Cijfers

Uit recent onderzoek blijkt dat ruim 107.000 kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar in Nederland blootgesteld worden aan een vorm van kindermishandeling. Van de scholieren van 12 tot 17 jaar geeft ruim eenderde aan dat ze ooit een gebeurtenis hebben meegemaakt die als vorm van kindermishandeling kan worden beschouwd.
Dat blijkt uit onderzoeken naar de omvang van kindermishandeling in Nederland. De onderzoeken zijn uitgevoerd door de Universiteit Leiden en de Vrije Universiteit Amsterdam en gepubliceerd in 2007.

Onderschat
Eerder werd op basis van Amerikaans onderzoek geschat dat in Nederland ongeveer 80.000 kinderen en jongeren per jaar slachtoffer zijn van huiselijk geweld en dat jaarlijks veertig tot tachtig van hen aan de gevolgen overlijden. Hoewel de recente Nederlandse studies anders zijn opgezet en daardoor andere uitkomsten hebben opgeleverd, hebben ze wel duidelijk gemaakt dat het aantal slachtoffers in Nederland ruim boven de 80.000 ligt. Het aantal kinderen dat in Nederland te maken heeft met mishandeling blijkt in het verleden te zijn onderschat.

Nationale prevalentiestudie kindermishandeling
Het doel van het Leidse onderzoek, de 'Nationale prevalentiestudie mishandeling van kinderen en jeugdigen' (NPM-2005), was inzicht te krijgen in de mate waarin verschillende vormen van kindermishandeling voorkomen onder kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar.
De onderzoekers van de NPM-2005 schatten de omvang van kindermishandeling op 107.200 gevallen. Dat komt neer op 3 procent van alle kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar. Het gaat daarbij om alle gevallen van aanwijsbare en vermoedelijke schade voor het kind of de jongere. Wanneer alleen de zwaarste gevallen van kindermishandeling met aanwijsbare schade worden geteld, dan komen de onderzoekers uit op 37.201 gevallen van kindermishandeling in 2005.

Scholieren over kindermishandeling
In het Amsterdamse onderzoek 'Scholieren over mishandeling' is geprobeerd inzicht te krijgen in de aard en omvang van kindermishandeling door jongeren te ondervragen over hun ervaringen met kindermishandeling. Het onderzoek richtte zich op leerlingen van 12 tot 17 jaar in de eerste vier klassen van het voortgezet onderwijs.
Ruim eenderde van de jongeren geeft te kennen ooit een gebeurtenis te hebben meegemaakt die als vorm van kindermishandeling is te beschouwen. De vorm die het meeste voorkomt is 'psychologische agressie van ouders': ouders die dreigen met fysiek geweld. Ruim 20 procent van de onderzochte jongeren geeft aan hiermee te maken te hebben gehad.
Het minst rapporteren de jongeren over ernstige fysieke en emotionele verwaarlozing.

De onderzoekers maken de kanttekening dat de schattingen mogelijk aan de conservatieve kant zijn. Verder zijn voornamelijk autochtone scholieren ondervraagd en blijkt generalisatie van de bevindingen naar allochtone leerlingen niet goed mogelijk. 

Registratiegegevens advies- en meldpunten
Iedereen die kindermishandeling vermoedt kan voor advies en ondersteuning contact opnemen met een Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK). Jaarlijks maken duizenden mensen gebruik van deze mogelijkheid. De AMK's registreren diverse gegevens over de vermoedens die worden uitgesproken. Op basis daarvan krijgen zij een beeld van het aantal en de aard van de vermoedens die aan de AMK's zijn voorgelegd.
U vindt hier registratiegegevens van de AMK's voor een aantal jaren als pdf-bestand (uitleg):

2008 - 2007 - 2006 - 2005 - 2004 - 2003 - 2002 - 2001 - 2000. 

Bronnen
IJzendoorn, M.H. van, P. Prinzie, E.M. Euser, M.G. Groeneveld, S.N. Brilleslijper-Kater, A.M.T. Van Noort-van der Linden,  M.J. Bakermans-Kranenburg, F. Juffer, J. Mesman, M. Klein-Velderman en  M. San Martin Beuk (2007). 'Kindermishandeling in Nederland anno 2005: De Nationale prevalentiestudie mishandeling van kinderen en jeugdigen (NPM-2005)'. Leiden, Universiteit Leiden.

Lamers-Winkelman, F., N.W. Slot, B. Bijl en A.C. Vijlbrief (2007). 'Scholieren over mishandeling. Resultaten van een landelijk onderzoek naar de omvang van kindermishandeling onder leerlingen in het voortgezet onderwijs'. Amsterdam, Vrije Universiteit Amsterdam/PI research.

Willems, J.C.M. (1999). 'Wie zal de opvoeders opvoeden? Kindermishandeling en het recht van het kind op persoonswording'. Den Haag, T.M.C. Asser Press.

Meer informatie
Meer informatie over de omvang van kindermishandeling vindt u in Omvang van kindermishandeling  .