Definitie

Wanneer een kind ten opzichte van leeftijdgenoten achter is in onderwijs of opleiding, spreekt men van een onderwijsachterstand. Meestal wordt het begrip gebruikt om groepen leerlingen aan te duiden die een onderwijsachterstand hebben of dreigen op te lopen als gevolg van het feit dat hun ouders laag opgeleid zijn en/of tot een migrantengroep behoren.

In het landelijke onderwijsachterstandenbeleid wordt op basis van het onderwijsniveau van de ouders vastgesteld of een leerling een achterstandsleerling is. Scholen krijgen meer budget voor achterstandsleerlingen.

Basisonderwijs
In het reguliere basisonderwijs is een achterstandsleerling een kind met ouders die weinig opleiding hebben gehad. Dat wil zeggen dat:

• geen van beide ouders meer opleiding heeft gevolgd dan een lagere beroepsopleiding of  
• de ene ouder niet meer opleiding heeft gevolgd dan een lagere beroepsopleiding en de andere maximaal basisonderwijs of (voortgezet) speciaal onderwijs.

Voortgezet onderwijs
De doelen van het onderwijsachterstandenbeleid in het voortgezet onderwijs zijn: het tegengaan van voortijdig schoolverlaten, het leveren van maatwerk door scholen en het maximaliseren van leerprestaties. In het voortgezet onderwijs komen twee groepen leerlingen met een onderwijsachterstand voor:

• leerlingen die van de basisschool komen met een onderwijsachterstand en
• anderstalige leerlingen die pas na de basisschool in het Nederlandse onderwijs instromen met een achterstand.