Gevolgen

Onderwijsachterstanden kunnen ingrijpende gevolgen hebben voor de maatschappij en voor de betrokken individuen. Ze leiden tot slechtere loopbaanperspectieven, maken het moeilijker om mee te komen in de maatschappij en vergroten de kans dat de volgende generatie ook met een onderwijsachterstand aan de school begint.

Loopbaanperspectieven
Een kind dat met een onderwijsachterstand aan de basisschool begint, haalt deze achterstand nauwelijks meer in zolang hij op school zit. Kinderen die een achterstand hebben op het gebied van taal, riskeren een onderwijsachterstand in alle vakken. Dat komt doordat taal een instrument is waarmee leerkrachten de kinderen in alle vakken kennis en vaardigheden bijbrengen. Daarnaast hebben kinderen met een onderwijsachterstand een grotere kans op schooluitval en een kleinere kans om een hoge opleiding af te ronden.

Meedoen in de maatschappij
Met een lage of zelfs helemaal geen startkwalificatie is het moeilijker om volwaardig deel te nemen aan de maatschappij. Zonder startkwalificatie heeft iemand een grotere kans op werkloosheid, een lager inkomen en sociale uitsluiting. Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor Statistiek blijkt ook dat laagopgeleiden korter en ongezonder leven. Laagopgeleide 65-jarigen hebben naar verwachting gemiddeld nog negen jaar zonder lichamelijke beperkingen voor de boeg, terwijl hoogopgeleiden er nog veertien hebben.

Op de lange termijn kost een achterstandsleerling de maatschappij vaak veel geld door zijn afhankelijkheid van uitkeringen, zijn onbenutte talent en zijn grotere afhankelijkheid van gezondheidszorg.

Generatieperspectieven
Onderwijsachterstanden blijken van generatie op generatie te worden doorgegeven. De kinderen van ouders met een lagere sociaal-economische status hebben meer kans om met een onderwijsachterstand aan de basisschool te beginnen en daardoor later zelf ook een lagere sociaal-economische status te krijgen.

Bronnen: SCP, CBS, ministerie van OCW