slap zijn in het stellen van grenzen.

Ouders zijn te streng voor hun kind als:

• hun kind altijd precies moet doen wat zij willen
• ze geen rekening houden met wat een kind aankan
• ze vaak straf geven en niet letten op leuke dingen
• ze nooit rekening houden met de mening van hun kind.

Ouders zijn misschien niet streng genoeg als:

• hun kind alles mag of altijd zijn zin krijgt
• ze weinig of geen grenzen stellen
• zij alles doen voor hun kind en zichzelf wegcijferen
• hun kinderen altijd de baas zijn.

De meeste ouders zitten met hun manier van opvoeden tussen te streng en niet streng genoeg in. Streng zijn wordt soms verward met consequent zijn, terwijl duidelijkheid juist prettig is voor kinderen. Net als kinderen maken ouders ook fouten. Ideale ouders bestaan niet, maar elke ouder kan leren 'goed genoeg' op te voeden. Ouders kunnen veel ongewenst gedrag van kinderen voorkomen door duidelijk te zijn over wat zij van hun kind verwachten en hun aanpak af te stemmen op wat hun kind kan en begrijpt. Alle kinderen hebben duidelijke grenzen nodig, maar vooral ook aandacht en positieve ondersteuning.

Goed genoeg opvoeden houdt in dat ouders:

• tijd en aandacht aan hun kind besteden
• waardering tonen voor alle goede dingen die hun kind doet
• duidelijke regels en grenzen hanteren
• consequent zijn als regels worden overtreden
• rekening houden met de aanleg en leeftijd van hun kind
• zelf het goede voorbeeld geven.

Literatuur voor ouders

• Boost, E. (2008). 'Opvoeden... geniet ervan! : de meest gestelde vragen aan de Opvoeddesk van baby tot en met puber'. Utrecht: Kosmos uitgevers.
• Henselmans, M. (2006). 'Goed opgevoed: kijk wat je kind al kan'. Amsterdam: Van Gennep.
• Sanders, M. (2008). 'Positief ouderschap'. Antwerpen: Standaard Uitgeverij.
• Webster-Stratton, C. (2007). 'Pittige jaren: praktische gids bij het opvoeden van jonge kinderen'. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.

Deze boeken zijn niet specifiek toegespitst op bovenstaande vraag maar gaan in op zeer veel aspecten van het opvoeden. Hierdoor zijn het relatief omvangrijke uitgaven. Een uitgebreide literatuurlijst op specifieke thema’s, met soms meer beknopte uitgaven voor ouders vindt u in het document Opvoeding en ontwikkeling. Literatuurlijst voor ouders (2011)  .